Наука и технология в современном мире

НЕЙРОХИРУРГИЧЕСКАЯ КОРРЕКЦИЯ ВРОЖДЕННЫХ ПОРОКОВ РАЗВИТИЯ ГОЛОВНОГО МОЗГА В ПЕДИАТРИЧЕСКОЙ ПРАКТИКЕ

Даулет Хамидуллаев — 2026-02-12

Врожденные пороки развития головного мозга у детей требуют своевременной нейрохирургической коррекции для предотвращения прогрессирования неврологических нарушений и формирования стойкой инвалидизации. В статье представлены современные подходы к диагностике и хирургическому лечению таких состояний, как окклюзионная гидроцефалия, мальформация Киари, арахноидальные кисты и краниосиностоз. Оценены показания к оперативному вмешательству, выбор методики и ранние послеоперационные результаты. Особое внимание уделено малоинвазивным эндоскопическим технологиям и их преимуществам в педиатрической практике. Проведён анализ клинической эффективности различных хирургических подходов и факторов, влияющих на прогноз, с акцентом на возраст пациента и степень выраженности структурных изменений мозга.

GLOBAL IQLIM O‘ZGARISHI SHAROITIDA KUZGI BUG‘DOYNING SUV ISTE’MOLI VA EVAPOTRANSPIRATSIYA KO‘RSATKICHLARINING O‘ZGARISH QONUNIYATLARI

Nigora Yoriyeva — 2026-02-12

Mazkur maqolada global iqlim o‘zgarishi sharoitida kuzgi bug‘doyning suv iste’moli va evapotranspiratsiya jarayonlarining o‘zgarish xususiyatlari yoritiladi. Atmosfera haroratining ortishi, havoning qurishi va vegetatsiya davrining termik rejimi o‘zgarishi natijasida o‘simlikning suvga bo‘lgan ehtiyoji ortib borishi aniqlanadi. Ayniqsa boshoqlash va don to‘lish bosqichlarida suv tanqisligi xavfi kuchayishi kuzatiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, iqlim isishi sharoitida mavjud sug‘orish me’yorlari barqaror hosil olish uchun yetarli bo‘lmay qoladi. Olingan xulosalar suv resurslaridan samarali foydalanishga asoslangan sug‘orish tartiblarini ishlab chiqish uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.

XALQARO MOLIYA INSTITUTLAR: XALQARO VALYUTA JAMG’ARMASI VA JAHON BANK

Marjona Abdixalilova — 2026-02-13

Ushbu maqola shuni yoritadiki, bu dunyodagi barcha rivojlanayotgan mamlakatlarga barqaror rivojlanish uchun istiqbolli qadamni yaratib beruvchi moliyaviy institut. Ushbu institutlar rivojlanish sur’ati past bo‘lgan mamlakatlarga kam foizlarda kredit orqali mamlakat iqtisodiyotini qayta tiklash uchun imkoniyatlar taqdim etadi. Ushbu ikki institut hamkorlikda turli xil muzokaralarni doimiy ravishda amalga oshirib boradi. Ushbu moliyaviy institutlar bilan O‘zbekiston jozibador aloqalarni o‘rnatmoqda. Tashqi qarz bu mamlakat iqtisodiyotini salbiylashayotganini ifodalamaydi, bu ko‘rsatkich orqali mamlakat iqtisodiyotini yangi bosqichga olib chiqa olishimiz mumkin.

ISLOM SIVILIZATSIYASI MARKAZI LOYIHASI ORQALI O‘ZBEKISTONNING SIYOSIY INSTITUTLARIDA MA’NAVIY-MA’RIFIY SIYOSATNI INSTITUTSIONALLASHTIRISH JARAYONI

Muhammadjon Xotamxonov — 2026-02-13

Mazkur tezisda Islom sivilizatsiyasi markazi loyihasi orqali O‘zbekiston siyosiy institutlarida ma’naviy-ma’rifiy siyosatni institutsionallashtirish jarayoni ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda loyihaning tarixiy-siyosiy shart-sharoitlari, huquqiy asoslari hamda siyosiy-institutsional mexanizmlari yoritiladi. Shuningdek, loyihaning “Yangi O‘zbekiston” strategiyasi va “Uchinchi Renessans” konsepsiyasi doirasidagi o‘rni, ma’naviy siyosatni davlat institutlari tizimiga integratsiyalash jarayoni va uning zamonaviy siyosiy jarayonlardagi roli ochib beriladi.

