Yangi O'zbekiston Akademik Tadqiqotlari Jurnali

PSIXOLOGIYADA IJTIMOIY ROL TUSHUNCHASI VA UNING SHAXS RIVOJIDAGI O‘RNI

Mirjalol Temirov — 2026-04-07

Ijtimoiy rollar shaxsning ijtimoiy maqomi, kasbiy mansubligi yoki amalga oshirayotgan faoliyat turi bilan uzviy bog‘liqdir. Ushbu rollar shaxsning individual xususiyatlaridan qat’i nazar, mazkur rolga xos bo‘lgan huquq va majburiyatlar tizimi asosida shakllangan standartlashtirilgan xulq-atvor namunalarini ifodalaydi. Ijtimoiy-demografik rollarga er, xotin, o‘g‘il, qiz kabi oilaviy va jinsiy-maqomiy rollar kiradi. Shaxslararo rollar esa emotsional-psixologik omillar ta’sirida yuzaga keladigan va shaxslararo munosabatlar jarayonida namoyon bo‘ladigan liderlik, xafa bo‘lish, arazlash, xursandlik kabi rollarni o‘z ichiga oladi. Namoyon bo‘lish darajasiga ko‘ra ijtimoiy rollar faol va yashirin rollarga ajratiladi.

THE TYPES OF MEANINGS IN SEMANTIC AND PRAGMATIC PERSPECTIVES

Mohinur Mohinur — 2026-04-07

This article explores the types of meaning from both semantic and pragmatic perspectives, emphasizing their theoretical distinctions and interrelations. Semantics is concerned with the conventional meaning encoded in linguistic expressions, while pragmatics examines how context influences meaning in actual communication. The study systematically analyzes major types of meanings, including lexical, grammatical, denotative, connotative, and referential meanings within semantics, and implicature, presupposition, speech acts, and deixis within pragmatics. The research relies on established linguistic theories and empirical findings to demonstrate how meaning is constructed, interpreted, and negotiated in discourse. The findings reveal that semantic and pragmatic meanings are complementary rather than mutually exclusive, contributing to a more comprehensive understanding of language use.

SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING STRATEGIK QARORLAR QABUL QILISH JARAYONIGA TA’SIRI VA ISTIQBOLLARI

Mahliyo O’ktamova — 2026-04-07

Mazkur ilmiy maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining strategik qarorlar qabul qilish jarayoniga ta’siri, uning iqtisodiy va boshqaruv tizimlaridagi o‘rni hamda istiqbollari ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Xususan, sun’iy intellekt yordamida katta hajmdagi ma’lumotlarni qayta ishlash, prognozlash aniqligini oshirish va risklarni kamaytirish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, sun’iy intellekt strategik boshqaruv samaradorligini sezilarli darajada oshiradi va kelajakda qaror qabul qilishning ajralmas qismiga aylanadi.

“MODERN APPROACHES IN FOREIGN LANGUAGE TEACHING: ENHANCING ENGAGEMENT AND LEARNING OUTCOMES”

Shohsanam Chorshanbiyeva — 2026-04-07

In today’s globalized world, learning a foreign language requires more than memorization of grammar and vocabulary. This study explores modern, interactive, and technology-enhanced approaches to language teaching. The results show that these methods significantly improve students’ engagement, motivation, and language proficiency. The use of real-life communication tasks, digital tools, and collaborative learning creates a more effective and meaningful learning environment.

O‘ZBEK TILINI O‘QITISHDA INNOVATSION METODLARNING AHAMIYATI

Zulayho Nomonjonova — 2026-04-07

Mazkur maqolada o‘zbek tilini o‘qitish jarayonida innovatsion metodlarning o‘rni va ahamiyati ilmiy asosda tahlil qilinadi. Zamonaviy pedagogik texnologiyalar, interaktiv metodlar, axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning samaradorligi ko‘rsatib berilgan. Shuningdek, o‘quvchilarning nutqiy kompetensiyasini rivojlantirishda innovatsion yondashuvlarning ta’siri ilmiy manbalar asosida yoritilgan.

JISMОNIY SHАXSLАRDАN ОLINАDIGАN DАRОMАD SОLIG‘INI TАKОMILLАSHTIRISH

T. SH Suyunоv — 2026-04-08

Mаzkur ilmiy mаqоlаdа jismоniy shаxslаrdаn оlinаdigаn dаrоmаd sоlig‘ining nаzаriy аsоslаri, аmаldаgi hоlаti vа uni tаkоmillаshtirish mаsаlаlаri tаhlil qilinаdi. Tаdqiqоt dаvоmidа sоliq tizimining iqtisоdiy sаmаrаdоrligi, ijtimоiy аdоlаtni tа’minlаshdаgi о‘rni hаmdа xаlqаrо tаjribаlаr аsоsidа rivоjlаntirish yо‘nаlishlаri yоritilаdi. Shuningdek, dаrоmаd sоlig‘ini оptimаllаshtirish оrqаli dаvlаt byudjeti bаrqаrоrligini tа’minlаsh, yаshirin iqtisоdiyоt ulushini kаmаytirish vа аhоli fаrоvоnligini оshirish imkоniyаtlаri ilmiy аsоsdа izоhlаnаdi.

