“KIBERJINOYATLAR VA ULARGA QARSHI KURASHNING HUQUQIY ASOSLARI”
;
kiberjinoyatlar, kiberxavfsizlik, huquqiy asoslar, Jinoyat kodeksi, xalqaro hamkorlik, tergov usullari, raqamli xavfsizlik.Abstrak
Ushbu maqola kiberjinoyatlarning zamonaviy ko‘rinishlari, ularning ijtimoiy-xavfsizlikka ta’siri va O‘zbekiston Respublikasida ularga qarshi kurashning huquqiy asoslarini chuqur tahlil qiladi. Maqolada kiberjinoyatlar tushunchasi, turlari, xalqaro va milliy huquqiy mexanizmlar, amaliy tadbirlar, tergov usullari, metodologik yondashuvlar hamda qiyosiy tahlil batafsil yoritilgan. O‘zbekiston Jinoyat kodeksining 278¹–278⁷-moddalari, “Kiberxavfsizlik to‘g‘risida”gi Qonun (O‘RQ-764-son, 2022-y.) va boshqa normativ hujjatlar asosida milliy tizimning samaradorligi baholangan. Xalqaro tajriba (Budapesht va BMT konvensiyalari) bilan qiyosiy tahlil orqali takomillashtirish yo‘llari taklif etilgan. Maqola amaliy, analitik, metodologik va qiyosiy jihatlarga alohida e’tibor qaratib, kiberxavfsizlikni ta’minlash bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar bergan.
Iqtiboslar
Begalov, B. A., & Abdullayev, M. K. (2023). Raqamli iqtisodiyot. Toshkent: “Fan va texnologiya” nashriyoti.
Rustambayev, M. H. (Ed.). (2023). Jinoyatchilikka qarshi kurashning jinoiy-huquqiy va kriminologik muammolari. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Jamoat xavfsizligi universiteti.
Yurkitob.uz mualliflar jamoasi. (2024). Kiber huquq – huquq sohasi sifatida. Toshkent: “Yurkitob” nashriyoti.
Jumayev, B. B. O‘g‘li. (2021). O‘zbekistonda kiberjinoyatlarni tergov qilishga doir xalqaro standart hamda ushbu turdagi jinoyatlarni tergov qilishda davlatlarning manfaatli hamkorligi masalalarining dolzarbligi. Ilmiy tadqiqotlar jurnali, 4(2), 45–58. https://cyberleninka.ru/article/n/o-zbekistonda-kiberjinoyatlarni-tergov-qilishga-doir-xalqaro-standart-hamda-ushbu-turdagi-jinoyatlarni-tergov-qilishda
Muxitdinovich, G. B. (2025). Giyohvandlikka qarshi kurashishning usullari va metodologiyasi (kiberjinoyatlar kontekstida). CyberLeninka, 12(3), 112–125. https://cyberleninka.ru/article/n/giyohvandlikka-qarshi-kurashishning-usullari-va-metodologiyasi
Narimov, I. Sh. (2025). Raqamli dunyo sharoitida sodir etiladigan jinoyatlarning oldini olishdagi milliy va xorijiy tajriba. ResearchGate. https://www.researchgate.net/publication/389377416
O‘g‘li, P. B. O. (2024). Kiber jinoyatchilikka qarshi immunitet hosil qilish masalalari. CyberLeninka. https://cyberleninka.ru/article/n/kiber-jinoyatchilikka-qarshi-immunitet-hosil-qilish-masalalari
O‘g‘li, T. R. Z. (2025). Firibgarlik shaklida sodir etilgan kiberjinoyatlar. CyberLeninka. https://cyberleninka.ru/article/n/firibgarlik-shaklida-sodir-etilgan-kiberjinoyatlar
Qizi, I. M. F. (2023). Kiber jinoyatlar. Ilmiy tadqiqotlar, 2(1), 78–92. https://cyberleninka.ru/article/n/kiber-jinoyatlar
Dentons. (2025, 14 may). Uzbekistan tightens cybersecurity obligations. https://www.dentons.com/en/insights/articles/2025/may/14/uzbekistan-tightens-cybersecurity-obligations
Lex.uz. (1994). O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksi (278¹–278⁷-moddalar). https://lex.uz/docs/-111453
Lex.uz. (2022). O‘RQ-764-son. Kiberxavfsizlik to‘g‘risida. https://lex.uz/uz/docs/-5960604
Strategy.uz. (n.d.). Kiberjinoyatchilikka qarshi qanday kurashish kerak? https://strategy.uz/index.php?news=1150&lang=uz
UNODC. (n.d.). Article 174. Computer-related crime (Uzbekistan Criminal Code). https://www.unodc.org/cld/en/legislation/uzb/criminal_code_of_the_republic_of_uzbekistan/section_three/article_174/article_174.html
Wikipedia. (2025). Kiberjinoyatlar to‘g‘risida konvensiya. https://uz.wikipedia.org/wiki/Kiberjinoyatlar_to%E2%80%98g%E2%80%98risida_konvensiya
Inlibrary.uz. (2025). Kiberjinoyatlarning zamonaviy ko‘rinishlari va ularga qarshi kurashning huquqiy mexanizmlari. https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/64759
##submission.downloads##
Nashr qilingan
Nashr
Bo'lim
Iqtibos keltirish tartibi
