MOLIYAVIY RISKLARNI BOSHQARISH: YO‘L QURILISH TASHKILOTLARI MISOLIDA
;
Moliyaviy risklar, risklarni boshqarish, yo‘l qurilish tashkilotlari, infratuzilma loyihalari, kredit xavfi, likvidlik, xedjing, moliyaviy barqarorlik.Abstrak
Hozirgi iqtisodiy sharoitda yo‘l qurilish tashkilotlarining moliyaviy barqarorligini ta’minlashda risklarni boshqarish muhim strategik vazifalardan biri sanaladi. Infratuzilma loyihalari ko‘pincha yirik sarmoyalar, uzoq muddatli majburiyatlar va tashqi omillarga yuqori darajada bog‘liq bo‘lib, bu holat moliyaviy risklarni samarali boshqarishni talab qiladi. Tadqiqotda yo‘l qurilish sohasida keng tarqalgan moliyaviy risklar – likvidlik, kredit, foiz stavkalari, valyuta kurslari, inflyatsiya va loyiha kechikishlariga oid xavflar tahlil qilinib, ularni boshqarishning zamonaviy usullari: diversifikatsiya, sug‘urtalash, xedjing, moliyaviy monitoring va raqamli texnologiyalar asosida baholandi. O‘zbekiston tajribasi xalqaro amaliyot bilan solishtirilib, integratsiyalashgan risk boshqaruvi strategiyasining mavjudligi investitsion loyihalarning samaradorligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatayotgani aniqlangan. Tadqiqot natijalari sohaga aloqador mutaxassislar, moliyaviy menejerlar va infratuzilma rejalashtiruvchilari uchun amaliy tavsiyalar beradi.
Iqtiboslar
Brigham, E. F., & Ehrhardt, M. C. (2016). Financial Management: Theory & Practice (15th ed.). Boston, MA: Cengage Learning.
World Bank. (2021). Global Infrastructure Outlook: Financing Road Construction Projects in Emerging Markets. Retrieved from www.worldbank.org
Asian Development Bank (ADB). (2020). Managing Financial Risk in Infrastructure Projects: Guidelines for Public and Private Sectors. Manila: ADB Publications.
IMF. (2019). Fiscal Risks and Public Investment Management. International Monetary Fund Policy Paper. Retrieved from www.imf.org
OECD. (2020). Infrastructure Governance for Investment: Risk-Based Approach. Paris: OECD Publishing.
Horne, J. C. V., & Wachowicz, J. M. (2014). Fundamentals of Financial Management (13th ed.). Pearson Education.
Шайхов, Ш. Р. (2020). Қурилиш ташкилотларида молиявий хавф-хатарларни бошқариш. Иқтисодиёт ва таълим, 4(3), 44–49.
O‘zbekiston Respublikasi Qurilish va Uy-joy Kommunal xo‘jaligi vazirligi. (2023). Yo‘l qurilish loyihalarining moliyalashtirish tizimi bo‘yicha hisobot.
Gatti, S. (2018). Project Finance in Theory and Practice: Designing, Structuring, and Financing Private and Public Projects (3rd ed.). Academic Press.
Deloitte. (2022). Global Infrastructure Trends and Risk Management Practices. Retrieved from www.deloitte.com