Центральноазиатский журнал образования и инноваций

O‘ZI BOSHQARILADIGAN TRANSPORT VOSITALARINI JORIY ETISHNING YO‘L HARAKATI XAVFSIZLIGIGA TA’SIRI: HUQUQIY VA TEXNOLOGIK TAHLIL

2026-01-05T08:23:32+00:00

Mazkur ilmiy maqolada o‘zi boshqariladigan (avtonom) transport vositalarining yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlashdagi o‘rni, ularning afzalliklari hamda joriy etish jarayonida yuzaga keladigan huquqiy, texnologik va tashkiliy muammolar tahlil qilinadi. Shuningdek, xorijiy davlatlar tajribasi asosida O‘zbekiston Respublikasi sharoitida avtonom transport vositalarini bosqichma-bosqich joriy etish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ilgari suriladi

GIPOKSANTIN ASOSIDA d- METALLARI MONOLIGANDLI KOMPLEKSLARINING SINTEZI VA BIOLOGIK SALOHIYATI

2026-01-09T09:32:38+00:00

Ushbu tadqiqot d- metallari ionlarining gipoksantin va boshqa purin hosilalari bilan hosil qilgan aralash-ligandli koordinatsion birikmalarini sintez qilish hamda ularning tuzilish va biologik xususiyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Gipoksantin purin qatoriga mansub tabiiy birikma bo‘lib, molekulasidagi endotsiklik azot va karbonil kislorod atomlari orqali metall ionlari bilan samarali koordinatsiyalanish qobiliyatiga ega. Aralash-ligandli tizimlarda gipoksantin qo‘shimcha purin hosilalari bilan birgalikda ko‘p markazli xelatlashni ta’minlab, barqaror metall–ligandli tuzilmalar hosil qiladi.

TREATMENT OF ANORECTAL MALFORMATIONS IN BOYS AT THE MODERN STAGE: A LITERATURE REVIEW

2026-01-10T12:13:26+00:00

Anorectal malformations (ARM) in boys represent a heterogeneous spectrum of congenital anomalies affecting 3.0-3.5 per 10,000 live births, ranging from simple perineal fistulas to complex rectovesical communications. Accurate diagnosis relies on comprehensive clinical examination, cross-table lateral radiography, ultrasonography, and magnetic resonance imaging, with systematic classification according to the Krickenbeck system guiding therapeutic decisions. Associated anomalies occur in 48-78% of cases, predominantly affecting genitourinary (40%) and spinal (25-34%) systems, necessitating multidisciplinary evaluation. Surgical management strategies have evolved significantly, with posterior sagittal anorectoplasty (PSARP) remaining the gold standard while laparoscopic-assisted anorectoplasty (LAARP) offers a minimally invasive alternative with comparable functional outcomes. The choice between single-stage and staged repair depends on malformation complexity, patient anatomy, and institutional expertise. Postoperative complications include anal stricture (6-50%), rectal prolapse (14-30%), and urological complications, particularly in high-type malformations. Functional outcomes demonstrate voluntary bowel movements in 53-62% of patients, with fecal incontinence affecting 42-48% and constipation in 67%. Long-term quality of life is significantly impacted by continence status, emphasizing the importance of comprehensive bowel management programs and lifelong multidisciplinary follow-up for optimal outcomes

КРИПТО-АКТИВЛАР АЙЛАНМАСИ СОҲАСИДАГИ ҚОНУНЧИЛИКНИ БУЗИШ ЖИНОЯТЛАРНИНГ ТАСНИФИ ВА ТАВСИФИ

2026-01-12T07:50:00+00:00

Мақолада крипто-активлар айланмаси соҳасидаги қонунчиликни бузиш жиноятининг ҳуқуқий табиати ва таркиби комплекс таҳлил қилинган. Жиноятнинг объекти, объектив томон, субъект ва субъектив томоннинг хусусиятлари, маъмурий преюдиция тушунчаси, жиноятнинг квалификацияланган турлари — такрорий содир этиш, кўп миқдор ва жуда кўп миқдор, гуруҳ бўлиб, хизмат мавқеидан фойдаланиб ва уюшган гуруҳ томонидан ёки унинг манфаатларини кўзлаб содир этиш белгилари батафсил шарҳланган. Халқаро амалиётда учрайдиган крипто-активлар билан боғлиқ ҳуқуқбузарликлар — жиноий даромадларни легаллаштириш, фирибгарлик, киберҳужумлар, терроризмни молиялаштириш ва муаллифлик ҳуқуқларини бузиш турлари таҳлил этилиб, рақамли иқтисодиёт шароитида молиявий-ҳуқуқий хавфсизликни таъминлашнинг долзарблиги исботланган.

