Журнал академических исследований нового Узбекистана

KÒZ ICHKI BOSIMI OSHISHI. GLAUCOMA

Kumushxon Toshtemirova , Xurshidbek Abdurazzoqov , Lazizbek Aliyev — Mon, 05 Jan 2026 00:00:00 +0000

Ushbu maqolada ko‘z ichki bosimining oshishi bilan kechadigan surunkali kasallik — glaukomaning kelib chiqish sabablari, rivojlanish mexanizmlari va klinik belgilari yoritilgan. Glaukomaning asosiy turlari, xavf omillari hamda kasallikning ko‘rish nerviga ko‘rsatadigan salbiy ta’siri tahlil qilingan. Shuningdek, zamonaviy diagnostika usullari, jumladan tonometriya, perimetriya va oftalmoskopiya orqali erta aniqlashning ahamiyati ko‘rsatib o‘tilgan. Maqolada glaukomaning konservativ va jarrohlik yo‘llari bilan davolash usullari hamda kasallik asoratlarining oldini olish choralari bayon etilgan. Tadqiqot natijalari glaukoma bilan kasallangan bemorlarda erta tashxis va muntazam nazorat ko‘rish qobiliyatini saqlab qolishda muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.

MAKTAB O‘QITUVCHILARINING STRESSGA BARDOSHLILIGI: PEDAGOGIK YONDASHUVLAR VA TRENINGLAR

Mahbuba Murodova — Mon, 05 Jan 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada O’zbekistondagi pedagog kadrlarning stresssga bardoshliligi haqida so’z boradi. Hozirgi kundagi ta’lim tizimi, o’quvchilardagi emotsional, psixologik muammolar tahlil qilinadi. Shuningdek, texnologiyalar rivojlangan davrda pedagoglarning ijtimoiy-psixologik qo’llab quvvatlashga doir chora tadbirlar muhokama qilinadi.

ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ИГРОВЫХ И АНАЛИТИЧЕСКИХ МЕТОДОВ В ОБУЧЕНИИ ЭНДШПИЛЮ ЮНЫХ ШАХМАТИСТОВ.

Оразмухаммедова Махим Абдикарим кизи — Tue, 06 Jan 2026 00:00:00 +0000

Данная статья рассматривает современные подходы к обучению эндшпилю у юных шахматистов с акцентом на применение игровых и аналитических методов. Анализируются преимущества использования имитационных игр, упражнений и компьютерных программ для развития стратегического мышления и навыков принятия решений в окончании игры. Представлены рекомендации по интеграции этих методов в шахматное обучение для повышения уровня подготовки юных спортсменов.

РОЛЬ ЭНДШПИЛЯ В ФОРМИРОВАНИИ ТЕХНИКО-ТАКТИЧЕСКИХ НАВЫКОВ ЮНЫХ ШАХМАТИСТОВ 8–10 ЛЕТ

Оразмухаммедова Махим Абдикарим кизи — Tue, 06 Jan 2026 00:00:00 +0000

В статье рассматривается значение изучения эндшпиля для формирования технико-тактических навыков у шахматистов младшего школьного возраста (8–10 лет). Показано, что целенаправленная работа над типовыми эндшпильными позициями повышает способность детей к планированию, расчёту варианта, оценке итоговых позиций и точному исполнению технических приёмов. Приведены методические принципы, учебно-тренировочные упражнения и пример занятия с оценочными критериями.

