ARAB TILIDA MAJOZ
Ключевые слова:
arab tili, majoz, bayon, balogʻat, stilistika, Qur’on tafsiri, badiiy tahlil, ramz, istiora, ko‘chma ma’noАннотация
Ushbu maqolada arab tili stilistikasining muhim yoʻnalishlaridan biri boʻlgan “majoz” tushunchasi har tomonlama yoritiladi. Arab tilshunosligida “majoz” – yaʼni soʻzning oʻzining haqiqiy maʼnosidan chekinib, boshqa – koʻchma maʼnoda qoʻllanishi – matnga badiiylik, ifoda boyligi va semantik chuqurlik baxsh etuvchi stilistik hodisa sifatida qaraladi. Majoz bayon ilmining asosiy kategoriyalaridan biri boʻlib, uning vositasida tilda ramziy, istioriy, kinoyaviy maʼnolar shakllanadi va bu orqali maʼno darajalari kengayadi. Maqolada majozning leksik-semantik va uslubiy jihatlari, tarixiy ildizlari, Qur’on va hadisdagi namunalari hamda arab mumtoz adabiyotidagi oʻrni ilmiy asosda tahlil qilinadi. Ayniqsa, Qur’oni karimda majoz vositasida yaratilgan obrazlar, kinoyalar, badiiy vositalar oʻrganilib, ularning maʼnaviy va estetik yuklamasi yoritiladi. Tadqiqotda nafaqat klassik tilshunoslik manbalariga, balki zamonaviy stilistik yondashuvlarga ham tayanilgan. Ushbu maqola arab tili uslubshunosligi, Qur’on ilmlari, tafsir va poetik tafakkur bilan shugʻullanuvchi mutaxassislar uchun nazariy va amaliy ahamiyatga ega boʻlib, til vositalari orqali badiiylikni yaratish mexanizmlarini anglashga xizmat qiladi.
Библиографические ссылки
Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980. – 242 p.
Саййид Шариф Журжоний. Ат-Таърифот. – Қоҳира: Дор ал-кутуб ал-илмия, 2000. – 280 с.
Усмонова Г. Маъновий ифода воситаларининг услубий хусусиятлари. – Тошкент: Фан, 2004. – 156 б.
Абдулҳамид Касаний. Тафсирул-Кашания. – Тошкент: Ислом олами, 2007. – 412 б.
Аҳмад ибн Муътаз. Китоб ал-Бадиъ. – Бағдод: Дор ал-ҳикма, 1985. – 210 с.
Алиева Д.М. Араб тилидаги истеора ва маҷоз: лексик-семантик таҳлил. – Тошкент: ТДЮУ нашри, 2016. – 140 б.