KARTOGRAFIYADA GEOAXBOROT TIZIMLARI VA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR

Ulug’bek Ulug’bek — 2026-04-08

Ushbu maqolada kartografiyada geoaxborot tizimlari (GAT)ning o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Unda dastlabki ma’lumotlar turlari, rastrli tasvirlarning xususiyatlari, zamonaviy MapInfo Professional va ArcGIS dasturlarining imkoniyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, elektron raqamli kartalar, kartaning matematik va geografik asoslari hamda kartografik proyeksiyalarni qo‘llash masalalari ko‘rib chiqilgan. Maqola zamonaviy kartografiya va GAT texnologiyalarining amaliy ahamiyatini ochib beradi.

ADVOKATURA INSTITUTINI TAKOMILLASHTIRISH MASALALARI VA ISTIQBOLLARI

Behruzjon Xaydarqulov — 2026-04-08

Mazkur maqolada advokatura instituti tashkiliy huquqiy faoliyatining asoslari, yangi bosqichga olib chiqish zarur ekanligi, bugungi kunda mavjud bolgan advokatura sohasining rivojlanishi bosqichidagi dolzarb muammolar, va uning istiqbollari koʻrib chiqiladi hamda takliflar koʻrsatiladi. Shuningdek hozirgi kunda jamiyatda advokatlarning roli va sud va boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlar hamda boshqa davlat organlari oʻrtasidagi munosabatda tenglikni taʼminlash hamda ularning mustaqilligini oshirish masalalari, advokatlarga haq toʻlash tizimini takomillashtirish, davlat tomonidan koʻrsatiladigan yuridik yordam koʻrsatishda samaradorlikni taʼminlash, advokatlarning malakasini oshirishini takomillashtirish va xorijiy davlatlardagi advokatura institutinig holati tahlil qilinadi.

VIRTUAL WORLD AND REAL LIFE: COGNITIVE DISSONANCE ARISING IN THE SOCIAL ADAPTATION OF YOUTH

SITORA MIRZAYEVA — 2026-04-08

The rapid development of digital technologies has catalyzed a profound shift in the psychological landscape of contemporary youth, leading to the emergence of a sophisticated "virtual identity" that frequently exists in direct opposition to physical reality. This article provides a comprehensive and multifaceted analysis of the psychological bifurcations between virtual environments and real-life experiences among modern adolescents and young adults in Uzbekistan. Drawing upon Leon Festinger’s seminal theory of cognitive dissonance, the study meticulously examines the complex crises inherent in the social adaptation process, specifically focusing on the Fear of Missing Out (FOMO) syndrome and the growing phenomenon of digital escapism. The research involves a structured investigation of 120 university students, utilizing a Dissonance Measurement Scale to highlight how curated digital personas create an "identity gap" that impairs genuine social functioning and emotional intelligence. The findings of this study suggest that the instantaneous gratification provided by virtual platforms, mediated by rapid dopamine release, contrasts sharply with the effort-intensive nature of real-world achievements, resulting in internal psychological conflict and a decrease in real-world conflict resolution skills. Furthermore, the paper discusses the "Online Disinhibition Effect" and its role in creating a false sense of security. Consequently, the article offers evidence-based scientific recommendations aimed at mitigating these contradictions, emphasizing the necessity of integrating emotional intelligence (EQ) with digital literacy within higher education. The conclusion underscores that educational frameworks must prioritize "digital hygiene" and mental health support to ensure that the virtual world serves as a facilitative tool rather than a substitute for authentic interpersonal engagement and social integration. This study serves as a critical resource for educators, sociologists, and psychologists in navigating the increasingly complex digital-real world dichotomy.