KASBIY ZARARLI OMILLAR TA’SIRIDA ASTENOVEGETATIV SINDROMI RIVOJLANISHINING PATOGENETIK MEXANIZMLARI

Shahnoza Mirzakarimova — Mon, 05 Jan 2026 00:00:00 +0000

Kasbiy faoliyat jarayonida uchraydigan zararli omillar zamonaviy tibbiyotda dolzarb muammolardan biri bo‘lib, ular markaziy va vegetativ nerv tizimi faoliyatining funksional buzilishlariga olib keladi. Ushbu maqolada kasbiy zararli omillar ta’sirida astenovegetativ sindrom rivojlanishining asosiy patogenetik mexanizmlari ilmiy jihatdan tahlil qilindi. Kimyoviy, fizik va psixoemotsional omillarning uzoq muddatli ta’siri natijasida nerv hujayralarida metabolik jarayonlar buzilishi, vegetativ nerv tizimi disbalansi, gipotalamo-gipofizar-adrenal tizimning ortiqcha faollashuvi hamda oksidlovchi stress jarayonlarining kuchayishi aniqlanadi. Ushbu mexanizmlar organizmning moslashuv imkoniyatlarini susaytirib, surunkali charchoq, vegetativ disfunktsiya va psixoemotsional beqarorlik bilan kechuvchi astenovegetativ sindrom shakllanishiga olib keladi. Maqolada astenovegetativ sindromning klinik ahamiyati, kasbiy patologiya tarkibidagi o‘rni va erta tashxis qo‘yishning muhim jihatlari yoritilgan. Olingan xulosalar kasbiy tibbiyot amaliyotida profilaktika, erta aniqlash va reabilitatsiya chora-tadbirlarini takomillashtirishda muhim ahamiyatga egadir.

QANDLI DIABET BILAN BOG'LIQ KARDIOVASKULYAR XAVFNING ERTA ANIQLANISHI

Gulrangbegim Rustambekova , Muxlisabonu Pulatova , Shukurullo Valijonov — Tue, 06 Jan 2026 00:00:00 +0000

Qandli diabet zamonaviy tibbiyotda eng dolzarb metabolik kasalliklardan biri bo‘lib, uning yurak-qon tomir tizimi bilan chambarchas bog‘liqligi global miqyosda jiddiy sog‘liqni saqlash muammosini yuzaga keltirmoqda. Diabet bilan kasallangan bemorlarda ateroskleroz, ishemik yurak kasalligi, arterial gipertoniya, miokard infarkti va insult kabi kardiovaskulyar asoratlarning rivojlanish xavfi sezilarli darajada ortadi. Ushbu holat, asosan, uzoq davom etuvchi giperglikemiya, insulin rezistentligi, dislipidemiya, oksidativ stress va surunkali past darajali yallig‘lanish jarayonlari bilan bog‘liq patogenetik mexanizmlar orqali shakllanadi.

Mazkur ilmiy maqolada qandli diabet bilan bog‘liq kardiovaskulyar xavfni erta aniqlashning zamonaviy yondashuvlari keng qamrovda tahlil qilinadi. Jumladan, an’anaviy klinik xavf omillari bilan bir qatorda, biokimyoviy markerlar, instrumental tekshiruv usullari, subklinik aterosklerozni baholash ko‘rsatkichlari hamda prognostik skorlash tizimlarining diagnostik ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, individual xavfni stratifikatsiya qilish, yuqori xavf guruhlarini aniqlash va profilaktik strategiyalarni optimallashtirishda erta diagnostikaning tutgan o‘rni asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari diabetik bemorlarda yurak-qon tomir asoratlarini oldini olish, kasallikning kechishini sekinlashtirish va umr davomiyligini oshirishga qaratilgan ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.

FINTECH STARTAPLARINI MOLIYALASHTIRISH VA ULARNING BANK SEKTORIGA INTEGRATSIYASI

Guliniso Nabiyeva , Nafisa Raxmonqulova — Tue, 06 Jan 2026 00:00:00 +0000

Ushbu maqolada FinTech startaplarini moliyalashtirish mexanizmlari hamda ularning an’anaviy bank sektoriga integratsiyalashuvi jarayonlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda FinTech kompaniyalarining rivojlanishiga ta’sir etuvchi asosiy moliyalashtirish manbalari, banklar bilan hamkorlik modellari va raqamli transformatsiya sharoitida yuzaga kelayotgan imkoniyatlar hamda xatarlar yoritib berilgan. Shuningdek, FinTech va bank sektorining o‘zaro integratsiyasi moliyaviy inklyuziya, xizmatlar sifati va raqobatbardoshlikka ko‘rsatadigan ta’siri ilmiy asosda baholanadi.

THE MAIN ASSOCIATIVE UNITS FORMED AROUND THE CONCEPT OF "HOME" (IN UZBEK)

Laylokhon Nabijonova — Thu, 08 Jan 2026 00:00:00 +0000

This article analyzes the main associative units formed around the concept of “home” in Uzbek linguistic consciousness. The study is based on factual data drawn from Uzbek linguistic, cultural, and cognitive studies. The concept of “home” is examined as a linguocultural phenomenon reflecting national values, social relations, and emotional perceptions. By applying methods of cognitive linguistics and associative analysis, the research identifies core and peripheral associative units connected with the concept of “home” in Uzbek. The results demonstrate that “home” functions not merely as a physical space but as a symbolic center of family, morality, tradition, and identity in Uzbek culture.

