ИМОМ БУХОРИЙНИНГ “САБОТЛИ” РОВИЙЛАР ТЎҒРИСИДАГИ ҚАРАШЛАРИ (“АТ-ТАРИХ АЛ-КАБИР” АСАРИ АСОСИДА)
Keywords:
Ат-Тарих ал-кабир, Имом Бухорий, “саботли” ровийлар, жарҳ ва таъдил, сабт, ҳадис илми, Ибн Абу Ҳотим, Ибн Салоҳ, Нававий.Abstract
Мақолада Имом Бухорийнинг “ат-Тарих ал-Кабир” асарида зикр қилинган “саботли” ровийлар тўғрисидаги қарашлари ҳақида маълумотлар баён қилинган.
References
Ровийнинг адолати унинг мусулмонлиги, вояга етгани, ақлли экани, тақводор ва мурувватли бўлиши билан белгиланади. Қаранг: Саййид Абдулмажид ал-Ғоврий. Мавсуъа улум ал-ҳадис ва фунунуҳ. – Ж:2. – Дамашқ: Дoр Ибн Касир, 2007. – Б. 453-454.
Саховий, Муҳаммад ибн Абдурраҳмон. Фатҳ ал-муғис бишарҳ алфия ал-ҳадис лил-Ироқий. – Ж: 2. – Миср: Мактаба ас-сунна, 2003. – Б. 115.
Саййид Абдулмажид ал-Ғаврий. Мавсуъа улум ал-ҳадис ва фунунуҳ. – Ж:1. – Дамашқ: Дoр Ибн Касир, 2007. – Б. 575-576.
Бухорий, Муҳаммад ибн Исмоил. Ат-Тарих ал-кабир. – Ж: 1. – Ҳайдаробод: Доира ал-маориф ал-усмонийя, нашр йили кўрсатилмаган. – Б. 244.; – Ж. 3. – Б. 148; – Ж. 6. – Б. 213; – Ж. 1. – Б. 430, 431; – Ж. 4. – Б. 135; – Ж. 4. – Б. 74; – Ж. 7. – Б. 183, 346; – Ж. 8. – Б. 13.
Ибн Абу Ҳотим, Абдураҳмон ибн Муҳаммад ибн Идрис ибн Мунзир Тамимий Ҳанзалий Розий. Ал-Жарҳ ва ат-таъдил. – Ж: 8. – Байрут: Дор ал-кутуб ал-илмийя, 1953. – Б. 101-102.
Қаранг: Ибн Ҳиббон, Абу Ҳотим Муҳаммад ибн Аҳмад Бустий. Ас-Сиқот. – Ж: 9. – Ҳайдаробод: Доират ал-маориф ал-Усмонийя, 1973. – Б. 43.
Бухорий, Муҳаммад ибн Исмоил. Ат-Тарих ал-кабир. – Ж: 1. – Б. 244.
Термизий, Абу Исо Муҳаммад ибн Исо. Сунан. – Ж: 5. – Миср: Мустафо Бобий Ҳалабий, 1975. – Б. 29.
Абу Довуд, Сулаймон ибн Ашъас Ибн Исҳоқ Аздий Сижистоний. Сунан Абу Довуд. – Ж: 1. –Байрут: Дор ар-рисола ал-оламийя, 2009. – Б. 463. Доримий, Абдуллоҳ ибн Абдураҳмон ибн Фазл Доримий Тамимий Самарқандий. Муснад ал-Имом ад-Доримий. – Ж: 1. – Нашр жойи кўрсатилмаган, 2015. – Б. 214.
Ибн Ҳиббон, Абу Ҳотим Муҳаммад ибн Аҳмад Бустий. Китоб ал-мажруҳин мин ал-муҳаддисин ва аз-зуафо ва ал-матрукин. – Ж: 1. – Байрут: Дор ал-маърифа, 1992. – Б. 171.
Ибн Адий, Абу Аҳмад Абдуллоҳ ибн Абдуллоҳ Журжоний. Ал-Комил фи зуафо ар-рижол. – Ж: 2. – Байрут: Дор ал-фикр, 1984. – Б. 40.
Абу Жаъфар Таҳовий. Шарҳ Мушкил ал-осор. – Ж: 6. – Байрут: Муассаса ар-рисола, 1494. – Б. 155.
Қаранг: Термизий, Абу Исо Муҳаммад ибн Исо. Сунан. – Ж:3. – Миср: Мустафо Бобий Ҳалабий, 1975. – Б. 257, 341, – Ж: 4. – Б. 701.; – Ж:5. – Б. 212. Ибн Можжа, Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Язид Қазвиний. Сунани Ибн Можжа. – Ж: 1. – Ҳалаб: Дор иҳё ал-кутуб ал-ъарабийя, нашр йили кўрсатилмаган. – Б. 96.
Насоий, Аҳмад ибн Шуайб ибн Али Хуросоний Насоий. Ас-Сунан ас-суғро. – Ж: 8. – Ҳалаб: Мактаба ал-матбуот ал-исломийя, 1986. – Б. 69, 89.
Бухорий, Муҳаммад ибн Исмоил. Ат-Тарих ал-кабир. – Ж: 8. – Ҳайдаробод: Доира ал-маориф ал-усмонийя, нашр йили кўрсатилмаган. – Б. 13.
Қаранг: Ибн Ҳиббон, Абу Ҳотим Муҳаммад ибн Аҳмад Бустий. Китоб ал-мажруҳин мин ал-муҳаддисин ва аз-зуафо ва ал-матрукин. – Ж: 7. – Байрут: Дор ал-маърифа, 1992. – Б. 507.
Миззий, Юсуф ибн Абдураҳмон ибн Юсуф. Таҳзиб ал-камол фи асмо ар-рижол. – Ж: 27. – Байрут: Муассаса ар-рисола, 1980. – Б. 461-467.
Қаранг: Саййид Абу Муотий Нурий ва бошқ. Ал-Жомеъ фи ал-жарҳ ва ат-таъдил (ли ақвол ал-Бухорий ва Муслим ва ал-Ижлий ва Аби Зуръа ар-Розий ва Аби Довуд ва Яъқуб ал-Фасавий ва Аби Ҳотим ар-Розий ва ат-Тирмизий ва Аби Зуръа ад-Димашқий ва ан-Насоий ва ал-Баззор ва ад-Дорақутний). – Ж: 3. – Байрут: Олам ал-кутуб, 1992. – Б. 120-124.
Муслим Ибн Ҳажжож Абулҳасан Қушайрий Найсобурий. Саҳиҳ. – Ж: 1. – Байрут: Дор ат-турос ал-арабий. – Б. 190, 207, 220, 245, 258 ва бошқа ўринларда.
