KOGNITIV JARAYONLARDA DIQQATNING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Keywords:
diqqat, kognitiv jarayon, idrok, xotira, tafakkur, neyropsixologiya, ixtiyoriy diqqat, ixtiyorsiz diqqat, barqaror diqqat, raqamli chalg‘ituvchilar, ta’lim samaradorligi.Abstract
Ushbu maqolada diqqatning kognitiv jarayonlardagi markaziy o‘rni, uning shakllari, neyropsixologik asoslari hamda ta’lim va kasbiy faoliyatdagi ahamiyati ilmiy tahlil qilindi. Diqqat fenomenining tarixiy nazariyalari (U. Jeyms, A. R. Luriya) va zamonaviy neyropsixologik yondashuvlari ko‘rib chiqildi. Shuningdek, raqamli texnologiyalarning diqqat jarayoniga ta’siri va zamonaviy psixologik hamda pedagogik metodlar orqali diqqatni rivojlantirish yo‘llari yoritildi. O‘zbek psixolog olimlari (Q. Qodirov, R. Sunnatova, D. Xidirov va b.)ning diqqatni rivojlantirish, o‘quvchilarda barqaror diqqatni shakllantirish va ta’lim samaradorligiga ta’siri haqidagi qarashlari ham keltirildi. Tadqiqot natijalari diqqatning psixologik va neyropsixologik mexanizmlarini chuqur o‘rganish zaruriyatini asoslaydi
References
James, W. (1890). The Principles of Psychology. New York: Henry Holt.
Luria, A. R. (1973). The Working Brain: An Introduction to Neuropsychology. New York: Basic Books.
Posner, M. I., & Petersen, S. E. (1990). The attention system of the human brain. Annual Review of Neuroscience, 13, 25–42.
Barkley, R. A. (2015). Attention-Deficit Hyperactivity Disorder: A Handbook for Diagnosis and Treatment. New York: Guilford Press.
Anderson, J. R. (2010). Cognitive Psychology and Its Implications. New York: Worth Publishers.
Qodirov, Q. (2018). Kognitiv psixologiya asoslari. Toshkent: Fan va texnologiya.
Sunnatova, R. (2020). Ta’lim jarayonida diqqat va xotiraning o‘zaro aloqasi. Psixologiya va pedagogika jurnali, 2(3), 44–51.
Xidirov, D. (2021). Yosh davrlar psixologiyasida diqqatning shakllanishi. Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti.
Ruzmetova, S. (2022). Diqqatni rivojlantirishda interaktiv metodlardan foydalanish. Ta’lim va innovatsiya, 4(2), 87–95.
Carrasco, M. (2011). Visual attention: The past 25 years. Vision Research, 51(13), 1484–1525.
