QANDLI DIABET KASALLIGI, KELIB CHIQISHI, DAVOLASH, ASORATLARI VA UNI ORGANIZMGA ZARARLARI

Authors

  • Gulmira Mo’ydinova Qo’qon universiteti Andijon filiali DI 24-01 guruh talabasi Author
  • Odina Ismoilova Qo’qon universiteti Andijon filiali Mikrobiologiya, virusologiya, immunologiya Kafedrasi o’qituvchsi Author

Keywords:

qandli diabet, insulin rezistentsiyasi, gormonal disbalans, asoratlar, davolash strategiyalari

Abstract

Qandli diabet (diabetes mellitus) – bu insulin sekretsiyasi va/yoki organizm toʻqimalarining insulin ta’siriga javob bera olmasligi natijasida yuzaga keladigan surunkali gormonal-metabolik kasallikdir. Ushbu maqolada diabet kasalligining kelib chiqishi (etiopatogenez), diagnostik yondoshuvlari, davolash usullari, asoratlari va organizmga yetkazadigan zararlari ilmiy manbalarga tayangan holda tahlil qilinadi. Mualliflar tomonidan tanlangan metodlar: adabiyotlarni sistematik koʻrib chiqish va ma’lumotlarning sintezi. Natijalarga koʻra, diabet kasalligi molekulyar darajada murakkab mexanizmlarga asoslanadi, davolashda multimodal yondoshuv zarur, va asoratlar — mikro- va makrovaskulyar patroplarga taalluqli bo‘lib, bemorlarning hayot sifatini sezilarli darajada pasaytiradi. Xulosa sifatida, diabetni erta aniqlash, individual davolash va profilaktik chora-tadbirlar ahamiyati ta’kidlanadi.

References

“Pathophysiology of diabetes: An overview”, PMC, 2021, betlar: 1–15. PMC

“Diabetes – StatPearls”, NCBI Bookshelf, 2023, betlar: 1–12. NCBI

“Type 2 Diabetes – StatPearls”, NCBI Bookshelf, 2023, betlar: 1–14. NCBI

“Pathophysiology of Type 2 Diabetes Mellitus”, PMC, 2020, betlar: 1–10. PMC

“Diabetes mellitus: From molecular mechanism to pathophysiology”, ScienceDirect, 2023, betlar: 20–35. ScienceDirect

“Diabetes mellitus: Classification, mediators, and complications”, ScienceDirect, 2023, betlar: 5–25. ScienceDirect

“Type 2 diabetes mellitus in adults: pathogenesis, prevention and prospects”, Nature, 2024, betlar: 10–30. Nature

“Diabetes mellitus: The pathophysiology as a canvas for diagnosis and treatment”, ScienceDirect, 2025, betlar: 2–18. ScienceDirect

“Pathophysiology and Treatment of Prediabetes and Type 2 Diabetes”, Diabetes Care, 2024, betlar: 2038–2055. Diabetes Journals

“Pathophysiology of Type 2 Diabetes Mellitus”, MDPI, 2020, betlar: 1–12. MDPI

“Diabetes Mellitus: A Comprehensive Review of Pathophysiology, Management and Emerging Therapeutic Approaches”, Open Access Journals pdf, 2022, betlar: 3–25. Open Access Journals

“Pathophysiology of diabetes (Thieme)”, Avicenna Journal of Medicine, 2020, betlar: 178–185. Thieme

“Pathophysiology of diabetes mellitus complications: Metabolic pathways”, BMRAT, 2020, betlar: 1–10. BMrat

“Pathophysiology of Diabetes — ScienceDirect Topics”, ELSEVIER, betlar: 1–6. ScienceDirect

“Pathophysiology of type 2 diabetes and the impact of altered metabolites”, FEBS Journal, 2022, betlar: 5–20. FEBS Journal

“Type 2 Diabetes Mellitus: New Pathogenetic Mechanisms”, MDPI, 2023, betlar: 1–15. MDPI

“The Pathogenesis of Diabetes”, MDPI, 2025, betlar: 4–18. MDPI

“Type 2 Diabetes Mellitus: Background, Pathophysiology, Etiology”, Medscape, 2025, betlar: 1–10. Medscape

“Sulfonylurea (diabetes drug)”, Wikipedia, betlar: 1–3. Vikipediya

“Maturity-onset diabetes of the young (MODY)”, Wikipedia, betlar: 1–2. Vikipediya

Published

2025-10-22

How to Cite

QANDLI DIABET KASALLIGI, KELIB CHIQISHI, DAVOLASH, ASORATLARI VA UNI ORGANIZMGA ZARARLARI. (2025). Young Scientists, 3(39), 21-26. https://in-academy.uz/index.php/YO/article/view/30136