GIPOTIREOZ SHAROITIDA TUG‘ILGAN AVLODLAR TUXUMDONIDAGI MORFOMETRIK O‘ZGARISHLAR
Keywords:
gipotireoz, tuxumdon, morfometriya, follikula, stromal o‘zgarishlar, reproduktiv tizim, avlod.Abstract
Ushbu tadqiqot gipotireoz sharoitida tug‘ilgan avlodlarda tuxumdonlarning morfometrik o‘zgarishlarini aniqlashga qaratilgan. Ma’lumki, qalqonsimon bez gormonlari organizmning ko‘plab fiziologik jarayonlarida hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘lib, ayniqsa jinsiy bezlarning shakllanishi va faoliyatida katta rol o‘ynaydi. Homila davrida gormonal muvozanatning buzilishi kelajak avlodlarning reproduktiv tizimi rivojlanishida salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Gipotireoz sharoitida tug‘ilgan avlodlarda tuxumdonlarning morfometrik tuzilishini chuqur o‘rganish nafaqat fiziologik bilimlarni kengaytiradi, balki amaliy jihatdan ham muhimdir. Tadqiqot jarayonida laboratoriya hayvonlarida gipotireoz sharoiti sun’iy tarzda keltirib chiqarildi va tug‘ilgan avlodlarning tuxumdonlari gistomorfologik usullar orqali tahlil qilindi. Olingan natijalarga ko‘ra, gipotireoz sharoitida tug‘ilgan avlodlarda tuxumdonlarning umumiy massasi va hajmi nazorat guruhiga qaraganda kichikroq bo‘ldi. Shuningdek, follikulalarning soni, diametri, yetilishi va atretik jarayonlar chastotasi morfometrik jihatdan aniqlandi. Stromal to‘qimalarda fibroz elementlarning ortishi, qon tomirlarida degenerativ o‘zgarishlar kuzatildi. Bu esa tuxumdonlarning fiziologik funksiyasiga salbiy ta’sir ko‘rsatdi. O‘rganilgan ko‘rsatkichlar asosida gipotireozning avlodlar reproduktiv salohiyatiga ta’siri tasdiqlandi. Ushbu natijalar gipotireoz kasalliklarini erta aniqlash, davolash va profilaktika choralarini ishlab chiqishda muhim ilmiy va amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi.
References
Abdullayev X. Endokrin tizim kasalliklari. – Toshkent: Fan, 2015. – 240 b.
Jo‘rayev M., To‘rayev B. Gistologiya va embriologiya asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2017. – 310 b.
Xudoyqulov A. Eksperimental biologiya asoslari. – Toshkent: Universitet, 2018. – 198 b.
Sodiqova D. Qalqonsimon bez kasalliklari va ularning oqibatlari. – Toshkent: Ibn Sino, 2016. – 276 b.
Karimova Z. Reproduktiv salomatlik va endokrin muammolar. – Toshkent: Innovatsiya, 2019. – 220 b.
O‘rinov S. Tibbiyotda morfologik tadqiqot metodlari. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2020. – 185 b.
Eshonqulov R. Tibbiy statistika va ilmiy tadqiqot metodologiyasi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2014. – 260 b.