ASOSIY VOSITALAR HISOBINI YURITISH VA AMORTIZATSIYA SIYOSATI: NAZARIY VA AMALIY TAHLIL

Marjona Yoqubova — 2026-04-08

Mazkur ilmiy maqolada asosiy vositalar hisobi va amortizatsiya siyosatining nazariy hamda amaliy jihatlari tizimli va chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida asosiy vositalarning iqtisodiy mohiyati, ularning korxona faoliyatidagi roli va uzoq muddatli foyda keltirishi ilmiy asosda o‘rganilgan. Asosiy vositalarning dastlabki baholash, qayta baholash va balans qiymatini aniqlash usullari, shuningdek, ularni tarixiy va bozor qiymati asosida baholash jarayoni batafsil yoritilgan.Maqolada amortizatsiya hisoblashning turli metodlari, jumladan, to‘g‘ri chiziqli, kamayib boruvchi qoldiq va ishlab chiqarish hajmiga bog‘liq usullar tahlil qilingan. Har bir metodning afzalliklari va kamchiliklari, korxona foydasi, rentabelligi hamda soliq yuklamasiga ta’siri ilmiy jihatdan solishtirilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, amortizatsiya usulini tanlash korxonaning moliyaviy strategiyasi va boshqaruv qarorlariga bevosita bog‘liqdir.Noto‘g‘ri amortizatsiya siyosati moliyaviy nomutanosibliklar, aktivlar qiymatining noto‘g‘ri aks ettirilishi va boshqaruv qarorlarining samarasizligi kabi salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkinligi ilmiy asoslangan. Tezlashtirilgan amortizatsiya usuli dastlabki yillarda xarajatlarni oshiradi, foydani kamaytiradi va soliq yuklamasini qisqartiradi, biroq uzoq muddatda aktiv qiymatining keskin kamayishi moliyaviy ko‘rsatkichlarga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shu bilan birga, to‘g‘ri chiziqli usul moliyaviy barqarorlikni ta’minlaydi, ammo aktivdan foydalanish darajasini to‘liq aks ettirmaydi.Maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida buxgalteriya hisobi tizimini modernizatsiya qilish, hisob jarayonlarini avtomatlashtirish va xalqaro standartlarga moslashtirish zaruriyati ham yoritilgan. Zamonaviy axborot texnologiyalari yordamida real vaqt rejimida nazorat olib borish, inson omilini kamaytirish va moliyaviy hisobotlarning shaffofligini oshirish imkoniyati ilmiy asos bilan ko‘rsatib o‘tilgan.Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, amortizatsiya siyosatini ilmiy asosda tashkil etish korxona barqaror rivojlanishining muhim omillaridan biridir. To‘g‘ri tanlangan amortizatsiya siyosati kapitaldan samarali foydalanish, investitsiya samaradorligini oshirish va moliyaviy barqarorlikni mustahkamlashga xizmat qiladi. Shu bilan birga, xalqaro tajriba va raqamli texnologiyalarni joriy etish orqali buxgalteriya hisobi tizimini takomillashtirish zaruriyati asoslab berilgan.Umuman olganda, mazkur ilmiy ish asosiy vositalar hisobi va amortizatsiya siyosatini chuqur tahlil qilish, ularning nazariy asoslarini yoritish va amaliyotda qo‘llash samaradorligini oshirishga qaratilgan bo‘lib, korxona moliyaviy boshqaruvining strategik vositasi sifatida muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadiНачало формы

EFFECTIVE CREATIVE DRAMA TECHNIQUES FOR TEACHING ENGLISH TO YOUNG LEARNERS

Dilshoda Abdimurotova — 2026-04-08

This study explores the effectiveness of creative drama techniques in teaching English to young learners, with particular emphasis on role-play, storytelling, and simulation. The research examines how these techniques contribute to the development of communicative competence by providing meaningful, interactive, and context-based language learning experiences. Drawing on pedagogical theory and classroom practice, the study analyzes the impact of drama-based activities on learners’ speaking skills, fluency, confidence, and engagement. Special attention is given to the adaptation of these techniques according to different age groups, ensuring their developmental appropriateness and instructional effectiveness. The findings indicate that creative drama techniques significantly enhance learners’ ability to use language communicatively by fostering active participation, reducing anxiety, and promoting collaborative learning. Furthermore, these techniques support cognitive, emotional, and social development, making them a holistic approach to language teaching. The study concludes that integrating role-play, storytelling, and simulation into English language instruction provides an effective and motivating framework for improving young learners’ communicative competence and overall language proficiency.

SUPERAMINO-C PREPPARATINING BUZOQLARNING O’SISH VA RIVOJLANISHIGA TA’SIRINI O’RGANISH

Sobir Ashurov — 2026-04-10

Superamino-C preparatining buzoqlarning o‘sish va rivojlanishiga ta’siri o‘rganildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, preparat qo‘llanilgan buzoqlarda tana vaznining ortishi, immunitet tizimining mustahkamlanishi va umumiy sog‘lom rivojlanish ko‘rsatkichlari yaxshilangani aniqlandi. Olingan ma’lumotlar ushbu preparatning chorvachilikda samarali qo‘shimcha vosita ekanligini ko‘rsatadi.Chorvachilikda yuqori mahsuldorlikka erishish uchun yosh hayvonlarning to‘g‘ri o‘sishi va rivojlanishi muhim ahamiyatga ega. Ayniqsa, buzoqlarda dastlabki rivojlanish davrida oziqlanish va biologik faol qo‘shimchalar katta rol o‘ynaydi. So‘nggi yillarda aminokislotalar va vitaminlarga boy preparatlar, jumladan Superamino-C, keng qo‘llanilmoqda. Ushbu tadqiqotning maqsadi — mazkur preparatning buzoqlar organizmiga ta’sirini ilmiy asosda baholashdir.

RUWXıY QÁDIRIYATLAR HÁM EKOLOGIYALıQ MÁDENIYAT JÁMIYETTIŃ TURAQLı RAWAJLANıWıN TÁMIYINLEWDEGI RÓLI

Ayımgúl Nurabayeva — 2026-04-10

Tábiyatqa bolǵan qatnas ruwxıy qádiriyatlar sistemasında ayrıqsha orın tutadı. Sebebi, insan tábiyattan bólek emes, al onıń ajıralmas bólegi sıpatında qaraladı. Antropocentrik kózqarastan ekologiyalıq-gumanistik kózqarasqa ótiw – ruwxıy qádiriyatlardıń evolyuciyasınıń natıyjesi bolıp esaplanadı.

“MÁSPATSHA” DÁSTANı TILINIŃ LEKSIKA–SEMANTIKALıQ ÓZGESHELIKLERI

G Patullaeva — 2026-04-10

Maqalada qaraqalpaq xalıq dástanı „Máspatsha“ dástanı tiliniń leksika-semanikalıq ózgeshelikleri, dástanda qollanılǵan sinonimler, antonimler hám omonimler haqqında túsinik berildi, mısallar menen analizlendi.