SOHIBQIRON DAVRDIDA SAN’AT RIVOJI

Joxongir Ganiev — Thu, 08 Jan 2026 00:00:00 +0000

Oʻzbekistonning istiqlol yoʻlida dadil qadam tashlashi ma'naviy qadriyatlarimizning tiklana borishi, xalqimiz va yurtimiz tarixi, unda katta oʻrin tutgan olimu fuzalolar, shoirlar, davlat arboblari haqida toʻgʻri, odil fikrlar aytish imkonini berdi. Amir Temur shaxsiyati, u tuzgan davlat, temuriy podshoxlarning faoliyati toʻgʻrisida ham xolisona fikr, toʻgʻri tasavvur hosil boʻla boshladi. Qanchadan qancha tarixiy manbalar, maqolalar chop etildi.

“OSHIQNOMA” TURKUMIGA MANSUB “ROYI CHIN” VA “EDIGO”DOSTONLARIDAGI O‘ZLASHGAN QATLAMGA OID SO‘ZLAR TAHLILI

Shahlo Qodirova — Thu, 08 Jan 2026 00:00:00 +0000

Ushbu maqolada “Oshiqnoma” turkumiga mansub “Royi Chin” va “Edigo” dostonlarida qo‘llangan o‘zlashgan qatlam so‘zlari tilshunoslik nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotda dostonlar matnidagi arab va fors tillaridan kirib kelgan leksik birliklar, ularning semantik xususiyatlari, funksional-uslubiy vazifalari va o‘zbek tiliga moslashuv darajasi o‘rganiladi. Asardan olingan misollar asosida o‘zlashgan so‘zlarning tematik guruhlari aniqlanadi. Tadqiqot natijalari “Oshiqnoma” dostonlarining til xususiyatlarini aniqlash, o‘zbek xalq og‘zaki ijodida o‘zlashgan leksikaning o‘rnini belgilashda ahamiyatlidir.

MOLIYAVIY SAVODXONLIK — IQTISODIY BARQARORLIK VA IJTIMOIY FAROVONLIKNING ASOSIY HARAKATLANTIRUVCHI OMILI SIFATIDA

Shoxruzbek Shukurov — Thu, 08 Jan 2026 00:00:00 +0000

Ushbu maqolada moliyaviy savodxonlikning ijtimoiy taraqqiyot, iqtisodiy barqarorlik hamda jamiyat farovonligidagi o‘rni tahlil qilinadi. Moliyaviy savodxonlik shaxslarning ongli moliyaviy qarorlar qabul qilishiga imkon beruvchi omil sifatida emas, balki moliyaviy tizim barqarorligi, resurslardan samarali foydalanish va barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlovchi muhim omil sifatida ham ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda moliyaviy savodxonlikning iqtisodiy xulq-atvor, jamg‘arma odatlari, tadbirkorlik faolligi, kredit intizomi va ijtimoiy barqarorlikka ta’siri o‘rganiladi. Shuningdek, xalqaro tajribalar va amaliy kuzatuvlarga tayanib, past moliyaviy savodxonlikning moliyaviy zaiflik, ortiqcha qarzdorlik, firibgarlik xavfi va kambag‘allikning chuqurlashuvi kabi oqibatlarga olib kelishi mumkinligi ta’kidlanadi. Maqolada jamiyatda moliyaviy savodxonlikni rivojlantirishga qaratilgan institutsional strategiyalar va ta’limiy tashabbuslarning ahamiyati yoritilib, moliyaviy ongning oshishi uzoq muddatli iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyotning muhim omili ekanligi asoslab beriladi.

AUTHOR-FOR-WORK METONYMY AS A PRAGMATIC AND CULTURAL PHENOMENON IN ENGLISH, UZBEK, AND KARAKALPAK

Umida Kosbergenova , Akhmad Baisov — Thu, 08 Jan 2026 00:00:00 +0000

This paper examines author-for-work metonymy in the discourse of the English, Uzbek, and Karakalpak languages. In particular, the metonymy in question involves the use of an author’s name to refer to not the individual but their literary creations or cultural significance. In consideration of the cognitive linguistic school of thought as well as the pragmatic approaches suggested by Barcelona [1], the paper aims to show the universality of the metonymy in question as a culturally facilitated tool. In particular, the paper illustrates how the pragmatic expression of the metonym in question differs from one culture to the next.