KETMA-KET KELGAN UCHTA SON KVADRATLARINING XOSSASI

Shahriyor Jumayev — 2026-02-16

Men Jumayev Shariyor Navoiy viloyati Qiziltepa tumanidagi Zarmetan mahallasida yashayman. Buxoro Davlat Pedagokika institutida Fizika-Matematika fakultetining Matematika bo’limini bitirganman. Ko’p yillar matematika fani bo’yicha o’quvchilarga saboq berib keldim. Hozir nafaqadaman. O’quvchilarim turli jabhalarda ishlab kelmoqda. Shogirdlarim ham talaygina. Men ular bilan faxrlanaman.

OLIY TIBBIY TA`LIMNI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLASHTIRISH VA SU’NIY INTELEKTDAN FOYDALANISHNING ISTIQBOLLI YO’NALISHLARI, ERISHILGAN YUTUQLARI

Nilufar Isaeva — 2026-02-16

Oliy tibbiy ta’lim tizimini rivojlantirishda raqamlashtirish va sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etishning dolzarbligi, asosiy yo‘nalishlari hamda erishilgan yutuqlari yoritiladi. Raqamli ta’lim platformalari, virtual simulyatorlar, sun’iy intellekt asosidagi diagnostik tizimlar va moslashuvchan o‘quv modellarining tibbiy ta’lim sifatini oshirishdagi ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, kelajak istiqbollari va mavjud muammolar ham ilmiy nuqtai nazardan ko’rilgan.

РАҚАМЛАШТИРИШ ШАРОИТИДА СОЛИҚ ТИЗИМИНИНГ ДОЛЗАРБ МАСАЛАЛАРИ

Умурзак Раджабов — 2026-02-16

Ҳозирги глобал иқтисодий ривожланиш босқичида рақамлаштириш жараёнлари миллий иқтисодиётнинг барча тармоқларини қамраб олмоқда. Давлат бошқаруви, молия тизими ва хусусан солиқ маъмурчилигида рақамли технологияларни жорий этиш иқтисодий самарадорликни оширишнинг муҳим омилига айланди. Рақамли иқтисодиёт шароитида солиқ тизими олдига янги вазифалар қўйилмоқда, жумладан солиқ базасини кенгайтириш, яширин иқтисодиёт улушини қисқартириш, солиқ тўловчилар билан ўзаро муносабатларни шаффофлаштириш ва маъмурий харажатларни камайтириш масалалари долзарб аҳамият касб этмоқда.

TA’LIM MUASSASALARIDA AXBOROT TIZIMLARINI LOYIHALASH VA JORIY ETISH SAMARADORLIGI

Anora Allanazarova — 2026-02-17

Mazkur maqolada ta’lim muassasalarida axborot tizimlarini loyihalash va joriy etish jarayonining ilmiy-nazariy asoslari hamda ularning boshqaruv va ta’lim jarayoni samaradorligiga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda elektron hujjat aylanishi, o‘quv jarayonini avtomatlashtirish, ma’lumotlar bazasini boshqarish va raqamli xizmatlar ko‘rsatish imkoniyatlarini birlashtirgan axborot tizimlarining ta’lim muassasalari faoliyatini optimallashtirishdagi roli o‘rganiladi. Shuningdek, maqolada axborot tizimlarini loyihalashda texnik, tashkiliy va kadrlar omillarini hisobga olgan holda samarali joriy etish modeli taklif etiladi. Tadqiqot natijalari ta’lim muassasalarida boshqaruv jarayonlarini modernizatsiya qilish, resurslardan foydalanish samaradorligini oshirish va ta’lim sifatini yaxshilashga qaratilgan strategik qarorlarni ishlab chiqishda metodik asos bo‘lib xizmat qiladi.