ҚЎРИҚЛАНАДИГАН ОБЪЕКТЛАР ХАВФСИЗЛИГИДА ҚЎРИҚЛАШ ХИЗМАТИ ПРОФИЛАКТИКАСИ: ТАШКИЛИЙ-ҲУҚУҚИЙ ВА ТЕХНОЛОГИК ИСТИҚБОЛЛАР

Фаррухбек Шокиров — 2026-04-10

Мазкур мавзу қўриқлаш хизматининг қўриқланадиган объектлар ҳудудида ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш фаолиятини ривожлантириш истиқболларини ташкилий-ҳуқуқий, кадрлар, технологик ва бошқарув омиллари кесимида ёритишга қаратилган. Профилактика фаолияти кириш-чиқиш режими ва периметр назоратини самарали ташкил этиш, хавф омилларини барвақт аниқлаш ва нейтраллаштириш, пост-патрул хизмати орқали режим бузилишларини чеклаш, ҳодисаларни тўғри ҳужжатлаштириш ҳамда фавқулодда ҳолатларда тезкор жавоб қайтаришни ўз ичига олган комплекс чора-тадбирлар мажмуи сифатида талқин этилади. Таҳлилда истиқболли йўналишлар сифатида: ваколат ва масъулиятнинг ҳуқуқий аниқлигини кучайтириш, стандарт операцион процедуралар (SOP)ни жорий этиш, рискка асосланган профилактик режалаштириш, рақамли мониторинг ва ҳисоб тизимларини кенгайтириш, видеокузатув/сигнализация воситаларини аналитика билан интеграция қилиш, ходимларнинг касбий тайёргарлиги ва хизмат маданиятини ошириш, идоралараро тезкор алоқа ва ахборот алмашинувини мустаҳкамлаш каби чоралар асосланади. Хулоса сифатида, профилактика самарадорлиги “режим–технология–инсон омили–назорат” интеграцияси орқали таъминланиши ҳамда KPI ва аудит воситалари билан баҳоланиши зарурлиги таъкидланади.

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA ICHKI ISHLAR ORGANLARINING XAVFSIZ TURIZMNI TA’MINLASHDAGI ROLI: ASOSIY YO‘NALISHLAR VA O‘ZIGA XOS FAOLIYAT MEXANIZMLARI

Kaxramon Gulyamov — 2026-04-10

Mazkur mavzuda O‘zbekiston Respublikasi ichki ishlar organlarining (IIO) xavfsiz turizmni ta’minlash sohasidagi faoliyati yo‘nalishlari hamda ushbu faoliyatning amaliy-huquqiy o‘ziga xos jihatlari yoritiladi. Xavfsiz turizm turistik muhitda jamoat tartibini saqlash, turistlarning hayoti va sog‘lig‘i, huquq va erkinliklari hamda mulkiy manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan kompleks tizim sifatida talqin etilib, IIO mazkur tizimning tayanch subyekti ekani asoslanadi. Mavzuda IIOning profilaktika va tezkor xizmat ko‘rsatish, turistik hududlarda patrullash va xavfsiz marshrutlarni tashkil etish, jinoyatchilik va firibgarlikning oldini olish, yo‘l harakati xavfsizligini kuchaytirish, ommaviy tadbirlarda “crowd-management” va xavfsizlik rejimlarini joriy etish, favqulodda vaziyatlarda koordinatsiya, migratsiya va hujjatlar bilan bog‘liq risklarni boshqarish kabi ustuvor yo‘nalishlari tizimlashtiriladi. Shuningdek, xizmat ko‘rsatishning servisga yo‘naltirilgan modeli, ko‘p tilli axborot va tezkor aloqa kanallari, raqamli monitoring va tahlil (profilaktik hisob, risk xaritalari, videokuzatuv) kabi zamonaviy yondashuvlar IIO faoliyatining o‘ziga xos xususiyatlari sifatida ko‘rsatiladi. Yakunda, xavfsiz turizmni ta’minlashda IIOning samaradorligi idoralararo hamkorlik, standartlashtirilgan protseduralar, profilaktik yondashuv va texnologik qo‘llab-quvvatlash uyg‘unligiga bog‘liqligi xulosalanadi.

ЙЎЛ ҲАРАКАТИ ХАВФСИЗЛИГИДА ИДОРАЛАРАРО ҲАМКОРЛИК БЎЙИЧА ХОРИЖИЙ МОДЕЛЛАР: ҚИЁСИЙ ТАҲЛИЛ ВА МИЛЛИЙ АМАЛИЁТГА ИМПЛЕМЕНТАЦИЯ ЙЎНАЛИШЛАРИ