MOVAROUNNAHR ARAB XALIFALIGI TOMONIDAN FATH QILINISHI

Axadbek Mamatov — Thu, 08 Jan 2026 00:00:00 +0000

Ushbu maqolada VII asrning ikkinchi yarmi va VIII asrning birinchi yarmida O‘rta Osiyo hududlarining Arab xalifaligi tarkibiga qo‘shib olinishi jarayoni tadqiq etiladi. Tadqiqot davomida fath yurishlarining sabablari, mahalliy sulolalar (ixshidlar, afshinlar) va arab qo‘shinlari o‘rtasidagi harbiy to‘qnashuvlar hamda Islom dinining hududda yoyilishi tahlil qilingan. Shuningdek, Qutayba ibn Muslim (r.a.)ning harbiy strategiyasi va hududdagi siyosiy o‘zgarishlar ilmiy manbalar asosida ko‘rib chiqiladi.

GAMIFIKATSIYA ASOSIDA INFORMATIKA FANINI O‘QITISH SAMARADORLIGI

Marjona Yusupova , Sadoqat Normurodova — Thu, 08 Jan 2026 00:00:00 +0000

Maqolada informatika fanini o‘qitishda gamifikatsiya texnologiyalarining pedagogik samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda gamifikatsiya elementlari — ball tizimi, reyting, darajalar, musobaqaviy topshiriqlar va interaktiv platformalar qo‘llanilib, o‘quvchilarning darsga bo‘lgan qiziqishi, faolligi va bilimlarni o‘zlashtirish darajasi o‘rganildi. Natijalar gamifikatsiya asosida o‘qitishning ta’lim sifatini oshirish va raqamli kompetensiyalarni rivojlantirishda muhim vosita ekanligini ko‘rsatadi

THE NEOLOGICAL LAYER OF 'GADGETS' AND 'IT' TERMINOLOGY IN MODERN ENGLISH DISCOURSE: SEMANTIC AND STRUCTURAL ANALYSIS.

Khayrullo Sattorov , Farzono Davlatova — Thu, 08 Jan 2026 00:00:00 +0000

The present article investigates the neological layer of gadgets and IT terminology in modern English discourse from semantic and structural perspectives. The study focuses on the mechanisms of neologism formation, semantic transformation, and structural patterns of newly emerged lexical units related to digital technologies. The research analyzes compound formations, abbreviations, acronyms, blends, and borrowings that actively function in contemporary English. Particular attention is paid to the role of globalization and digitalization in accelerating lexical innovation and reshaping communicative practices. The findings demonstrate that technological progress serves as a key driving force behind lexical expansion and semantic change in modern English discourse.

ЛЕГКАЯ КЕРАМИКА НА ОСНОВЕ МОНТМОРИЛЛОНИТОВЫХ ГЛИН КАК АЛЬТЕРНАТИВА ЯЧЕИСТЫМ БЕТОНАМ ДЛЯ СТЕНОВЫХ КОНСТРУКЦИЙ.

Каримов Темур Анварович — Mon, 12 Jan 2026 00:00:00 +0000

В статье рассматривается концепция создания нового класса лёгких керамических стеновых материалов на основе монтмориллонитовых глин, предназначенных для замены ячеистых бетонных изделий в ограждающих конструкциях зданий. Предлагаемый подход основан на формировании контролируемо-пористой керамической структуры, обеспечивающей сочетание пониженной плотности, достаточной прочности и высокой долговечности, характерной для обожжённых керамических материалов. Показано, что монтмориллонитовые глины, обладая высокой реакционной способностью и развитой удельной поверхностью, являются перспективной минеральной основой для получения лёгкой керамики с заданными физико-механическими характеристиками. Работа носит концептуальный характер и формирует научную основу для дальнейших экспериментальных исследований.