INGLIZ TILI FONETIKASINI O‘RGANISH UCHUN DASTURIY TA’MINOT: VOSITALAR, AFZALLIKLAR VA SAMARALI FOYDALANISH

Dilnoza Kamalova — 2026-02-17

Ingliz tili fonetikasini mukammal o‘zlashtirish tilni yuqori darajada egallash uchun zarurdir. To‘g‘ri talaffuz nafaqat aniq va ravon muloqotni ta’minlaydi, balki fonemik farqlar sababli yuzaga keladigan tushunmovchiliklarning oldini oladi. Mazkur maqolada fonetik kompetensiyani rivojlantirishda ta’limiy dasturiy ta’minotning o‘rni yoritiladi. Unda ELSA Speak, Sounds: The Pronunciation App va Phonetics Focus kabi talaffuzga yo‘naltirilgan ilovalarning funksiyalari, afzalliklari va samarali qo‘llanilishi tahlil qilinadi. Tadqiqot o‘quvchilarning talaffuz, artikulyatsiya va tinglab tushunish ko‘nikmalarini rivojlantirishda qulaylik, individuallashtirilgan ta’lim va tezkor fikr-mulohazaning muhim ahamiyatini ta’kidlaydi.

РАҚАМЛИ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ОРҚАЛИ МАҲАЛЛИЙ СОЛИҚЛАРНИ БОШҚАРИШНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ: МЕТОДОЛОГИК ВА АМАЛИЁТ ЙЎНАЛИШЛАРИ

Дилшоджон Шаропов — 2026-02-17

Мазкур мақолада рақамли иқтисодиёт шароитида маҳаллий солиқлар бўйича солиқ маъмуриятчилиги механизмини такомиллаштиришнинг методологик асослари ва амалий йўналишлари тадқиқ этилган. Рақамли технологиялар, катта маълумотлар таҳлили, ахборот тизимлари интеграцияси ҳамда хавф-хатарларга асосланган назорат механизмларининг маҳаллий бюджет даромадларини оширишдаги ўрни илмий жиҳатдан асосланган. Шунингдек, маҳаллий солиқларни рақамлаштириш орқали солиқ базасини кенгайтириш, солиқ интизомини мустаҳкамлаш ва бюджет прогнозларининг аниқлигини таъминлаш имкониятлари таҳлил қилинган. Тадқиқот натижалари маҳаллий бюджетларнинг молиявий барқарорлигини таъминлаш ва солиқ маъмуриятчилигини замонавий рақамли механизмлар асосида трансформация қилиш бўйича амалий таклифларни ишлаб чиқишга хизмат қилади.

O‘ZBEK ROMANCHILIGINING YUZAGA KELISHI VA SHAKLLANISHI

Zebo Doniyorova — 2026-02-17

Ushbu maqolada o‘zbek romanchiligining yuzaga kelishi va shakllanish bosqichlari tahlil qilinadi. O‘zbek adabiyotida roman janrining paydo bo‘lishi XX asr boshlariga to‘g‘ri kelib, bu jarayon jadidchilik harakati va milliy uyg‘onish davri bilan chambarchas bog‘liqdir. Xususan, Abdulla Qodiriy tomonidan yaratilgan O‘tkan kunlar romani o‘zbek romanchiligining asoschisi sifatida e’tirof etiladi. Shuningdek, Mehrobdan chayon asari ham milliy roman taraqqiyotida muhim o‘rin tutadi.