ТАДБИРКОР ҲУҚУҚЛАРИ ТУШУНЧАСИ ВА УНИНГ ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИ

2026-01-12T07:51:50+00:00

Мазкур мақолада тадбиркор ҳуқуқлари тушунчаси, унинг назарий-ҳуқуқий асослари ҳамда миллий ва халқаро ҳуқуқий амалиётда тутган ўрни комплекс таҳлил қилинган. Тадбиркорлик ҳуқуқларининг иқтисодий эркинлик, хусусий мулк дахлсизлиги, қонунийлик ва тенглик принциплари билан узвий боғлиқлиги очиб берилган. Ўзбекистон Республикаси қонунчилигида тадбиркор ҳуқуқларини таъминлаш механизмлари, хусусан Конституция, Фуқаролик кодекси ва махсус қонунларнинг роли ёритилган. Шунингдек, Германия, АҚШ, Жанубий Корея ва Қозоғистон тажрибаси билан қиёсий таҳлил ўтказилиб, тадбиркор ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг самарали механизмлари аниқланган. Мақолада тадбиркорлик муҳитини янада такомиллаштириш бўйича илмий хулосалар ва амалий таклифлар илгари сурилган.

ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИ ЖАМОАТ ХАВФСИЗЛИГИ ХИЗМАТИ УЧУН КАДРЛАР ТАЙЁРЛАШ ТИЗИМИНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ

2026-01-12T07:53:51+00:00

Мазкур мақолада ички ишлар органлари жамоат хавфсизлиги хизмати учун кадрлар тайёрлаш тизимининг ўзига хос хусусиятлари илмий-назарий ва амалий жиҳатдан таҳлил қилинган. Тадқиқотда жамоат хавфсизлигини таъминлаш фаолиятининг ўзига хос хусусиятлари, хизмат вазифаларининг мураккаблиги ҳамда уларга мос равишда кадрлар тайёрлаш жараёнининг махсус талаблари ёритиб берилган. Шунингдек, ўқув-тарбия жараёнида касбий билимлар билан бир қаторда ҳуқуқий онг, психологик барқарорлик, жисмоний тайёргарлик ва ахлоқий сифатларни шакллантиришнинг аҳамияти асослаб берилган. Мақолада амалий машғулотлар улушини ошириш, хизматга йўналтирилган ўқитиш усулларини қўллаш ҳамда замонавий таълим технологияларидан фойдаланиш орқали кадрлар тайёрлаш самарадорлигини ошириш масалаларига алоҳида эътибор қаратилган. Тадқиқот натижалари ички ишлар органлари жамоат хавфсизлиги хизмати учун юқори малакали ва рақобатбардош кадрлар тайёрлаш тизимини такомиллаштиришга хизмат қилади

O‘QUVCHILARDA IMLO KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISHNING SAMARALI METODLARI

2026-01-12T07:56:23+00:00

Ushbu maqolada o‘quvchilarda imlo ko‘nikmalarini shakllantirishning samarali metodlari yoritiladi. Imlo malakalari shakllanishiga ta’sir etuvchi omillar, o‘qitish jarayonida qo‘llaniladigan innovatsion yondashuvlar, interfaol usullar, nazariya va amaliyot uyg‘unligi, shuningdek, o‘quvchi psixologik xususiyatlari bilan bog‘liq jihatlar tahlil qilinadi. Maqola o‘zbek tili o‘qitish metodikasi uchun dolzarb bo‘lgan imlo o‘rgatishning amaliy yo‘llarini ilmiy asosda bayon qiladi.

TIL VA IDENTIKLIK: O‘ZBEK TILINING OILAVIY MUHITDA SAQLANISHI

2026-01-13T03:57:35+00:00

Mazkur maqolada til va identiklik o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik masalasi o‘zbek tili misolida oilaviy muhit kontekstida tahlil qilinadi. Tadqiqotda tilning shaxs va milliy identiklikni shakllantiruvchi asosiy omil sifatidagi o‘rni yoritilib, oilaning tilni avloddan avlodga uzatishdagi ijtimoiy-madaniy vazifasi ochib beriladi. O‘zbek tilining oilaviy muloqotda qo‘llanishi, uning funksional imkoniyatlari, globallashuv va ko‘p tillilik sharoitida yuzaga kelayotgan muammolar ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Maqolada tilni saqlash va rivojlantirishda oilaviy til siyosatining ahamiyati asoslab beriladi

OVOZDA BOʻLAYOTGAN OʻZGARISHLAR ASOSIDA MA’LUM KASALLIKLARNI ANIQLASH UCHUN MOBIL ILOVA ISHLAB CHIQISH.

