BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA ADABIY NUTQ KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISHNING SAMARALI USULLARI
Keywords:
Adabiy nutq, kompetensiya, boshlang‘ich sinf, metodika, o‘qitish, uslub, o‘quvchi, og‘zaki nutq, yozma nutq, ifodali o‘qish, dramatizatsiya, fikrlash.Abstract
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida adabiy nutq kompetensiyalarini shakllantirish jarayonidagi samarali usullar yoritib berilgan. Bugungi kunda ta’lim tizimida o‘quvchilarning og‘zaki va yozma nutqini rivojlantirish, ularni mustaqil fikrlashga, o‘z fikrini ravon bayon eta olishga o‘rgatish dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. Ayniqsa, adabiy nutq kompetensiyasini shakllantirish boshlang‘ich sinflardayoq asos solinadigan muhim jarayondir. Maqolada o‘quvchilarning adabiy matnlarni anglash, ifodali o‘qish, personajlarni tahlil qilish, matn asosida yangi voqealar yaratish kabi ko‘nikmalarini rivojlantirish bo‘yicha metodik yondashuvlar keltirilgan. Shuningdek, dramatizatsiya, rolli o‘yinlar, suhbat metodi, vizual vositalardan foydalanish orqali adabiy nutqni boyitish yo‘llari tahlil qilingan. Muallif adabiy materiallar asosida o‘quvchilarning estetik didini shakllantirish, ularda milliy qadriyatlar va insoniy fazilatlarni singdirish imkoniyatlariga ham e’tibor qaratgan. Xulosa sifatida, boshlang‘ich ta’lim bosqichida adabiy nutq kompetensiyalarini rivojlantirish o‘quvchilarning umumiy tafakkuri, nutq madaniyati va ijtimoiy moslashuvchanligini oshirishga xizmat qilishi ta’kidlangan.
References
Jo‘raeva, M.T. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining nutqini rivojlantirishda innovatsion metodlar. Toshkent: TDPU, 2021.
Raximova, Z. "Adabiy nutqni shakllantirishda ifodali o‘qishning roli." Boshlang‘ich ta’limda zamonaviy yondashuvlar, vol. 5, no. 2, 2022, pp. 45–49.
Tursunova, G. Til madaniyati va ifodali nutq asoslari. Samarqand: SamDU, 2020.
Mahmudova, D. Boshlang‘ich ta’lim metodikasi. Toshkent: Fan va texnologiya, 2019.
Zolotova, G.A. Kommunikativ aspekty russkogo yazyka. Moskva: Nauka, 2000.
Cummins, Jim. Language, Power and Pedagogy: Bilingual Children in the Crossfire. Multilingual Matters, 2000.
Nazarova, N.X. "Boshlang‘ich sinfda og‘zaki va yozma nutqni rivojlantirish usullari." Pedagogik izlanishlar, vol. 3, 2021, pp. 63–68.
Saidov, U. O‘qituvchi nutqi va nutq madaniyati. Toshkent: O‘qituvchi, 2018.
Karimova, D.X. Til o‘rganishda interaktiv metodlardan foydalanish. Andijon.
Vygotsky, L.S. Thought and Language. MIT Press, 1986.
Jo‘rabek, Normengov. "Boshlangʻich ta’limda axborot va innavatsion texnalogiyalardan foydalanish." Журнал научных исследований и их решений 4.02 (2025): 524-530.
O‘G‘Li, Qodirov Farrux Ergash, and Normengov Jo’Rabek. "Axborot texnologiyalari va tabiiy ilmiy fanlarni oʻqitishda dolzarb muammolar va ularni hal qilishning innovatsion usullari." Central Asian Journal of Education and Innovation 3.12 (2024): 43-48.
