ALISHER NAVOIY ASARLARINI O‘QITISHDA INTERAKTIV METODLARNING SAMARADORLIGI
Keywords:
Alisher Navoiy, interaktiv metodlar, dialogik ta’lim, konstruktivizm, konseptual xarita, kritik o‘qish, portfel baholash, sotsiokultural yondashuv.Abstract
Ushbu tezisda Alisher Navoiy asarlarini o‘qitishda interaktiv metodlardan foydalanishning pedagogik samaradorligi nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot konseptual jihatdan konstruktivizm, sotsiokultural o‘rganish, reflektiv amaliyot va dialogik ta’lim yondashuvlariga tayanadi; amaliy jihatdan esa sinfdagi muhitda uch bosqichli o‘quv vazifalari, qisqa ma’ruza–munozara sikllari, konseptual xaritalash, raqamli vositalar orqali ko‘p modal talqin hamda bahs va ijodiy qayta ishlash bilan boyitilgan “kritik o‘qish” protokollari qo‘llanilgan. Natijalar interaktiv metodlar matnni chuqur anglash, badiiy-axloqiy g‘oyalarni kontekstual talqin qilish, estetik baholash mezonlarini og‘zaki va yozma asoslash, hamkorlikda mantiqiy dalillash hamda ijodiy transformatsiya ko‘nikmalarini sezilarli darajada mustahkamlashini ko‘rsatadi. Portfel-baholash, analitik rubrikalar va reflektiv esse shaklidagi yakuniy ko‘rsatkichlar o‘quvchilarning konseptual ravonlik, mulohaza chuqurligi va dalil-sitata muvozanatida o‘sish borligini namoyon etadi. Tadqiqot natijalari adabiyot darslarini kompetensiyaviy modelga muvofiq qayta loyihalashga, Navoiy matnlarining tarixiy-badiiy qatlamlarini zamonaviy o‘quvchi idroki bilan bog‘lashga hamda o‘qituvchi–o‘quvchi–matn o‘zaro ta’sirini faol, mazmuniy va reflektiv mexanizmlarga aylantirishga xizmat qiladi.
References
Navoiy A. Xamsa. — Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 2011. — 800 b.
Hayitmetov A. Alisher Navoiy va uning davri. — Toshkent: Fan, 1991. — 320 b.
Vygotskiy L. S. Pedagogicheskaya psikhologiya. — Moskva: Pedagogika, 1991. — 480 s.
Bloom B. S. Taxonomy of Educational Objectives. — New York: Longman, 1956. — 207 p.
Alexander R. Dialogic Teaching: Rethinking Classroom Talk. — York: Dialogos, 2017. — 140 p.
Bakhtin M. M. Estetika slovesnogo tvorchestva. — Moskva: Iskusstvo, 1979. — 424 s.
Hetland L., Winner E., Veenema S., Sheridan K. Studio Thinking 2: The Real Benefits of Visual Arts Education. — New York: Teachers College Press, 2013. — 160 p.
O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi. “Adabiyot” fani konsepsiyasi va o‘quv dasturi (10–11-sinflar). — Toshkent, 2020. — 48 b.
Kress G., van Leeuwen T. Reading Images: The Grammar of Visual Design. — London: Routledge, 2006. — 312 p.
Laurillard D. Teaching as a Design Science. — New York: Routledge, 2012. — 272 p.