Зухриддин Мухаммадалиев — 2026-04-10

Мақолада йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлашда идоралараро ҳамкорлик соҳасидаги хорижий тажриба қиёсий-ҳуқуқий ва институционал ёндашувлар асосида таҳлил қилинади. Тадқиқотда турли мамлакатлар амалиётида қўлланилаётган мувофиқлаштириш моделлари, ваколатларни тақсимлаш механизмлари, маълумотлар интеграцияси, рискка асосланган бошқарув, самарадорликни баҳолаш (KPI, аудит) ҳамда “Vision Zero” каби натижага йўналтирилган сиёсаларнинг амалий аҳамияти очиб берилади. Шу билан бирга, хорижий инструментларни миллий шарт-шароитга кўчиришда учрайдиган ҳуқуқий ва ташкилий чекловлар — норматив мослик, институционал тайёргарлик, ресурс таъминоти, ахборот хавфсизлиги ва шахсий маълумотларни ҳимоя қилиш каби омиллар баҳоланади. Муаллиф миллий амалиётни такомиллаштириш учун “ягона бошқарув контури”ни шакллантириш, регламентларни аниқлаш, идоралараро маълумот алмашинувини стандартлаштириш ва профилактика маданиятини кучайтиришга қаратилган имплементация йўналишларини асослайди. Мақола хулосалари қонунчиликни такомиллаштириш ва амалиётда мувофиқлаштириш самарадорлигини ошириш учун илмий-амалий асос вазифасини бажаради.

ГИЁҲВАНДЛИК ВОСИТАЛАРИ ЁКИ ПСИХОТРОП МОДДАЛАР БИЛАН БОҒЛИҚ ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАРНИ КЕЛТИРИБ ЧИҚАРУВЧИ ОМИЛЛАР (ДЕТЕРМИНАНТЛАР) ВА УЛАРНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ

Дилшод Кузиев — 2026-04-10

Мақолада ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жамоат хавфсизлигини таъминлаш нуқтаи назаридан гиёҳвандлик воситалари ҳамда психотроп моддаларнинг ноқонуний айланмасига оид ҳуқуқбузарликларни келтириб чиқарувчи омиллар (детерминантлар) тизимли таҳлил қилинади. Детерминация назариясининг таянч тушунчалари (детерминант, сабаб-омил, шарт-шароит, криминоген омил)нинг мазмун-моҳияти аниқлаштирилиб, гиёҳвандлик билан боғлиқ ҳуқуқбузарликлар детерминантлари макро–мезо–микро ва институционал даражалар кесимида таснифланади. Шу билан бирга, рақамлашув шароитида аноним наркосавдо (мессенжерлар, «закладка» амалиёти), синтетик моддалар улушининг ортиши ва ёшларнинг наркобизнесга жалб этилиши каби замонавий хусусиятлар очиб берилади. Мақолада «эрта огоҳлантириш» ва виктимологик профилактика ёндашувлари, шунингдек, идоралараро ҳамкорликни рақамли асосда кучайтиришга қаратилган амалий таклифлар илгари сурилади.

иёҳвандлик жиноятчилиги; психотроп моддалар; детерминантлар; криминоген омил; каузаллик; «эрта огоҳлантириш»; рақамли наркобозор; Telegram-ботлар; «закладка»; синтетик наркотиклар; крипто-тўловлар; идоралараро ҳамкорлик.

BUGUNGI KUNDA YOSHLARGA NISBATAN SODIR ETILADIGAN KIBERJINOYATLAR

Erkin Xushvaqtov — 2026-04-10

Bugungi innovatsion dunyoda yaqqol ko‘zga tashlanayotgan zamonaviy o‘zgarishlar, ham global, ham milliy darajada, ko‘p jihatdan yoshlar va voyaga еtmaganlarning huquq va erkinliklarini himoya qilishning mohiyatini anglashga bog‘liq. zamonaviy dunyoda alohida rol o‘ynashga da’vogar bo‘lgan axborot-telekommunikatsiya tarmoqlari tomonidan yoshlar va voyaga еtmaganlarning huquq va erkinliklariga oid konseptual g‘oyalarning buzilishi tobora ko‘proq kuzatilmoqda.

KIBERJINOYATCHILIKKA QARSHI KURASHISH JARAYONIDAGI MUAMMOLAR VA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISHNING AFZALLIKLARI

Sherzod Ubaydullaev — 2026-04-10

Ushbu maqolada sun’iy intellektning imkoniyatlaridan foydalanish, kiberjinoyatchilikka qarshi kurashishda sezilarli afzalliklar yaratishi, hujumlarni aniqlash va oldini olish, avtomatlashtirilgan tahlil va ma’lumotlarni qayta ishlash, tarmoqni monitoring qilish va jinoyatchilarni izlash kabi afzalliklar SI texnologiyalarini kiberxavfsizlikda muhim vosita ekanligi tfhlil qilingan.

АХОЛИ ҲУҚУҚИЙ ОНГИ ВА МАДАНИЯТИНИ ОШИРИШДА ЗАМОНАВИЙ ТЕХНОЛОГИЯЛАРНИНГ ЎРНИ, ХОРИЖИЙ ТАЖРИБА

Умидбек Замонбеков — 2026-04-12

Мазкур мақолада ривожланиб бораётган Янги Ўзбекистонда ахоли ҳуқуқий онги ва маданиятини оширишда замонавий технологияларнинг ўрни, ёшлар ўртасида ҳуқуқий маданиятни юксалтириш учун замонавий усуллардан фойдаланиш, шунингдек, аҳоли ҳуқуқий онги ва маданиятини оширишнинг ҳориж тажрибаси ва Ўзбекистонда ушбу илғор тажрибаларни татбиқ қилиш бўйича илмий таклифлар ишлаб чиқилган.