GINEKOLOGIK OPERATSIYALARDAN KEYIN OKSIDATIV STRESS VA STOKIN KASKADINING BIOXIMIK TAXLILI

Muhlisa Numonjonova , Madina Uzoqova, Nurmuhammad Mamazulunov — Mon, 12 Jan 2026 00:00:00 +0000

Ginekologik jarrohlik amaliyotlaridan so‘ng organizmda yuzaga keladigan metabolik va molekulyar o‘zgarishlar orasida oksidativ stress va sitokin (yallig‘lanish) kaskadi yetakchi o‘rin egallaydi. Jarrohlik shikastlanishi hujayra membranalari yaxlitligining buzilishi, mitoxondrial disfunksiya va erkin radikallar hosil bo‘lishining keskin ortishi bilan kechadi. Ushbu jarayonlar lipid peroksidlanishi, oqsillar va nuklein kislotalarning oksidativ zararlanishiga olib kelib, to‘qimalarning regeneratsiya jarayonini sekinlashtiradi hamda operatsiyadan keyingi asoratlar xavfini oshiradi. Shu bilan birga, jarrohlik stressiga javoban faollashadigan sitokinlar kaskadi (IL-1β, IL-6, TNF-α va boshqalar) mahalliy va tizimli yallig‘lanish reaksiyalarini kuchaytirib, oksidativ stress bilan o‘zaro patogenetik bog‘liqlik hosil qiladi. Mazkur maqolada ginekologik operatsiyalardan keyingi oksidativ stress va sitokin kaskadining biokimyoviy mexanizmlari, ularning o‘zaro ta’siri, klinik ahamiyati hamda diagnostik va terapevtik yondashuvlar ilmiy asosda, insoniy va murakkab tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari operatsiyadan keyingi reabilitatsiyani optimallashtirish va asoratlarni kamaytirishda muhim ahamiyat kasb etadi.

GINEKOLOGIK JARROHLIKDA BACHADON INNERVATSIYASINING OG‘RIQ MEXANIZMLARIDAGI RO'LI

Robiya Azamjonova, Muslimaxon Axmedova, Mirzoulug’bek Tojiddinov — Mon, 12 Jan 2026 00:00:00 +0000

Ginekologik jarrohlik amaliyotlarida og‘riq sindromining shakllanishi ko‘p omilli bo‘lib, uning asosiy patofiziologik mexanizmlaridan biri bachadonning nerv tizimi orqali ta’minlanishidir. Bachadonning simpatik va parasimpatik innervatsiyasi, visseral afferent tolalar hamda reflektor zonalar jarrohlik paytida va undan keyingi og‘riq javobining yuzaga kelishida muhim rol o‘ynaydi. Ushbu maqolada bachadon innervatsiyasining anatomik-fiziologik asoslari, og‘riq impulslarining markaziy nerv tizimiga uzatilish yo‘llari hamda jarrohlik stress fonida yuzaga keladigan reflektor va vegetativ reaksiyalar tahlil qilamiz. Shuningdek, ginekologik operatsiyalar vaqtida to‘qimalarning shikastlanishi natijasida ajralib chiqadigan biologik faol moddalar va ularning og‘riq sezgisini kuchaytirishdagi o‘rni yoritiladi. Tadqiqot natijalari og‘riqni samarali nazorat qilish, anesteziologik yondashuvlarni optimallashtirish va postoperatsion asoratlarni kamaytirishda bachadon innervatsiyasini chuqur tushunish zarurligini ko‘rsatadi.

MAKTAB DARSLIKLARIDA “OT” OBRAZINING BERILISHI

Rayxona O‘skanova — Mon, 12 Jan 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada maktab adabiyot darsliklarida “ot” obrazining badiiy va tarbiyaviy ahamiyati tahlil qilinadi. Xususan, 5- va 11-sinf

adabiyot darsliklarida keltirilgan badiiy matnlar misolida ot obrazining milliylikni singdirish, o‘quvchilarda estetik tafakkur va badiiy obrazni anglash ko‘nikmalarini shakllantirishdagi o‘rni yoritiladi.

