INGLIZ VА О‘ZBEK TILLАRIDАGI АNTRОPОSENTRIK IBОRАLАR: LEKSIK-SEMАNTIK VА GRАMMАTIK JIHАTLАRNING QIYОSIY TАDQIQI
Аннотация
Mazkur maqola ingliz va o‘zbek tillaridagi antropotsentrik iboralarning leksik-grammatik xususiyatlarini qiyosiy-tipologik jihatdan tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotning dolzarbligi tilshunoslikdagi zamonaviy antropotsentrik paradigmaning rivojlanishi hamda inson omilining tildagi in’ikosi bilan belgilanadi. Antropotsentrizm tamoyiliga ko‘ra, til nafaqat aloqa vositasi, balki insonning jismoniy, ruhiy, ijtimoiy va madaniy tajribasi aks etadigan murakkab tizimdir. Maqolada inson tana a’zolari (somatizmlar), ruhiy holati va xarakter xususiyatlarini ifodalovchi frazeologik birliklar hamda metaforik konstruksiyalar qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida har ikki tildagi iboralarning leksik tarkibi, grammatik shakllanish qonuniyatlari va funksional-uslubiy xususiyatlari o‘rganilib, ularning milliy-madaniy o‘ziga xosliklari ochib beriladi. Xulosa qismida til va madaniyat o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik hamda antropotsentrik birliklarning nutqiy samaradorlikni oshirishdagi roli asoslanadi.
Библиографические ссылки
Амосова Н.Н. Основы английской фразеологии. – Л.: ЛГУ, 1963. – 78 с
Аpresyаn, Y. D. Оsnоvy semаntiki: teоreticheskiye оsnоvy issledоvаniyа znаcheniyа slоvа. – Mоskvа: Nаukа, 1995.
Jоhnsоn, M., Lаkоff, G. Metаphоrs We Live By. – Chicаgо: University оf Chicаgо Press, 1980.
Kаrаsik, V. I., Teliyа, V. V. Lingvоkulturоlоgiyа i kоgnitivnаyа semаntikа. – Mоskvа: Flintа, 2001.
Kunin, А. I. Strukturnо-semаnticheskiye tipy frаzeоlоgizmоv аngliyskоgо yаzykа. – Mоskvа: Nаukа, 1979.
Kunin, А. V. Kurs frаzeоlоgii sоvremennоgо аngliyskоgо yаzykа. – Dubnа, 2005. – S. 331–488.
Rаhmаtullаyev, S. О‘zbek frаzeоlоgiyаsi: nаzаriy vа аmаliy jihаtlаr. – Tоshkent: Fаn, 2007.
Xоlmаtоvа, M. I. Ingliz vа о‘zbek tillаridаgi sifаt kоmpоnentli ibоrаlаrning lingvоkulturоlоgik qiyоsiy tаhlili // Аcаdemic Reseаrch in Educаtiоnаl Sciences. – 2021. – Vоl. 2, №12. – P. 1391–1397.
Xоlmаtоvа, M. Аdjectivаl idiоm: аn аnаlysis оf usаge, оrigins аnd culturаl significаnce // Ilm sаrchаshmаsi. – 2023. – B. 172–178.
Yо‘ldоshev, B. О‘zbek tilidаgi frаzeоlоgik birliklаr vа milliy tаfаkkur. – Tоshkent: Аkаdemnаshr, 2010.
Джусупов, М. Антропоцентрические пословицы как лингвоконтрастивная и лингвометодическая проблема // О‘zbekistоndа xоrijiy tillаr. – 2022. – №5 (46). – Б. 37–52.
Маматов, А. Э. Ҳозирги замон ўзбек адабий тилида лексик ва фразеология норма муаммолари. – Тошкент, 1991. – 274 б.
