Ushbu maqolada Buxoro viloyati G‘ijduvon tumani sug‘oriladigan o‘tloqi-taqir tuproqlarning agrokimyoviy tavsifi va oziq moddalar zahirasi bo‘yicha ma’lumotlar keltirilgan. Tumanda sug‘oriladigan o‘tloqi-taqir tuproqlar umumiy maydonning 13,7 % ni yoki 2742,9 gektarni tashkil etadi. 1984 yilga nisbatan 2022 yilga kelib tuproqning agrokimyoviy tavsifi yaxshilangan. 1984 yil tuproqning haydalma (0-20 sm) qatlamida gumus miqdori, 0,85 %, 2022 yilda haydalma (0-25 sm) qatlamida 0,82 % ni tashkil etgan. Gumus zahirasi 38 yilda 2,9 t/ga, yalpi azot 0,3 t/ga va yalpi kaliy esa 10,5 t/ga oshgan bo‘lsa, yalpi fosfor zahirasi 0,6 t/ga kamaygan. 1984 – 2022 yillar davomida tuproq tarkibidagi harakatchan oziq moddalar (N-NO₃, N-NH₄ va P₂O₅) bilan juda kam, almashinuvchan kaliy (K₂O) bilan kam ta’minlanganligi keltirilgan. Qishloq xo‘jaligi ekinlaridan yuqori va sifatli hosil olish, tuproq unumdorligini oshirish uchun organik va mineral o‘g‘itlarni oziq moddalar bilan ta’minlanishini e’tiborga olib ko‘llash tavsiya etilgan.

Shirin qalampirni isitilmaydigan issiqxonalarda yetishtirishda navning biologik xususiyatlari, ko‘chat ekishning maqbul muddatlari issiqxonalarning erta bahorgi havo, tuproq harorati va havoning nisbiy namligi tartiboti aniqlandi.

Amarantni oʻsuv davrida turli xil oziq elementlarga talabchan boʻladi. Jumladan bu oziq elementlar azot, fosfor va kaliy elementlari boʻlib. Maqolada amarantni fosforli oziq elementlarga boʻlgan talabini o‘sish fazalarida oʻrganish maqsadida tajribada fosforli oʻgʻitlar me’yorlarini tuproq tarkibidagi harakatchan shakldagi fosfor dinamikasi oʻrganilgan. Bu maqsadda tuproq tarkibidagi harakatchan fosfor miqdori oʻsimlik oʻsuv davrida oʻrganilib borilgan.

Gilosning mineral oziqlanishi bo'yicha mahalliy va xorijiy mualliflarni o'rganish natijalari umumlashtirildi. Ekinlarning tuproq sharoitlariga bo'lgan talablari ko'rsatilgan. Daraxtlarning ozuqa moddalariga bo'lgan ehtiyoji va mineral elementlarning o'simliklarga tushishiga ta'sir qiluvchi omillar aks ettirilgan. Asosiy makro- va optimal kontsentratsiyasi haqida ma'lumot gilos va gilos barglaridagi mikroelementlar taqdim etilgan.

Ushbu maqolada Samarqand  viloyati  Payariq  tumani tipik bo`z tuproqlari sharoitida uzumning qora kishmish  navlari  hosildorligi  sifatiga  Ps-agro o`g`itini   N120K60 fonida maqbul me`yori  berilgan.

Ushbu maqolada oziq -ovqat xavfsizligi, ovqatlanish va oziq -ovqat xavfsizligi bir -biri bilan chambarchas bog'liqligi va xavfli oziq -ovqat kasalliklari va to'yib ovqatlanmaslik jarayonini keltirib chiqarishi bayon etilgan.