ILMIY TADQIQOTDA METODOLOGIK YONDASHUVLARNING AHAMIYATI VA ULARNING NATIJALAR ISHONCHLILIGIGA TA’SIRI

G‘anijon Ibragimov , Davronbek Hikmatillayev — Tue, 13 Jan 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada ilmiy tadqiqot jarayonida metodologik yondashuvlarning tutgan o‘rni hamda ularning tadqiqot natijalari ishonchliligiga ta’siri miqdoriy va sifat tahlil usullari misolida tahlil qilinadi. Tadqiqotda metod tanlashning ilmiy asoslari, miqdoriy va sifat yondashuvlarning nazariy-metodologik xususiyatlari, ularning afzallik va cheklovlari hamda natijalar ishonchliligini ta’minlashdagi roli ilmiy adabiyotlar asosida yoritiladi. Qiyosiy tahlil orqali har ikki yondashuvning tadqiqot maqsadiga muvofiq holda tanlanishi ilmiy xulosalarning aniqligi va haqqoniyligini oshirishi asoslab beriladi.

QO‘ZIQORIN YETISHTIRISHNING AHAMIYATI

Botir Jumayev, Sayitkul Tuxtamishev, Eliboy Mamarasulov, Fotima Toshpo‘latova — Wed, 14 Jan 2026 00:00:00 +0000

Ushbu maqolada biz qo‘ziqorinning tarkibi inson salomatligiga foydalari yetishtirish texnologiyasi O‘zbekiston hududida yetishtiriladigan qo‘ziqorin navlari hususan veshinka navi haqida haqida so‘z yurutib uning o‘ziga xosligi ustunligi va kamchiliklari haqida bayon qilamiz.

MAHMUDXO`JA BEHBUDIY PUBLITSISTIKASIDA MA`RIFIY-IJTIMOIY G`OYALAR (“JAHOLAT DARDLARIDAN” MAQOLASI MISOLIDA)

Mushtariy Botirova — Wed, 14 Jan 2026 00:00:00 +0000

Ushbu maqolada milliy uyg`onish davri deb ataydigan XIX asr oxiri va XX asr boshlarida yashab ijod qilgan Turkiston jadidlarining otasi Mahmudxo`ja Behbudiyning “Jaholat dardlaridan” hamda “Har millat o`z tili ila faxr etar millatni” maqolalari tahlil qilinadi. Tahlil jarayonida mazkur maqolalarda ko‘tarilgan ijtimoiy muammolar, xususan, jaholat, ma’rifatsizlik, milliy ongning sustligi hamda ona tiliga bo‘lgan munosabat masalalari ilmiy jihatdan yoritib beriladi. Shuningdek, Behbudiyning ma’rifatparvarlik g‘oyalari, jamiyat taraqqiyotidagi til va ta’limning o‘rni hamda ularning bugungi kun uchun dolzarbligi ochib beriladi.

G‘ARBIY YEVROPA ADABIYOTIDA SHARQONA TOLERANTLIK VA GUMANIZMNING IJTIMOIY-FALSAFIY TALQINI

Alisher Mahmudov — Wed, 14 Jan 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada G‘arbiy Yevropa adabiyotida Sharqona tolerantlik va gumanizm g‘oyalarining shakllanishi hamda ularning ijtimoiy-falsafiy talqini tahlil qilinadi. Tadqiqotda Sharq falsafasi va diniy-axloqiy qarashlarining Yevropa ma’rifatparvarlik adabiyotiga ta’siri tarixiy va adabiy manbalar asosida yoritiladi. Ayniqsa, diniy bag‘rikenglik, inson qadr-qimmati va axloqiy mas’uliyat masalalarining Gotxold Efraim Lessing, Iogann Volfgang Gyote va Volter asarlaridagi ifodasi ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Maqola Sharq va G‘arb madaniyatlari o‘rtasidagi intellektual aloqalarning Yevropa gumanistik tafakkuri rivojiga qo‘shgan hissasini ochib beradi.

ISHSIZLIK DARAJASI VA UNING IQTISODIYOTGA TA’SIRI.

Zayniddin Isoqjonov — Wed, 14 Jan 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada ishsizlik darajasi tushunchasi, uning shakllari va yuzaga kelish omillari tahlil qilinadi hamda ishsizlikning iqtisodiyotga ko‘rsatadigan ijobiy va salbiy ta’sirlari yoritiladi. Tadqiqot jarayonida ishsizlik darajasining yalpi ichki mahsulot, aholi daromadlari, iste’mol hajmi va ijtimoiy barqarorlikka ta’siri ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, mehnat bozoridagi muvozanat, davlatning bandlik siyosati va ishsizlikni kamaytirishga qaratilgan choralar samaradorligi baholanadi.

