NUTQIY AKTLARDA BLUM TAKSONOMIYASIDAN FOYDALANISH METODIKASI
;
Nutqiy akt, Blum taksonomiyasi, pragmatik kompetensiya, lingvistik metodika, kognitiv rivojlanish, o‘qitish metodikasi.Abstrak
Ushbu maqolada nutqiy aktlarning o‘qitilishida Blum taksonomiyasidan foydalanish metodikasi ko‘rib chiqiladi. Nutqiy aktlar nazariyasi lingvistika va pragmatikaning muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, unda so‘zlovchining intension (maqsad) va kontekstga mos ravishda qanday til birliklari, uslublar, ifodalar tanlashi hamda suhbatdoshga qanday ta’sir o‘tkazishi o‘rganiladi. Biroq odatda grammatik va leksik omillarga e’tibor kuchliroq bo‘lganligi bois, nutqiy aktlarning chuqur ma’no jihatidan tahlili hamisha ham dars jarayonida keng o‘rin olavermaydi. Blum taksonomiyasi esa bosqichma-bosqich kognitiv rivojlanishni inobatga olib, o‘quvchilarning “eslash”, “tushunish”, “qo‘llash”, “tahlil”, “baholash”, “yaratish” bosqichlarida nutqiy aktlardagi ma’noni anglash, nutq strategiyasini tanlash va ijodiy ifodalash ko‘nikmalarini sistemali shakllantirish imkonini beradi. Mazkur maqolada ushbu yondashuvning nazariy asoslari, metodik xususiyatlari hamda amaliy qo‘llash yo‘llari yoritilib, nutqiy aktlarni tahlil qilish, baholash va ijodiy yaratish bo‘yicha bosqichma-bosqich strategiyalar taklif etiladi.
Iqtiboslar
Anderson, L. W., Krathwohl, D. R. A Taxonomy for Learning, Teaching, and Assessing: A Revision of Bloom’s Taxonomy of Educational Objectives. – New York : Longman, 2001. – 352 p.
Bloom, B. S. Taxonomy of Educational Objectives: The Classification of Educational Goals. – New York : Longmans, 1956. – 207 p.
Kasper, G., Rose, K. Pragmatics in Language Teaching. – Cambridge : Cambridge University Press, 2002. – 278 p.
Bardovi-Harlig, K. Learning the Rules of Academic Talk: A Portfolio Approach to Pragmatic Acquisition // Studies in Second Language Acquisition. – 2006. – Vol. 28, № 2. – p. 261–283.
Ishihara, N., Cohen, A. D. Teaching and Learning Pragmatics: Where Language and Culture Meet. – London : Routledge, 2010. – 230 p.
