QANDLI DIABET KASALLIGI, KELIB CHIQISHI, DAVOLASH, ASORATLARI VA UNI ORGANIZMGA ZARARLARI
Keywords:
qandli diabet, insulin rezistentsiyasi, gormonal disbalans, asoratlar, davolash strategiyalariAbstract
Qandli diabet (diabetes mellitus) – bu insulin sekretsiyasi va/yoki organizm toʻqimalarining insulin ta’siriga javob bera olmasligi natijasida yuzaga keladigan surunkali gormonal-metabolik kasallikdir. Ushbu maqolada diabet kasalligining kelib chiqishi (etiopatogenez), diagnostik yondoshuvlari, davolash usullari, asoratlari va organizmga yetkazadigan zararlari ilmiy manbalarga tayangan holda tahlil qilinadi. Mualliflar tomonidan tanlangan metodlar: adabiyotlarni sistematik koʻrib chiqish va ma’lumotlarning sintezi. Natijalarga koʻra, diabet kasalligi molekulyar darajada murakkab mexanizmlarga asoslanadi, davolashda multimodal yondoshuv zarur, va asoratlar — mikro- va makrovaskulyar patroplarga taalluqli bo‘lib, bemorlarning hayot sifatini sezilarli darajada pasaytiradi. Xulosa sifatida, diabetni erta aniqlash, individual davolash va profilaktik chora-tadbirlar ahamiyati ta’kidlanadi.
References
“Pathophysiology of diabetes: An overview”, PMC, 2021, betlar: 1–15. PMC
“Diabetes – StatPearls”, NCBI Bookshelf, 2023, betlar: 1–12. NCBI
“Type 2 Diabetes – StatPearls”, NCBI Bookshelf, 2023, betlar: 1–14. NCBI
“Pathophysiology of Type 2 Diabetes Mellitus”, PMC, 2020, betlar: 1–10. PMC
“Diabetes mellitus: From molecular mechanism to pathophysiology”, ScienceDirect, 2023, betlar: 20–35. ScienceDirect
“Diabetes mellitus: Classification, mediators, and complications”, ScienceDirect, 2023, betlar: 5–25. ScienceDirect
“Type 2 diabetes mellitus in adults: pathogenesis, prevention and prospects”, Nature, 2024, betlar: 10–30. Nature
“Diabetes mellitus: The pathophysiology as a canvas for diagnosis and treatment”, ScienceDirect, 2025, betlar: 2–18. ScienceDirect
“Pathophysiology and Treatment of Prediabetes and Type 2 Diabetes”, Diabetes Care, 2024, betlar: 2038–2055. Diabetes Journals
“Pathophysiology of Type 2 Diabetes Mellitus”, MDPI, 2020, betlar: 1–12. MDPI
“Diabetes Mellitus: A Comprehensive Review of Pathophysiology, Management and Emerging Therapeutic Approaches”, Open Access Journals pdf, 2022, betlar: 3–25. Open Access Journals
“Pathophysiology of diabetes (Thieme)”, Avicenna Journal of Medicine, 2020, betlar: 178–185. Thieme
“Pathophysiology of diabetes mellitus complications: Metabolic pathways”, BMRAT, 2020, betlar: 1–10. BMrat
“Pathophysiology of Diabetes — ScienceDirect Topics”, ELSEVIER, betlar: 1–6. ScienceDirect
“Pathophysiology of type 2 diabetes and the impact of altered metabolites”, FEBS Journal, 2022, betlar: 5–20. FEBS Journal
“Type 2 Diabetes Mellitus: New Pathogenetic Mechanisms”, MDPI, 2023, betlar: 1–15. MDPI
“The Pathogenesis of Diabetes”, MDPI, 2025, betlar: 4–18. MDPI
“Type 2 Diabetes Mellitus: Background, Pathophysiology, Etiology”, Medscape, 2025, betlar: 1–10. Medscape
“Sulfonylurea (diabetes drug)”, Wikipedia, betlar: 1–3. Vikipediya
“Maturity-onset diabetes of the young (MODY)”, Wikipedia, betlar: 1–2. Vikipediya