7-SINF O'QUVCHILARINI KASBGA YO'NALTIRISH ISHLARINI SAMARALI TASHKIL ETISH TEXNOLOGIYASI

SHERXAN URAZALIYEV — Wed, 14 Jan 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada 7-sinf o‘quvchilarini kasbga yo‘naltirish ishlarini samarali tashkil etish texnologiyasi masalalari yoritilgan. Unda o‘quvchilarning yosh va psixologik xususiyatlarini inobatga olgan holda kasb tanlashga tayyorlash jarayonining mazmuni, bosqichlari hamda zamonaviy pedagogik va psixologik yondashuvlar tahlil qilingan. Shuningdek, maktab amaliyotchi-psixologi, sinf rahbari va ota-onalarning hamkorlikdagi faoliyati orqali kasbga yo‘naltirish ishlarining samaradorligini oshirish usullari ko‘rsatib berilgan. Maqolada interaktiv metodlar, diagnostik testlar va motivatsion mashg‘ulotlardan foydalanish orqali o‘quvchilarda kasbiy qiziqish, layoqat va ongli tanlov ko‘nikmalarini shakllantirish imkoniyatlari asoslab beriladi.

MAQSADLI DAVLAT JAMG‘ARMALARI, SUG‘URTA BO‘YICHA, TA’SISCHILAR VA TURLI KREDITORLAR BILAN HISOB-KITOBLARNI AUDITI.

Abdurasul Annayev — Wed, 14 Jan 2026 00:00:00 +0000

Ushbu maqola maqsadli davlat jamg‘armalari, sug‘urta kompaniyalari, ta’sischilar va turli kreditorlar bilan hisob-kitoblarni auditi jarayonlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Mazkur audit tizimining samaradorligi, aniqligi va moliyaviy nazoratdagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, audit jarayonida duch kelinadigan muammolar va ularni yechish bo‘yicha takliflar keltiriladi. Maqola amaliy va ilmiy nuqtai nazardan audit faoliyatini takomillashtirish yo‘llarini ko‘rsatadi.

O‘ZBEK VA TURK TILLARI O‘RTASIDA RASMIY HUJJATLAR TARJIMASIDA EKVIVALENTLIK MUAMMOLARI

Malika Genjebaeva — Wed, 14 Jan 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada o‘zbek va turk tillari o‘rtasida rasmiy hujjatlarni tarjima qilish jarayonida yuzaga keladigan ekvivalentlik muammolari tahlil qilinadi. Tadqiqotda leksik, grammatik, stilistik hamda pragmatik ekvivalentlik masalalari qiyosiy asosda o‘rganildi.

RASMIY YOZISHMALARDA KOMPOZITSION TUZILMA VA MATN QOLIPLARI

Mashxura Umarova — Wed, 14 Jan 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada rasmiy yozishmalar tilining muhim tarkibiy jihatlaridan biri bo‘lgan kompozitsion tuzilma va matn modellari masalasi tahlil qilinadi. Rasmiy yozishmalarda matnning mantiqiy izchilligi, normativligi va kommunikativ maqsadga yo‘naltirilganligi kompozitsion tuzilma orqali ta’minlanishi asoslab beriladi. Shuningdek, rasmiy matnlarning strukturaviy modellari, ularning turlari hamda amaliy yozishmalardagi o‘rni ilmiy-nazariy jihatdan yoritiladi.

O'ZBEK TILIDAGI O'ZLASHMA ATAMALARNING USTIDA O'TKAZILGAN TAJRIBALARGA NAZAR

Tolibay Jangaboyev — Wed, 14 Jan 2026 00:00:00 +0000

Ushbu maqolada o'zbek tili lug'at tarkibi, undagi o'zlashma so'zlar va o'zlashtirish uslublari. Shuningdek, o'zbek tilidagi o'zlashma so'zlarning milliy muqobiliga almashtirish bo'yicha tajribalar va ularning natijalari haqida fikr bildirildi.

LINGVOKULTROLOGIYADA PAREMIYA VA FRAZEOLOGIZMLAR TAVSIFI

Selbi Matmuratova — Fri, 16 Jan 2026 00:00:00 +0000

Ushbu maqolada lingvokultrologiyadagi paremiyalar (ya'ni maqol,matal haqida) va frazeologizm( iboralar) haqida batafsil maʼlumot berilgan.Paremialogik namunalar mavjud.Bundan tashqari, frazeologizm turlari,oʻzbek tilidagi qoʻllanilishi hamda "oʻzbek tilining izohli" lugʻatidagi turgʻun birikmalardan misollar keltirilgan.Maqolada paremiologik va frazeologik tushunchalarning batafsil tarifi va tavsifi bayon etilgan.