“ALKIMYOGAR” ASARINING INGLIZ VA O‘ZBEK TILIDAGI TARJIMALARI TAHLILI: OZOD SHARAFIDDINOVNING TARJIMONLIK MAHORATI

Gulnoza Djurakulova — 2026-02-18

Braziliyalik taniqli yozuvchi Paulo Koelo qalamiga mansub “Alkimyogar” asari o‘zining chuqur falsafiy mazmuni, ramziy obrazlari hamda ta’sirchan, ammo sodda tili bilan alohida qadrlanadi. Mazkur maqolada ushbu asarning ingliz va o‘zbek tilidagi tarjimalari taqqoslanib, muhokama ostiga olinadi. Shuningdek, adabiyotshunos va tarjimon Ozod Sharafiddinovning murakkab diniy tushunchalar va chuqur falsafiy fikrlarni o‘zbek tilida taqdim etishda yaqqol namoyon bo‘ladigan tarjimonlik mahorati, yutuq va kamchiliklari tahlil qilinadi. Fikr va xulosalar asardan keltirilgan parchalar va izohlar orqali mustahkamlanadi.

СОЛИҚ ТИЗИМИ: ХОРИЖ ТАЖРБАСИНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ

Умурзак Раджабов — 2026-02-18

Ривожланган мамлакатларда солиқ тизими, одатда, юқори даражада диверсификация қилинган бўлиб, бевосита ва билвосита солиқлар, шунингдек ижтимоий бадаллар ўртасида нисбатан мувозанат сақланади. Ушбу мувозанат ҳар бир мамлакатнинг иқтисодий стратегиясига боғлиқ равишда шаклланади. Масалан, ижтимоий давлат модели устувор бўлган Европа мамлакатларида даромад солиғи ва ижтимоий бадаллар улуши юқори бўлса, бозор иқтисодиёти устувор бўлган мамлакатларда бевосита солиқлар нисбатан камроқ ва хусусий сектор улуши юқорироқ бўлиши мумкин.

ISHLAB CHIQARISH JARAYONINI INVESTITSION VA INNOVATSION RIVOJLANISHINI MATEMATIK KORRELYATSION USULDA ISTIQBOLLASHTIRISH

Raxim Dusboyev — 2026-02-18

Ushbu maqolada ishlab chiqarish jarayonini investitsion va innovatsion rivojlanish nuqtai nazaridan matematik korrelyatsion usul yordamida istiqbollashtirish tahlil etiladi. Tadqiqotda investitsion xarajatlar, ilmiy‑texnik tadqiqot va tajriba‑konstruktorlik (R&D) xarajatlari, ishlab chiqarish samaradorligi hamda yalpi ichki mahsulot (YAIM) o‘sishining korrelyativ bog‘liqligi ko‘rsatkichlar bilan aniqlangan.

JAMIYAT TARAQQIYOTIDA IJTIMOIY TARMOQNING O‘RNI

Ra’no Eshbo‘tayeva — 2026-02-19

Hozirgi kunda ijtimoiy tarmoqlarning ahamiyati haqida ortiqcha ta'rif berishga hojat yo‘q. Negaki o‘zaro muloqotda, biznesda, yangi mijozlar topishda, mahsulot sotuvini oshirishda, biror soha bo‘yicha mutaxassis tanlovida ijtimoiy tarmoqlardan to‘g‘ri foydalanish strategiyasini yo‘lga qo‘yib olish kerak bo‘ladi. Bundan tashqari boshqalar bilan bog‘lanish va axborot almashinuvi, masofaviy ta’lim, telecommuting va ijara, masofaviy ish faoliyatlarini olib borishning osonligi, internet orqali savdo qilish imkoniyati, tibbiyot sohasida ishlab chiqarish, virtual o‘yinlar va qiziqishlar, media va ijtimoiy tarmoqlarda o‘zaro aloqalar kabi imkoniyatlarni o‘z ichiga oladi. Ushbu vositalar jamiyatni demokratlashtirishga, biznesni kengaytirishga va global hamkorlikka undaydi, avtomatlashtirish va sun’iy intellekt kabi texnologiyalar ishlab chiqarish jarayonlarini tezlashtirib, harajatlarni kamaytiradi. Turli xil kelib chiqishi va yosh guruhlarini qamrab olgan milliardlab odamlar ushbu platformalarni hayotlarining ajralmas qismi sifatida qabul qilishadi.