Ushbu maqolada nafaqat Oʻzbekistondagi balkim umumjahon miqyosida global muommoga aylanib borayotgan oziq ovqat chiqindilarini qayta ishlash boʻyicha fikr va mulohazalar bayon etilgan. Mualliflaring ta'kidlashicha, oziq ovqat chiqindilari ekologik va iqtisodiy taraqqiyotni taʼminlash,orqali boy madaniy merosni yanada asrab aylashga qaratilgan. Maqoladagi oziq ovqat chiqindilarining yechimlarini anglash orqali Respublikamizning barqarorligini va faravonligiga taʼsiri ham korib chiqilgan.

Oziq moddalar tirik organizmlarning hayotiy funktsiyalari va umumiy salomatligini saqlashda asosiy rol o'ynaydi. Ular energiyaning asosiy manbai, hujayra tuzilmalari uchun qurilish bloklari va tananing o'sishi, ta'mirlanishi va saqlanishi uchun zarur bo'lgan biokimyoviy jarayonlarning regulyatorlari bo'lib xizmat qiladi. Ushbu maqola ozuqa moddalarining, jumladan, makro va mikroelementlarning tasnifini ko'rib chiqadi va ularning metabolizm, immunitet reaktsiyasi va fiziologik tartibga solishdagi o'ziga xos funktsiyalarini ta'kidlaydi. Oziq moddalarni muvozanatli iste'mol qilish muhimligini tushunish ozuqa moddalarining etishmasligini oldini olish va optimal salomatlikni mustahkamlash uchun juda muhimdir. Tadqiqot shuningdek, ozuqa moddalarining nomutanosibligining kasallikning rivojlanishiga ta'sirini o'rganadi va hayot va farovonlikni saqlashda ovqatlanishning muhimligini ta'kidlaydi.

Mazkur maqolada barg qo‘ng‘izlari (Chrysomelidae) oilasiga mansub turlarining tabiiy va antropogen-transformatsiyalangan hududlardagi ozukaviy birliklari, ekologik moslashuv xususiyatlari hamda antropogen omillar ta’siridagi o‘zgarishlari keng yoritilgan. Tadqiqot jarayonida barg qo‘ng‘izlarining oziq bazasining shakllanishi, o‘simliklar bilan trofik aloqalari, fitofag hasharot sifatidagi ekologik roli hamda inson faoliyatining ularning populyatsiyasiga ta’siri tahlil qilingan.

Oʻsimlik moylarining fizik va kimyoviy xossalari ularning yod, kislota va sovunlanish sonlari bilan ifodalanadi. Yod soni moy tarkibidagi yogʻ kislotalarining toʻyinmaslik darajasini belgilaydi. Yod soni qancha katta boʻlsa, moy shuncha suyuq boʻladi. Odatda, suyuq moylarni oziq sifatida isteʼmol qilib boʻlmaydi; ulardan turli boʻyoqlar, lok, alifmoy tayyorlashda va boshqalar  maqsadlarda foydalaniladi.

Dunyo miqyosida fosfolipidlar asosan oziq ovqat va biotexnologiya sohalarida ishlatiladi.Fosfolipidlarni sintez qilishda asosan oziq ovqat, farmasevtika, tiibiyot ishlarida qo’llanilishi uchun ajratib olinadi. Bu mahsulot inson hayotida muhim bo’lgan moddalardan biridir.  

Oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish texnologiyasida xom ashyo sifati va tarkibi, ishlab chiqarish jarayonlarining samaradorligi, ekologik xavfsizligi, ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarning belgilangan standartlarga muvofiqligi, sanitariya – gigiyena talablariga muvofiqligi katta ahamiyatga ega. Yuqoridagi barcha masalalarni hal qilish oziq – ovqat xom ashyosi va tayyor mahsulotlarni o‘rganish usullarini bilishni talab qiladi. Bu esa o‘z navbatida oziq-ovqat tizimlarini tahlil qilishning yangi tamoyillari va usullarini ishlab chiqishni, shuningdek, alohida moddalarning tuzilishini, ularning funktsiyalarini va boshqa komponentlar bilan aloqalarini o‘rnatishni o‘z ichiga oladi. Har qanday oziq-ovqat mahsulotini o‘rganish murakkab tahliliy vazifadir.