K.RAXMANOVTIŃ LIRIKALIQ SHIǴARMALARINDA TURAQLI SÓZ DIZBEKLERINIŃ STILLIK QOLLANILIWI

Qumar Sipatdinova — 2026-04-13

Bul maqalada K.Raxmanovtıń lirikalıq shıǵarmalarında turaqlı sóz dizbekleriniń stillik jaqtan qollanılıwı hám olardıń lirikalıq qosıqlarda frazeologizmlerdiń áhmiyeti haqqında sóz etiledi.

POST KVANT KRIPTOGRAFIYASIGA ASOSLANGAN KALITNI TAQSIMLASH VA SHIFRLASH ALGORITMLARINING TAHLILI, CRYSTALS-KYBER

Zebo Mahmanazarova — 2026-04-13

Ushbu maqolada post-kvant kriptografiyasiga asoslangan kalitni taqsimlash va shifrlash algoritmlarining tahlili CRYSTALS-Kyber misolida ko‘rib chiqiladi. Zamonaviy kriptografik tizimlarda umumiy maxfiy kalitni xavfsiz hosil qilish muhim ahamiyatga ega bo‘lib, bu jarayonda kalitni inkapsulyatsiya qilish mexanizmi (KEM) samarali yondashuv sifatida qo‘llaniladi. Maqolada KEM mexanizmining ishlash prinsipi, ya’ni kalit yaratish, inkapsulyatsiya va dekapsulyatsiya bosqichlari batafsil tahlil qilinadi. Shuningdek, Kyber algoritmining matematik asosi bo‘lgan Module Learning With Errors (MLWE) muammosi va uning xavfsizlikka ta’siri yoritiladi

BAXTLI OILA QANDAY BÓLADI?

Nesibeli Zaretdinova — 2026-04-13

Mazkur matnda oila jamiyatning eng muhim ijtimoiy instituti sifatida talqin etilib, baxtli oila qurishning asosiy omillari yoritilgan. Muallif óz-aro mehr-muhabbat, hurmat, ishonch, sabr va muloqotning oilaviy barqarorlikdagi órni haqida fikr yuritadi. Shuningdek, yoshlar orasida baxtni faqat moddiy boylik bilan boġlash holatlari tanqid qilinib, haqiqiy baxt mánaviy qadriyatlarga asoslanishi tákidlanadi. Oila tarbiyasining jamiyat taraqqiyotidagi ahamiyati sharq mutafakkirlari qarashlari bilan asoslab berilgan. Erkak va ayol baxtining óziga xos jihatlari ham tahlil qilinib, soġlom oilaviy muhitning ahamiyati ochib beriladi.

O‘ZLASHMA NEOLOGIZMLARNING TILLAR INTEGRALLASHUVIDA SEMANTIK VA PRAGMATIK XUSUSIYATLARI

Laylo Jovliyeva — 2026-04-13

Mazkur maqolada o‘zlashma neologizmlarning tillar integrallashuvi jarayonidagi semantik va pragmatik xususiyatlari tahlil qilinadi. Globallashuv sharoitida tillar o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir kuchayib, yangi leksik birliklarning paydo bo‘lishi jadallashmoqda. Tadqiqotda o‘zlashma neologizmlarning yangi ma’no ifodalashdagi roli hamda nutqning kommunikativ va pragmatik samaradorligini oshirishdagi vazifalari yoritiladi. Shuningdek, ularning til tizimidagi o‘rni, ijtimoiy-madaniy omillar bilan bog‘liqligi va zamonaviy til rivojiga ta’siri ilmiy asosda tahlil qilinadi.

METHODOLOGY FOR ASSESSING THE HIDDEN ECONOMY AND ITS APPLICATION IN THE TAX SYSTEM

Farangiz Sobirova — 2026-04-13

This article describes the improvement of the administration based on bringing services to business entities to a new level, further increasing the tax administration literacy of the population, supporting entrepreneurship, creating an equal competitive environment and guaranteeing the rights of consumers, and encouraging the active participation of the general public in curbing the underground economy. In recent years, countries around the world have been paying special attention to the implementation of various mechanisms to prevent and reduce tax evasion by taxpayers when developing their short-term and long-term budget-tax policy strategies. At the same time, conducting scientific research aimed at reducing illegal financial flows, analyzing the factors that cause tax evasion by taxpayers, reducing the hidden economy, and focusing on the scientific and theoretical aspects of tax evasion processes remains one of the priorities. At the same time, the fields were studied, foreign experience, scientific-practical conclusions and proposals were formed on its application in our country.

COGNITIVE PROCESSES IN LANGUAGE LEARNING

Dilafruz Pirmatova — 2026-04-13

Language learning represents one of the most sophisticated cognitive achievements of the human mind, requiring the coordinated operation of multiple mental processes. It is not a passive activity based solely on imitation; rather, it is an active, dynamic, and highly structured cognitive phenomenon. Core cognitive processes such as perception, attention, memory, and thinking play a decisive role in enabling learners to comprehend linguistic input, retain it in memory, and successfully produce language in communicative contexts. These processes influence both first language acquisition and second or foreign language learning, determining how efficiently learners process new information and integrate it into existing knowledge systems. This article offers a comprehensive and in-depth analysis of the major cognitive processes involved in language learning from a psycholinguistic perspective. It explores how these processes function individually and interactively to support language acquisition. By understanding the cognitive mechanisms underlying language learning, educators and learners can develop more effective instructional strategies and learning techniques. The study emphasizes the close relationship between cognitive psychology and applied linguistics and highlights the importance of cognitive awareness as a key factor in successful language education.

