САРКОПЕНИЯДА ЎПКАНИНГ СУРУНКАЛИ ОБСТРУКТИВ КАСАЛЛИГИ ПРОФИЛАКТИКАСИ
;
саркопения, сурункали обструктив ўпка касаллиги, мушак массаси, профилактика, реабилитатсия, оқсил, жисмоний фаоллик, соғлом овқатланишAbstrak
Саркопения ва сурункали обструктив ўпка касаллиги (СЎОК) бугунги кунда глобал соғлиқни сақлаш тизими олдида турган энг долзарб муаммолардан биридир. Саркопения – мушак массасининг камайиши ва мушак кучининг заифлашуви билан кечувчи синдром бўлиб, нафақат кексаларда, балки сурункали касалликларга чалинган беморларда ҳам учрайди. СЎОК эса нафас йўлларининг сурункали яллиғланиши ва торайиши билан кечиб, меҳнатга лаёқатни кескин пасайтиради ҳамда беморларнинг ҳаёт сифатини ёмонлаштиради. Ушбу икки патология биргаликда кечганида нафас олиш қийинчилиги, жисмоний фаолликнинг чекланиши, мушакларнинг заифлашуви ва беморларнинг ногиронликка олиб борувчи хавфи ортади. Мақолада саркопения ва СЎОК ўртасидаги патогенетик боғлиқлик, хавф омиллари, эрта ташхислаш йўллари ҳамда профилактика чораларига алоҳида эътибор қаратилган. Жисмоний машқлар, тўғри овқатланиш, метаболик ҳолатни назорат қилиш ва комплекс реабилитатсия дастурларини жорий этиш орқали ушбу касалликларнинг оғир асоратларини камайтириш мумкинлиги таъкидланган.
Iqtiboslar
Хроническая обструктивная болезнь лёгких: руководство для практических врачей. – Наманган: Наманган давлат университети нашри, 2024. – 146 с.
Хамидова М. И. Изучение распространения хронических обструктивных болезней лёгких на территории Узбекистана // Молодой ученый. – 2021. – № 16 (358). – С. 124–128.
Хроническая обструктивная болезнь лёгких: оценка перспектив терапии // World Medicine. – 2022. – № 2. – С. 45–49.
Сулейманова А. К. Частота саркопении у пациентов со стабильной хронической обструктивной болезнью лёгких: сравнение диагностических алгоритмов // Пульмонология. – 2019. – Т. 29, № 2. – С. 171–177. – DOI: 10.18093/0869-0189-2019-29-2-171-177
Kim, S. H., Hong, C. H., Shin, M.-J., Kim, K. U., Park, T. S., Park, J. Y. B., & boshqa. (2024). Prevalence and clinical characteristics of sarcopenia in older adult patients with stable chronic obstructive pulmonary disease: a cross-sectional and follow-up study. BMC Pulmonary Medicine, 24(219).
Benz, E., Pons, F., & boshqa. (2019). Sarcopenia in COPD: a systematic review and meta-analysis. PMC (Public Library of Science).
Xu, J., boshqa mualliflar. (2025). Impact of COPD and sarcopenia on all-cause and respiratory mortality. BMC Pulmonary Medicine.
Zhou, J., boshqa. (2024). Risk Factors of Sarcopenia in COPD Patients. COPD (The International Journal of Chronic Obstructive Pulmonary Disease).