Go‘sht sanoati har doim eng muhim rivojlanish ko‘rsatkichlaridan biri bo‘lib kelgan; Muayyan mahsulot guruhlari ko‘rinishidagi go‘sht mahsulotlari davlat strategik zaxirasining bir qismi edi. Bir necha yillar davomida go‘sht mahsulotlari tanqisligiga qaramay, ularning o‘rtacha iste’molchi ratsioni uchun ahamiyati juda yuqori.

Qishloq xo'jaligi moddiy ishlab chiqarish sohalaridan biri bo'lib, u dehqonchilik va chorvachilik mahsulotlarini yetishtirish bilan shug'ullanadi - aholini oziq-ovqat mahsulotlari va xalq xo'jaligining bir necha tarmoqlarini xomashyo bilan ta'minlaydi. Biz tadqoqtimizning maqsadi madaniy o’simliklar orasida uchraydigan begona o’tlarni o’rganish, nomlash ularning morfologiyasi  bilan tanishishdir.

Ushbu maqolada rukkolaning inson organizimi uchun foydali xususiyatlari, oziq moddalarning miqdori, yetishtirishga mos navlarni ko’pligi  va boshqa xususiyatlarini o’z ichiga oladi.

Mazkur maqolamizda o'simliklarning hayoti davomida gullashi va changlanish jarayonlari keltirib o'tilgan.Gul generativ kurtakdan paydo bo'ladi. O'simlikda gul hosil bo'lishi uchun oziq moddalar (karbon, oqsil, yog' va boshqalar) to'planishi kerak.

Ushbu maqolada Qishloq xo‘jaligida yetishtirilgan paxta tolalarini saqlash usullari va moy olish texnologiyalari, paxtachilikda urug‘chilik tizimini rivojlantirish hamda paxta hosildorligini oshirishning usullari, yog‘ – moy ishlab chiqarish oziq – ovqat sanoatining eng salmoqli sohasi bo‘lib, olingan yog‘ni, sanoat chiqindilarini qayta ishlab turli xil moyli mahsulotlar (margarin, glitserin, yog‘ kislota, sovun) ham tayyorlanishi haqida ma‘lumotlar keltirilgan.

Doimiy bola tashlash homiladorlikning 12-haftasidan keyin sodir bo‘ladigan jiddiy akusherlik asorati bo‘lib, ona va homila salomatligi uchun yuqori xavf tug‘diradi. Zamonaviy tadqiqotlar DBT etiologiyasida faqat gormonal yoki mexanik omillar emas, balki yo‘ldosh to‘qimasida yuzaga keladigan strukturaviy va immunologik buzilishlar ham muhim ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatmoqda. Yo‘ldoshning normal morfologik va funksional holati homilaning kislorod va oziq moddalar bilan ta’minlanishida hal qiluvchi rol o‘ynaydi.

Bugungi kunda mustaqil o’zbekiston yirik sanoat va agrar mintaqa bo’lib, kelajakda dunyoga yuz tutgan mashina sozlik, energetika, kimyo, oziq – ovqat sanoati, transport majmuini yanada rivojlantirish ko’zda tutulgan. Bunday ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlanishi Respublikada ijtimoiy – ekotizmlarning holatiga muayan darajada salbiy ta`sir ko’rsatadi.

Zamonaviy oziq – ovqat va farmasevtika sanoatida sun’iy shirinliklar keng qo’llanilmoqda. Bu moddalarning asosiy vazifasi – ta’mni yaxshilash, kaloriyani kamaytirish va ba’zi holatlarda glyukoza darajasini boshqarishdir. Sun’iy shirinlikar diabet kasalligiga chalingan bemorlar, semizlikdan aziyat chekayotganlar va shakarga allergiyasi bor shaxslar uchun shakarga alternativ vosita sifatida muhim ahamiyat kasb etadi. Ammo ularning uzoq muddatli iste’moli inson salomatligiga  qanday ta’sir qilishi masalasi hanuz ilmiy tadqiqotlar markazida turibdi.

