AYOLLAR O‘RTASIDA BACHADON BO‘YNI RAKINI OLDINI OLISH CHORA-TADBIRLARI
Abstract
Bachadon bo‘yni raki — bu zamonaviy onkologiyada eng ko‘p uchraydigan, ammo ayni paytda eng samarali oldi olinadigan saraton turlaridan biri hisoblanadi. Boshqa ko‘plab saraton turlaridan farqli o‘laroq, bachadon bo‘yni raki ko‘pincha uzoq vaqt davomida sezilarsiz kechadi va klinik jihatdan faollashgan paytda ko‘pchilik hollarda kech bosqichlarda aniqlanadi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma’lumotlariga ko‘ra, har yili dunyoda 600 mingdan ortiq ayolda ushbu kasallik aniqlanadi va ularning yarmiga yaqini hayotdan ko‘z yumadi. Bu esa kasallikni erta aniqlash va profilaktik choralar ko‘rishning naqadar dolzarb masala ekanini ko‘rsatadi. GLOBOCAN 2024 hisobotida bachadon bo‘yni raki ayollar orasidagi saraton bilan bog‘liq o‘limlar orasida to‘rtinchi o‘rinni egallaydi. Shu bois, barcha rivojlanayotgan mamlakatlarda, jumladan O‘zbekistonda ham, bu masalaga alohida e’tibor qaratilmoqda.
References
World Health Organization. (2024). Cervical cancer. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer
GLOBOCAN 2024. Cervical cancer statistics worldwide. International Agency for Research on Cancer (IARC).
Bosch F.X., de Sanjosé S. (2007). Human papillomavirus and cervical cancer—burden and assessment of causality. Journal of the National Cancer Institute Monographs, (31), 3–13.
Arbyn M., Weiderpass E., Bruni L., et al. (2020). Estimates of incidence and mortality of cervical cancer in 2020: a worldwide analysis. The Lancet Global Health, 8(2), e191–e203.
Орипова, М.М. (2023). Ахоли орасида бачадон бўйни саратонини эрта аниқлашда скрининг дастурларининг аҳамияти. Тиббиётида муаммолар ва ечимлар, 2(11), 45–48.
Касимова, Д.Ш., Носирова, Г.Р. (2022). Бачадон бўйни саратонини олдини олишда HPV эмлашнинг роли. Амалий тиббиёт, 4(1), 112–115.
Bruni L., Saura-Lázaro A., Montoliu A., et al. (2022). HPV vaccination introduction worldwide and WHO global strategy. Preventive Medicine, 154, 106900.
