EKOTIZIM XIZMATLARINI IQTISODIY BAHOLASH USULLARINING QIYOSIY TAHLILI
;
Ekotizim xizmatlari, iqtisodiy qiymat, iqtisodiy baholash usullari, afzalliklar, kamchiliklarAbstrak
Ekotizim inson farovonligi uchun juda muhim bo‘lib, bizni ijtimoiy-iqtisodiy va ekologik tizimlarimizni qo‘llab-quvvatlovchi muhim resurslar va xizmatlar bilan ta’minlaydi. Barqaror rivojlanishga bo‘lgan ehtiyoj kuchayib borayotganligi sababli, ekotizim xizmatlarining iqtisodiy bahosi samarali siyosatni ishlab chiqish va resurslarni boshqarish bo‘yicha qarorlar qabul qilish uchun muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ushbu tadqiqotda ekotizim xizmatlarini iqtisodiy baholashning turli usullarining qiyosiy tahlili amalga oshirilgan, ularning kuchli, zaif tomonlari va turli kontekstlarga muvofiqligi yoritilgan. Maqolada ekotizim tovar va xizmatlarini baholashda keng qo‘llaniladigan to‘rtta usul tahlil qilinadi: 1) bevosita bozor usullari, 2) bilvosita bozor usullari - ochilgan afzallik usullari, 3) belgilangan afzallik usullari va 4) foyda o'tkazish usuli.
Iqtiboslar
Tietenberg, T., & Lewis, L. (2018). Environmental and natural resource economics. Routledge.
Stegarescu, G., & do Rosario Partidario, M. (2014). Quantification of Ecosystem Services. Técnico Lisboa.
Bateman, I. (1993). Valuation of the environment, methods and Techniques. Sustainable environmental economics and management, 192-265.
Davidson, M. D. (2013). On the relation between ecosystem services, intrinsic value, existence value and economic valuation. Ecological Economics, 95, 171-177.
Plottu, E., & Plottu, B. (2007). The concept of Total Economic Value of environment: A reconsideration within a hierarchical rationality. Ecological economics, 61(1), 52-61.
Legesse, F., Degefa, S., & Soromessa, T. (2022). Valuation Methods in Ecosystem Services: A Meta-analysis.
Bouma, J. A., & Van Beukering, P. J. (Eds.). (2015). Ecosystem services: from concept to practice. Cambridge University Press.
Szentesi, S. G., & Cristescu, G. (2008). Environmental Valuation Techniques. Fascicle of Management and Technological Engineering, 7, 2782-2789.
Atrof-muhit iqtisodiyoti /L. Ryden, F. B. Ahrorov, I. M. G‘aniyev, A. I. Abruev; O‘zbekiston Respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, “Samarqand qishloq xo‘jalik instituti”, Toshkent:2016.
Abduraxmanova, A. (2022). Sayohat xarajatlari usulidan foydalanib “Zarafshon milliy bogʻi” potensialini iqtisodiy baholash. Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар, 10(4), 328-336.
Koetse, M. J., Brouwer, R., & Van Beukering, P. J. (2015). Economic valuation methods for ecosystem services. Ecosystem services: From concept to practice, 108-131.
Bateman, I. J., Jones, A. P., Lovett, A. A., Lake, I. R., & Day, B. H. (2002). Applying geographical information systems (GIS) to environmental and resource economics. Environmental and Resource Economics, 22, 219-269.