SEL OQIMLARI VA SUV TOSHQINLARI XAVFLI HUDUDLARNI OLDINDAN PROGNOZLASH USULLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Nodirjon  Djumayev

Authors

Nodirjon Djumayev FVV Akademiyasi huzuridagi Fuqaro muhofazasi instituti Safarbarlik tayyorgarligi kafedrasi dotsenti l.v.b. Author

Keywords:

sel oqimlari, suv toshqinlari, daryo, kanal, soylar, himoya inshootlari, gidrotexnik inshootlar, texnik ob’yektlar, sel yo’llari, gidrometeorologiya, prognoz, rejimli kuzatuvlar, xavfli uchastkalar, zamonaviy texnologiyalar, muhofaza tadbirlari.

Abstract

Mazkur maqolada O’zbekiston Respublikasida sel oqimlari va suv toshqinlari xavfli uchastkalarni oldindan aniqlash usullarini takomillashtirishining asoslanishi va uning dolzarbligi, respublikamiz va jahon mamlakatlarida sel oqimlari va suv toshqinlari bilan bog’liq favqulodda vaziyatlarning tahlili, suv toshqinlari va sel oqimlari xavfini oldindan aniqlash va prognoz qilish borasida xorijiy mamlakatlarning tajribalari, usullari va vositalari hamda ularning tajribalarini mamlakatimizda tadbiq etish orqali sel oqimlari va suv toshqinlari xavfli hududlarni oldindan prognozlash usullarini takomillashtirish bo’yicha tavsiyalar keltirilgan.

References

O’zbekiston Respublikasining 1999 yil 20 avgustdagi “Aholini va hududlarni tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish to’g’risida”gi Qonuni;

O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamsining 2017 yil 21 dekabrdagi “Daryolar o’zanlarini tozalash va qirg’oqlarini mustahkamlash ishlarini amalga oshirish tartibi to’g’risidagi nizomni tasdiqlash to’g’risida”gi 1009-sonli Qarori;

Ayzenberg M.M. Nekotoriye osobennosti formirovaniya selevix potokov v Karpatax. — Materiali V Vsesoyuznogo soveshaniya po izucheniyu selevix potokov i mer bor’bi s nimi. Baku, 1962, s. 90—94.

Alimov YO.S., Raximov R.R., O’zbekiston Respublikasi hududida 2006-2018 yillarda sodir bo’lgan sellar sharhi TM-1

Axmedov M.A., Salyamova K.D. Seleviye yavleniya v Uzbekistane UDK 624 2018.

Golubovich V.A., Kotlyarova V.K., Nagornov I.K. K voprosu o sklonovoy i rucheykovoy erozii v ochagax rassredotochennogo seleobrazovaniya // Seleviye potoki. Vip. 5. L., 1980. S. 78 – 81.

Denisov V.M. O raschete maksimal’nix rasxodov vodi dojdevix pavodkov // Tr. SANII Goskomgidrometa.-Vip.119(200), 1986.-S.23-43.

Jurnal «Vodosnabjeniyei sanitarnaya texnika», No 6, 2015, str. 32-41.

Zaalishvili V.B., Melkov D.A. Osobennosti protsessa sxoda lednika Kolka 20 sentyabrya 2002 g. i yego makroseysmicheskoye proyavleniye po instrumental’nim dannim sovremennix registratsionnix sistem // Geologiya i geofizika yuga Rossii. 2012. № 3. Vladikavkaz, FGBUN «TSentr geofizicheskix issledovaniy VNS».

Instruksiya po ekspluatatsii registratora dannix OTT netDL.

RD 52.04.567-2003. Polojeniye o gosudarstvennoy nablyudatel’noy seti, 2003.

Rukovodstvo po ekspluatatsii datchika atmosfernix osadkov OTT Pluvio2200.3. Nastavleniye gidrometeorologicheskim stansiyam i postam.

CHub V.E Iqlim o’zgarishi va uning O’zbekiston Respublikasida gidrometeorologik jarayonlarga, agroiqlim va suv resurslariga ta’siri. 2007 31-41 b.

Internet saytlari:

http://www.jma.go.jp/jma/indexe.html (YAponiya metrologiya agentligi).

https://www.gidrometpribors.ru/tech/ (Rosgidromet).

https://www.sites.google.com/site/vladimirivanovicvernadskij/home (V.I.Vernadskiy hayoti va ijodi xaqida).

https://www.meteo.uz/ (O’zgidromet sayti).

https://fvv.uz/ru/comparative/ (O’zbekiston Respublikasi FVV sayti).