APIS MELLIFERA XITOZAN VA KARBOKSIMETIL XITOZAN BILAN ARALASH TOLALI MATOLARNI PARDOZLASH
Abstract
2010–2025-yillar davomidagi ilmiy maqolalar sharhida Apis mellifera asalari podmoridan olingan xitozan va uning karboksimetil hosilasi (KM-xitozan) yordamida aralash tolali (masalan, paxta-poliefir, paxta-ipak) matolarga ishlov berish bo‘yicha o‘tkazilgan tadqiqotlar tahlil qilinadi. Xususan, bunday biopolimer pardoz matolarga antibakterial, zamburug‘larga qarshi va bo‘yovchanlik xususiyatlarini berib, shu bilan birga ularning fizik-mexanik mustahkamligini oshirishi aniqlangan. Sharhda mavjud ilmiy manbalardagi metodologiyalar, olingan natijalar va kelgusidagi istiqbolli yo‘nalishlar ilmiy uslubda muhokama qilinadi. Asosiy e’tibor asalarilardan olingan xitozan va karboksimetil-xitozan bilan matolarga pardoz berish hamda bu pardozning mato mustahkamligi, cho‘ziluvchanligi kabi fizik-mexanik xossalariga ta’siriga qaratilgan.
References
Ikhtiyarova G.A., Mamatova Sh.B., Kurbanova F.N. (2022). Asalari podmoridan olingan xitozan asosida antibakterial bosma qalinlashtiruvchi tarkibni ishlab chiqish. International Journal of Chemistry and Materials Research, 10(1), 15–20.
Isomitdinova D.S., Ikhtiyarova G.A., Sharopov J.M. (2024). Apis mellifera asalari podmoridan kriogen usulda olingan xitozanning fizik-kimyoviy xossalarini o‘rganish. Technical Science and Innovation, 2024(3), 11–15.
Kurbanova F., Djumaeva M., Khudoynazarova G. (2023). Apis mellifera dan olingan karboksimetilxitozan: sintez va xossalar tahlili. E3S Web of Conferences, 460, 10029 (BFT-2023).
Tarbuk A., Flinčec Grgac S., Dekanić T., Sujka W., Draczyński Z. (2020). The Chitosan Implementation into Cotton and Polyester/Cotton Blend Fabrics. Materials (Basel), 13(16): 3549.
Mondal I.H., Ahmed F., Habib A. (2021). Chitosan Derivatives – Promising Sustainable Biopolymers for Quality Healthcare Textiles. Biomed. J. Sci. & Tech. Res., 40(2): 32142-32150.
Kuchkorova D.U., Ikhtiyarova G.A. (2024). Paxta/poliefir smes matolarini Apis mellifera xitozani yordamida bo‘yash: fizik-kimyoviy xossalar. Bulletin News in New Science Society, 1(4), 41–47.
Ikhtiyarova G.A., Mengliev A.S., Hazratova D.A., Ayupova M.B. (2021). UzXitan asosidagi kompleks zagustkalarni paxta-ipak matolariga bosmada qo‘llash. Tekstil sanoati texnologiyasi (Technology of Textile Industry, Moskva), 4(394), 129–133.