BOSHLANG’ICH SINF O’QUVCHILARIGA DARS JARAYONIDA QO’LLANILADIGAN DIDAKTIK O’YINLARINING AHAMIYATI.

Gurbanjemal Kakabayeva — 2026-04-16

Ushbu maqolada boshlang'ich sinf o'quvchilariga dars jarayonida qo'llanadigan didaktik o'yinlarining ahamiyati borasida maʼlumot beriladi. Boshlangʻich sinf o'quvchilarning mavzuni o'zlashtirishda qoʻllaniladigan didaktik o'yinlarning va turli xil metodlaring roli katta sanaladi. Yaʼni ular dars jarayonida qo'llaniladigan didaktik o'yinlar orqali darsni mavzuni o'zlashtirib tushunib olishlari ham ason hisoblanadi. Ushbu maqolada bolalarning emotsional sifatlarni namoyish qilishlarini erkin fikrlanishini didaktik o'yinlar orqali oʻstirish haqida so'z yuritiladi.

BANK TIZIMINING INNOVATSION RIVOJLANISHI VA IQTISODIY BARQARORLIKKA TA’SIRI

Gulbahor Daminova — 2026-04-13

Mazkur maqolada bank ishi va uning zamonaviy iqtisodiyotdagi tutgan o‘rni chuqur tahlil qilinadi. Xususan, tijorat banklarining moliyaviy vositachilik faoliyati, iqtisodiy jarayonlarni rag‘batlantirishdagi roli hamda pul-kredit munosabatlarini tartibga solishdagi ahamiyati yoritilgan. Bank tizimining asosiy funksiyalari depozitlarni jalb qilish, kreditlash jarayonini tashkil etish, hisob-kitob va to‘lov operatsiyalarini amalga oshirish kabi yo‘nalishlar keng qamrovda ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, maqolada bank xizmatlarining diversifikatsiyasi, raqamli texnologiyalar asosida rivojlanayotgan zamonaviy bank xizmatlari, jumladan, internet-banking, mobil banking va masofaviy xizmat ko‘rsatish tizimlari tahlil etilgan. Fintech kompaniyalari bilan hamkorlik va raqobat muhiti, bank tizimining innovatsion rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar sifatida baholangan. Bundan tashqari, bank tizimidagi islohotlar, xususan, kapital yetarliligi, likvidlilikni boshqarish, risklarni kamaytirish hamda xalqaro bank standartlariga moslashuv jarayonlari ham muhokama qilingan. Maqolada banklarning iqtisodiy o‘sishni ta’minlash, investitsion muhitni yaxshilash va moliyaviy barqarorlikni mustahkamlashdagi o‘rni ilmiy asosda yoritib berilgan.

«SHÁRYAR» DÁSTANııNDAǴı ARXAIKALıQ ÓZGESHELIKLER.

Malika Bazarbaeva — 2026-04-13

Bul maqalada qaraqalpaq folklorınıń eń bahalı miyraslarınıń biri bolǵan «Sháryar» dástanındaǵı arxaikalıq ózgeshelikler hám mifologiyalıq obrazlar analiz etilgen. Shıǵarmadaǵı Mástan kempir, Dáw, Peri, Baxıt qusı sıyaqlı obrazlardıń tariyxıy tamırları hám olardıń zamanlar ótiwi menen «mádeniylesken» jańa kórinisleri sapatlamalı túrde úyrenilgen. Sonday-aq, dástandaǵı qıyalıy-fantastikalıq elementlerdiń xalıqtıń áyyemgi dúnyatanımı hám mifologiyalıq isenimleri menen baylanısı ashıp berilgen

XORAZM VILOYATI AVTOMOBIL YO‘LLARINING EKSPLUATATSION TEXNIK HOLATINI BAHOLASH (XIVA TUMANI MISOLIDA)

A.A. Qutliyev — 2026-04-17

Mazkur maqolada Xorazm viloyati avtomobil yo‘llarining ekspluatatsion-texnik holatini baholash masalalari Xiva tumani misolida tahlil qilinadi. Tadqiqotda umumiy foydalanishdagi avtomobil yo‘llarining holatini baholashning amaldagi me’yoriy-huquqiy asoslari, yo‘l qoplamasining xizmat ko‘rsatish sifati, transport oqimi xavfsizligi, saqlash va ta’mirlash ishlari samaradorligi ko‘rib chiqildi. Xorazm viloyati avtomobil yo‘llari hududiy boshqarmasi, “Xorazm yo‘llardan muntazam foydalanish” davlat muassasasi hamda O‘zbekiston yo‘l xo‘jaligi tizimi ma’lumotlari asosida Xiva tumanidagi yo‘llarning ekspluatatsion holatiga ta’sir qiluvchi omillar aniqlandi. Tadqiqot natijasida yo‘l tarmog‘ining saqlash sifatini oshirish, joriy ta’mir ishlari monitoringini kuchaytirish va raqamli nazorat vositalarini joriy etish bo‘yicha takliflar ishlab chiqildi.