KORXONA AYLANMA MABLAGʻLARDAN SAMARALI BOSHQARISHNING NAZARIY-USLUBIY ASOSLARI.

Xudoyshukur Xudayberganov — Fri, 16 Jan 2026 00:00:00 +0000

Mazkur ilmiy maqolada korxona aylanma mablagʻlarini samarali boshqarishning nazariy va uslubiy asoslari iqtisodiy adabiyotlar va ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Aylanma mablagʻlarning mazmuni, tarkibi, aylanish tezligi hamda ularni boshqarish mexanizmlarining korxona moliyaviy barqarorligi va ishlab chiqarish samaradorligiga ta’siri yoritib beriladi. Shuningdek, aylanma mablagʻlardan foydalanish samaradorligini oshirishga xizmat qiluvchi asosiy iqtisodiy ko‘rsatkichlar va usullar ilmiy jihatdan asoslab beriladi.

BOSHLANG’ICH SINFDA O’QUVCHILARGA SO’Z TURKUMLARINI O’RGATISH METODIKASI

Munisa Raxmonova — Fri, 16 Jan 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga so‘z turkumlarini o‘rgatish metodikasining ilmiy-nazariy asoslari hamda amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda so‘z turkumlarini o‘rgatish jarayonida o‘quvchilarning yosh va psixologik xususiyatlarini inobatga olish, lingvistik tushunchalarni bosqichma-bosqich shakllantirish va interaktiv ta’lim metodlaridan foydalanishning ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, maqolada so‘z turkumlarini o‘rgatishda ko‘rgazmali vositalar, didaktik o‘yinlar, mashq va topshiriqlar orqali o‘quvchilarning nutqiy faoliyatini rivojlantirish imkoniyatlari asoslab beriladi. So‘z turkumlari bo‘yicha bilimlarni mustahkamlash jarayonida integrativ yondashuv va amaliy mashg‘ulotlarning samaradorligi ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari boshlang‘ich ta’lim amaliyotida ona tili darslarini samarali tashkil etish va o‘quvchilarning grammatik savodxonligini oshirish uchun metodik asos bo‘lib xizmat qiladi.

BOSHLANGʻICH SINF OʻQUVCHILARINI XALQ OGʻZAKI IJODI ASOSIDA VATANPARVARLIK RUHIDA TARBIYALASHNING PEDAGOGIK ASOSLARI

Gulnoza Meliyeva — Fri, 16 Jan 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada boshlangʻich sinf oʻquvchilarini xalq ogʻzaki ijodi asosida vatanparvarlik ruhida tarbiyalashning pedagogik asoslari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda xalq ogʻzaki ijodining (ertaklar, rivoyatlar, dostonlar, maqol va matallar, xalq qoʻshiqlari) tarbiyaviy imkoniyatlari ochib berilib, ularning oʻquvchilarda Vatanga muhabbat, milliy gʻurur, tarixiy xotira va fuqarolik masʼuliyatini shakllantirishdagi ahamiyati asoslab beriladi. Boshlangʻich taʼlim yoshidagi bolalarning psixologik va yosh xususiyatlarini inobatga olgan holda, xalq ogʻzaki ijodidan foydalanishning pedagogik shart-sharoitlari va metodik yondashuvlari yoritiladi. Shuningdek, maqolada xalq ogʻzaki ijodini taʼlim jarayoniga integratsiyalash orqali vatanparvarlik tarbiyasini samarali tashkil etish yoʻllari ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot natijalari boshlangʻich taʼlim amaliyotida vatanparvarlik tarbiyasini kuchaytirish va maʼnaviy-axloqiy rivojlanishni taʼminlash uchun pedagogik asos bo‘lib xizmat qiladi.

THE JUDICIARY IN THE RESPUBLIC OF UZBEKISTAN

Ugiloy Turdibayeva, Mahmuda Sharipova — Fri, 16 Jan 2026 00:00:00 +0000

This article examines the judicial system of the Respublic of Uzbekistan, the methods of its implementation, as well as the role and significance of the judiciary in society.