2026-01-14T08:36:40+00:00

Hozirgi kunda mobil qurilmalardan tibbiyotda foydalanish sezilarli darajada oshmoqda. Bunday qurilmalar klinik yozuvlar va multimedia ma’lumotlarini saqlash, qayta ishlash va almashish imkonini beradi hamda foydalanuvchilarga sog‘liqlarini istalgan joydan monitoring qilish va boshqarish imkoniyatini yaratadi. Taklif etilayotgan mobil ilova disfoniya va boshqa ovoz bilan bog‘liq patologiyalarni aniqlashga qaratilgan bo‘lib, foydalanuvchilarning hayot sifatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadigan ovoz buzilishlarini erta aniqlash imkonini beradi. Ilovaning ishlashi uchun Toshkent tibbiyot akademiyasi ma’lumotlar bazasi, sog‘lom va patologik ovoz namunalaridan iborat ma’lumotlar to‘plami hamda zamonaviy dasturlash tillari qo‘llanildi.

DIAGNOSIS AND TREATMENT OF ENURESIS IN CHILDREN: MODERN APPROACHES

2026-01-15T05:36:39+00:00

Enuresis in children is a common condition requiring a comprehensive approach to diagnosis and treatment. The article discusses modern diagnostic methods, including clinical examination, voiding diary, ultrasound diagnostics, uroflowmetry, and neurophysiological studies. Indications for treatment, age criteria, and psychosocial aspects are discussed. Treatment methods are presented: non-pharmacological (behavioral therapy, enuresis alarms), pharmacological (desmopressin, anticholinergic drugs), physiotherapeutic, and psychotherapeutic approaches. Particular attention is paid to monitoring effectiveness, complications, relapses, and the impact on quality of life. The main conclusions emphasize the importance of individualized therapy and the need for further research into genetic and neurophysiological aspects. The work is based on data from 20 authoritative sources over the past 5-10 years

АМЕРИКА ҚЎШМА ШТАТЛАРИДА ШЕРИФЛАРНИНГ ШАҲАРЛАР ВА АҲОЛИ ПУНКТЛАРИНИ ОБОДОНЛАШТИРИШ ҚОИДАЛАРИ БУЗИЛИШИНИНГ ОЛДИНИ ОЛИШДАГИ РОЛИ

2026-01-16T05:55:23+00:00

Америка Қўшма Штатларида шерифлар округ даражасидаги ҳуқуқ-тартибот органлари сифатида шаҳар ва аҳоли пунктларининг ободонлаштириш, мулк сақлаш ва кодекс бузилишларининг олдини олишда муҳим рол ўйнайди. Ушбу мақола шерифларнинг профилактик фаолиятини, жумладан патруллик, жамоатчилик билан ҳамкорлик, технологиялардан фойдаланиш ва қонун ижросини таъминлаш механизмларини ўрганади. Тадқиқотда расмий статистика, академик манбалар ва олимлар фикрларига таяниб, ободонлаштириш қоидалари бузилишининг ижтимоий, иқтисодий ва жиноятчиликка таъсири таҳлил қилинади. Шерифлар фаолиятининг адолатли ва самарали бўлиши учун таклифлар берилган. Мақола АҚШдаги шерифларнинг урбанистика ва ҳуқуқ-тартибот соҳасидаги ўзига хос ўрнини кўрсатади.

A STUDY OF GLOBAL POLLUTION IMPACTS ON URBAN DEVELOPMENT

2026-01-16T05:57:45+00:00

Environmental pollution has become one of the most critical global issues affecting the health economy, and sustainability of modern cities. Tashkent-- one of Central Asia's largest metropolitan areas faces increasing levels of air contamination, waste mismanagement and water pollution. These ecological problems influence not only the natural ecosystem but also the quality of urban lifeband public health. This paper examines major types of pollution in Tashkent, analyzes their causes and explores environmentally friendly strategies that may reduce ecological degradation. The findings indicate that rapid urbanization, industrial emissions, transportation overload, and insufficient ecological awareness remain among the key contributors to pollution growth. The study suggests that strong governmental policies, community involvement, and modern green technologies are required to minimize environmental risks and ensure sustainable development