AQLI ZAIF O‘QUVCHILARDA O‘QISHNI O‘ZLASHTIRISH MUAMMOSINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI.

Mavjuda Abdujabborova — 2026-04-20

Ushbu maqolada, Maqolada aqli zaif o‘quvchilarning o‘qishni o‘zlashtirishdagi usullarini yengish uchun pedagoglar tomonidan qo‘yilgan samarali metodlar va usullar taqdim etilgan. Bu dori vositalari o‘quvchilarga o‘zlashtirish jarayonini yanada samarali qilish, o‘ziga bo‘lgan ishonchni saqlashni va ulardan foydalanishga erishtirishga yordam beradi.

TILNING LEKSIK TARAQQIYOTIDAGI ICHKI VA TASHQI OMILLARNING AHAMIYATI

Nodira Rajabova — 2026-04-20

Mazkur maqolada oʻzbek tilining ichki va tashqi tomonlama rivojlanishi va boyishi tadqiq etiladi.Til hayotimizning markaziy hamda tabiiy qismi hisoblanadi. Tilning paydo boʻlishi va rivojlanishi kishilik jamiyati bilan mustahkam bogʻliq.Til rivojlanishida ichki va tashqi omillar katta ahamiyatga egadir. Bu ikki omilning oʻzaro uygʻunligi til lugʻat boyligining tizimli ravishda kengayishini va zamon bilan hamnafasligini taʼminlaydi.

ВЛИЯНИЕ КРАТНОСТИ ПРОПИТКИ АКРИЛАТНЫМ ЛАТЕКСОМ НА ВОДОУПОРНОСТЬ И ВОЗДУХОПРОНИЦАЕМОСТЬ БРЕЗЕНТОВЫХ ТКАНЕЙ

Р.Д Акбаров — 2026-04-20

Брезентовые ткани, применяемые для укрытия хлопкового сырья, должны сочетать высокую водоупорность и достаточную воздухопроницаемость. В статье представлены результаты исследования влияния однократной и двукратной пропитки хлопчатобумажной брезентовой ткани водным акрилатным латексом на её эксплуатационные свойства. Установлено, что однократная пропитка повышает воздухопроницаемость до 17,0 дм³/м²·с, однако не обеспечивает требуемую водоупорность (252 мм вод. ст.). Двукратная пропитка обеспечивает водоупорность 402 мм вод. ст. при сохранении воздухопроницаемости 11,0 дм³/м²·с. Полученные показатели соответствуют нормативным требованиям. Разработанная технология увеличивает срок службы материала до 3 лет и является экологически безопасной.

1917-1920-YILLAR TURKISTON MATBUOTI:MILLIY ISTIQLOL VA IJTIMOIY HAYOT MASALALARI

Mehrangiz Ahadova — 2026-04-20

Ushbu maqolada XX asr boshidagi Turkiston ijtimoiy-siyosiy hayotining eng murakkab va burilish davri - 1917-yilgi inqiloblardan keyingi jarayonlar bevosita davriy matbuot namunalari asosida tadqiq etiladi. Tadqiqot obyekti sifatida o`sha davrning nufuzli nashrlari bo`lgan “Hurriyat” “Ulug` Turkiston” va boshqa gazetalarisahifalaridagi arxiv ma`limotlari tanlab olingan.Maqolaning markaziy qismida milliy ziyolilar,xususan,Mustafo Cho`qay,Abdurauf Fitrat kabi jadid yetakchilarining Turkiston Muxtoriyati va milliy davlatchilikni barpo etish yo`lidagi siyosiy sa’y harakatlari yoritiladi. Shuningdaek, manbalarda aks etgan Sirdaryo viloyati musulmonlar sho`rosining faoliyati, Buxoro va Xiva xonliklaridagi ichki siyosiy inqirozlar, harbiylarning ayanchli ahvoli hamda ma’muriy boshqaruvdagi sustkashliklar tanqidiy tahlil qilinadi.Maqolaning muhim jihatlaridan birishundaki, unda nafaqat siyosiy jarayonlar, balki o`sha davrning eng og`riqli nuqtasi - ommaviy ocharchilik va iqtisodiy tushkunlik fojiasi matbuot ko`zgusida ko`rsatib beriladi. Bundan tashqari, Turkiston matbuotining dunyo voqealariga, xususan, Turkiya mustaqillik kurashi, Kavkazdagi o`zgarishlar va jahonurushining mintaqaga ta’siriga bo`lgan munosabat o`rganiladi.

MAHMUDXO‘JA BEHBUDIY FAOLIYATIDA TIL VA YOZUV MASALASI

Mohichehra Mohichehra — 2026-04-20

Ushbu maqolada Mahmudxo‘ja Behbudiyning o‘zbek tili taraqqiyoti hamda yozuv islohoti borasidagi ijtimoiy-pedagogik qarashlari ilmiy tahlil qilinadi. Uning til siyosati, adabiy tilni shakllantirish va soddalashtirishga oid fikrlari zamonaviy tilshunoslik nuqtayi nazaridan baholanadi.