BOLALARDA NAFAS OLISH VA QON AYLANISH TIZIMLARI O‘RTASIDAGI O‘ZARO BOG‘LIQLIK: GIPOKSIYA VA YURAK-O‘PKA SINDROMLARI TAHLILI
;
gipoksiya, yurak-o‘pka sindromi, bolalar, nafas olish tizimi, qon aylanish tizimi, o‘pka gipertenziyasi, gemodinamika, oksigenatsiya, yurak yetishmovchiligi.Abstrak
Mazkur ilmiy maqolada bolalarda nafas olish va qon aylanish tizimlarining o‘zaro fiziologik bog‘liqligi, gipoksiya patogenezi hamda yurak-o‘pka sindromlarining klinik tahlili keng yoritilgan. Bolalar organizmida o‘pka va yurak tizimlarining morfo-funksional yetilmaganligi tufayli gipoksik holatlar tez rivojlanadi, yurak va o‘pka o‘zaro bir-birining yetishmovchiligini kuchaytiruvchi omilga aylanadi. Maqolada yurak-o‘pka sindromlarining etiologiyasi, klinik shakllari, diagnostika mezonlari hamda profilaktik yondashuvlar batafsil tahlil qilinadi.
Iqtiboslar
Всемирная организация здравоохранения (ВОЗ). Педиатрические респираторные заболевания: доклад 2023 года. – Женева: WHO, 2023.
UNICEF. Childhood Respiratory and Cardiac Health Report 2022. – New York, 2022.
GBD 2019 Diseases Collaborators. Global burden of hypoxia-related diseases in children. // The Lancet Global Health. – 2021. – Vol. 9(11). – P. e1803–e1815.
Zubkova O.M. Клинико-патогенетические особенности гипоксии у детей. // Педиатрия. – 2022. – №3. – С. 41–46.
Afanasyev A.N., Morozova E.I. Иммунопатогенез и профилактика кардиореспираторных синдромов у детей. // Российский педиатрический журнал. – 2021. – №2. – С. 22–28.
National Institute of Health (NIH). Pediatric Cardiorespiratory Disorders. – Bethesda, USA, 2024.
O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Bolalarda gipoksiya va yurak-o‘pka yetishmovchiligi bo‘yicha klinik yo‘riqnoma. – Toshkent: SSV, 2022. – 72 b.
Kadirov R.R., Hakimova Z.M. Bolalarda yurak va o‘pka faoliyatining integratsiyasi. – Samarqand: SamDTI, 2021. – 136 b.
WHO/UNICEF Joint Report. Global child hypoxia management update 2024. – Geneva, 2024.
Makarova L.P. Гипоксические синдромы в неонатологии и педиатрии. – Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2020. – 212 с.
