LATENT JINOYATCHILIKNING KELIB CHIQISHI VA UNI OLDINI OLISH
Keywords:
latent jinoyatchilik; xabar berish; jinoyatni roʻyxatga olish; viktimologiya; institutsional ishonch; profilaktika; raqamli audit.Abstract
Mazkur maqola latent jinoyatchilikning kelib chiqish omillari va uni oldini olishning ilmiy asoslangan yoʻllarini kriminologik va protsessual nuqtayi nazardan tahlil qiladi. Tadqiqotning maqsadi latentlikni yuzaga keltiruvchi institutsional, ijtimoiy-psixologik va huquqni qoʻllash amaliyotiga xos determinantlarni ajratish hamda ularni kamaytirishga qaratilgan kompleks profilaktik modelni asoslashdan iborat. Metodologiya sifatida normativ-huquqiy tahlil, qiyosiy-huquqiy yondashuv, ikkilamchi statistik maʼlumotlarni interpretatsiya qilish, ekspert intervyulari va kriminologik risk indikatorlari bo‘yicha konseptual modellashtirish qoʻllandi. Ilmiy yangilik latent jinoyatchilikni “hisobdan tashqarida qolish” hodisasi bilan cheklamasdan, uni xabar berish, roʻyxatga olish, malakalash va protsessual qaror qabul qilish bosqichlarida yuzaga keladigan tizimli “filtrlash” sifatida operationalizatsiya qilishda namoyon bo‘ladi. Amaliy jihatdan esa ishonch infratuzilmasi, raqamli qayd va audit, jabrlanuvchini qoʻllab-quvvatlash hamda idoralararo maʼlumotlar integratsiyasiga tayangan oldini olish mexanizmlari taklif etiladi.
References
Skogan U. G. Reporting Crime to the Police: The Status of World Research. Journal of Research in Crime and Delinquency. Thousand Oaks: Sage Publications, 1984. 113 p.
Van Dijk J. J. M.; Mayhew P.; Killias M. Experiences of Crime across the World: Key Findings of the 1989 International Crime Survey. Deventer: Kluwer Law and Taxation Publishers, 1990. 280 p.
Qodirov M. A. Kriminologiya: darslik. Toshkent: Adolat, 2019. 480 b.
Лунеев В. В. Преступность XX века: мировые, региональные и российские тенденции. Москва: Норма, 2005. 912 с.
Sherman L. W.; Neyroud P. Offender Tracking and Targeting: The Rise of Evidence-Based Policing. Cambridge: Cambridge University Press, 2012. 294 p.
Таджиев Ж. Т. Жиноятларни ҳисобга олиш ва статистика: назария ва амалиёт. Тошкент: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси, 2020. 256 б.