MUHAMMAD RIZO OGAHIY: HAYOTI VA IJODIY MEROSI

Sevara Sodiqova — 2026-02-19

Mazkur maqolada XIX asr Xorazm adabiy-madaniy muhitining yirik namoyandasi Muhammad Rizo Ogahiyning hayoti va ko‘p qirrali ijodiy merosi yoritiladi. Unda shoirning ta’lim olishi, ilmga chanqoqligi, mumtoz she’riyatdagi o‘rni, tarjimonlik faoliyati hamda tarixnavislik xizmatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, Ogahiy merosining o‘zbek adabiyoti va tarixshunosligidagi ahamiyati ilmiy manbalar asosida baholanadi.

МЕТОДЫ ВЫЯВЛЕНИЯ ИНФОРМАЦИОННЫХ ХАРАКТЕРИСТИК НА ИЗОБРАЖЕНИЯХ ЧЕЛОВЕЧЕСКОГО ЛИЦА

Улугбек Турапов — 2026-02-19

В данной статье представлен всесторонний анализ исследований, проведенных учеными в этой области. Авторы анализируют методы идентификации цветных видеоданных, полученных с помощью разрабатываемого автором анализатора «роботизированного глаза», а также решения задач геометрического моделирования и оптимизации.

GLOBAL IQTISODIY BARQARORLIK

Barchinoy Omanova — 2026-02-19

Ushbu maqola global iqtisodiy barqarorlikning zamonaviy holatini tahlil qiladi va ularning ta'sirini shakllantiruvchi asosiy omillarni ko'rib chiqadi. Shuningdek, maqolada global iqtisodiy barqarorlikning asosiy omillari — texnologik inqilob, raqamli iqtisodiyot, barqaror energetika va xalqaro savdo kabi faktorlar tahlil qilinadi. Maqolada, shuningdek, kelajakda glabal iqtisodiy barqarorlikning istiqbollari va ushbu o'sish uchun zarur bo'lgan chora-tadbirlar, jumladan, yashil iqtisodiyot va texnologik innovatsiyalarni qo'llab-quvvatlash haqida fikr yuritadi.

ТАКРОРИЙ ЭКИНЛАР УРУҒИНИ ЭКАДИГАН ҲАМДА ЎҒИТЛАЙДИГАН КОМБИНАЦИЯЛАШГАН ҚУРИЛМАНИНГ УРУҒ ЭКУВЧИ СОШНИКЛАРНИНГ ПАРАМEТРЛАРИ АСОСЛАШ БЎЙИЧА ЎТКАЗИЛГАН ТАДҚИҚОТЛАРНИНГ НАТИЖАЛАРИ

Жавоҳир Жониқулов — 2026-02-20

Ушбу мақолада комбинациялашган қурилманинг уруғ экиш сошниги бўйича ўтказилган тадқиқотлар натижалари келтирилган.

MAHALLA FUQAROLAR YIG‘ININING DAVLAT XUSUSIY SHERIKLIK SHARTNOMALARIDAGI ISHTIROKI

Xayrulla Qilichev — 2026-02-20

Yangi О‘zbekistonda davlat-xususiy sheriklik mexanizmi infratuzilma obyektlarini qurish va rivojlantirishning asosiy vositalaridan biriga aylanmoqda. О‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 21-dekabrdagi “О‘zbekiston mahallalari uyushmasi faoliyatini yо‘lga qо‘yish va mahallalarda boshqaruv tizimini takomillashtirishga oid qо‘shimcha chora-tadbirlar tо‘g‘risida” PQ–402-son qarori mahallalarni isloh qilish jarayonida yangi bosqichni belgilab berdi. Qarorning 11-bandiga kо‘ra, О‘zbekiston mahallalari uyushmasiga uch yil muddatda namunaviy mahalla binolarini qurish va topshirish vazifasi yuklatilgan. Bu jarayon moliyalashtirishning an’anaviy davlat byudjetidan tashqari turli manbalarini, jumladan davlat-xususiy sheriklik mexanizmlarini keng qо‘llashni nazarda tutadi. Shuning uchun ushbu masalani fuqarolik huquqi va davlat-xususiy sheriklik nazariyasi nuqtai nazaridan atroflicha yoritish muhim ahamiyatga ega.