данной работе представлена информация о видах и причинах миграции птиц, их распространении по всему миру, местах обитания, биологическом разнообразии и экологической роли. Подчёркивается значение птиц в природе и различных направлениях, а также их важная роль в поддержании баланса экосистем и в пищевой цепи.

Biologik faol qo‘shimchalar (BFQ)- inson organizmidagi fiziologik buzilishlarning oldini olish hamda sog‘lom balansni tiklash maqsadida yoki organizmni zarur bo‘lgan foydali moddalar bilan to‘ldirish uchun mo‘ljallangan, xamda tarkibida kelib chiqishi tabiiy yoki tabiiyga o‘hshash sunniy biologik faol moddalar va probiotik komponentlar mavjud bo‘lgan oziq-ovqat mahsulotlaridir. Ular ovqatlanishdagi kamchiliklarni bartaraf etib, organizm uchun kerakli bo‘lgan moddalarni ozlashtirishini kuchaytiradi, hamda tananing ichki quvvatini oshirib, ko‘plab kasalliklarning hafini kamaytiradi. Ushbu maqolada biologik faol qo‘shimchalarni farmakologik xususiyatlari, qo‘llanilishi va dori vositalaridan farqli tomonlari yoritib berilgan.

Nooorganik kimyoda birikmalarning  modda va uning xossalarini invariantli tavsifi quyidagi subinvariantli komponentlar: moddaning tarkibi, tasniflanish, nomlanish tartibi, modda   tuzilishining turli darajadagi ko‘rinishi, fizikaviy (fizikaviy-kimyoviy) xossalari, termodinamik xossalari, kimyoviy xossalari (reaksiyaviylik xususiyatlari, muvozanat va kinetika), fiziologik, toksikologik va biologik ta’sirlari, olinish usullari (laboratoriya va sanoatda), muhim qo‘llanilish sohalari haqidagi axborotlarni o‘z ichiga oladi. Modda va uning kimyoviy xossalarini tavsif etishdagi har bir komponent o‘z navbatida murakkab kichik tizim, ya’ni subinvariantlardan iborat bo‘ladi[1].

Maqolada Buxoro viloyatining 12 tumanlari va shahrida yashovchi aholining oziq-ovqatda ishlatiladigan dorivor oʼsimliklari toʼgʼrisidagi maʼlumotlar keltirildi. Bunda asosan qishloq oqsoqollari, yoshi keksa otaxonlar, uy bekalari, choʼponlar va tabiblar bilan suhbatlar uyushtirildi. Tadqiqot natijalarni qayd etish davomida dorivor oʼsimliklar toʼgʼrisidagi ilmiy adabiyotlardan ham foydalanildi. Izlanishlar davomida Buxoro viloyatida tarqalgan dorivor oʼsimliklarning mahalliy aholi tomonidan oziq – ovqat uchun istemol qilinadigan 12 turlaridan biri Portulaca oleracea–sabzavot semizoʼti toʼgʼrisidagi maʼlumotlar yoritildi.

Zamonaviy dunyoda oziq-ovqat xavfsizligi, aholining tez sur’atlarda ko‘payishi, ekologik muammolar hamda tabiiy resurslarning cheklanganligi sun’iy ovqat tayyorlash texnologiyalariga bo‘lgan ehtiyojni keskin oshirmoqda. Ushbu maqolada sun’iy ovqat tayyorlash tushunchasi, uning shakllanishi va rivojlanish bosqichlari, hozirgi kunda keng qo‘llanilayotgan zamonaviy yo‘nalishlar, xususan, laboratoriya sharoitida yetishtirilgan go‘sht, o‘simlik asosidagi oqsillar, hujayra madaniyati asosidagi mahsulotlar, 3D-ovqat bosib chiqarish texnologiyalari hamda biotexnologik usullar tahlil qilinadi.