SUN`IY INTELLEKT ASOSIDA TOIFALANGAN OB`EKTLARDA XAVF-XATARLARNI OLDINDAN PROGNOZ QILISH TIZIMLARINI ISHLAB CHIQISH

Mualliflar

  • Sultonbek Isomiddinov Muallif

Abstrak

Ushbu maqola sunʼiy intellekt (SI) texnologiyalari yordamida xavf va xatarlarni aniqlash hamda oldindan prognoz qilish tizimlarini yaratish masalalariga bagʻishlangan. Maqolada SI algoritmlari, jumladan mashinani oʻrganish va chuqur oʻrganish modellari, toifalangan obʼektlar va hodisalarni tahlil qilish uchun qoʻllanilishi tahlil qilinadi. Asosiy eʼtibor xavf va xatarlarni erta aniqlash orqali favqulodda vaziyatlarning oldini olish, xavfsizlikni oshirish hamda muhim sohalarda qaror qabul qilish jarayonini yaxshilashga qaratilgan. Obʼektlarning turli kategoriyalarga ajratilishi SI modelining yuqori aniqlikda ishlashiga imkon beradi. Shuningdek, real vaqt rejimida monitoring va prognoz qilish tizimlarini yaratish yoʻllari ham ko‘rib chiqilgan. Maqola amaliy va nazariy jihatlar, shu jumladan maʼlumotlar yigʻish, oldindan ishlov berish, modellashtirish va prognoz qilish bosqichlari haqida toʻliq maʼlumot beradi. Natijalar SI asosida xavflarni boshqarishning samarali yechimlari sifatida qaraladi, bu esa sanoat, transport, sogʻliqni saqlash va boshqa sohalarda xavfsizlik darajasini sezilarli darajada oshirishga xizmat qiladi.

Iqtiboslar

Bishop, C. M. (2006). Pattern Recognition and Machine Learning. Springer.

— Mashinalar bilan o‘rganish va prognoz qilish usullari bo‘yicha asosiy manba.

Goodfellow, I., Bengio, Y., & Courville, A. (2016). Deep Learning. MIT Press.

— Chuqur o‘rganish va prognoz qilish uchun algoritmlarning asosiy tushunchalari.

Sutton, R. S., & Barto, A. G. (2018). Reinforcement Learning: An Introduction. MIT Press.

— Xavf-xatarlarni kamaytirish uchun qilinadigan o‘rganish tizimlari.

Hornik, K., Stinchcombe, M., & White, H. (1989). Multilayer feedforward networks are universal approximators. Neural Networks, 2(5), 359-366.

— Suniy neyron tarmoqlarning keng ko‘lamdagi prognoz qilish imkoniyatlari haqida.

Koller, D., & Friedman, N. (2009). Probabilistic Graphical Models: Principles and Techniques. MIT Press.

— Probabilistik modellash va xavf darajasini oldindan bashorat qilish.

Zhang, Y., Yang, Q., & Das, S. (2016). Deep reinforcement learning: An overview. IEEE Transactions on Neural Networks and Learning Systems.

— Xavf-xatarlarni baholash uchun chuqur o‘rganish va mustahkamlashli o‘rganishni qo‘llash.

Zhang, J. et al. (2019). Predictive maintenance using AI: A review of recent developments. IEEE Transactions on Industrial Informatics, 16(1), 398-410.

— Suniy intellekt yordamida obektlarning xavf-xatarini oldindan prognoz qilish sohasida yangilangan yondashuvlar.

M. L. Puterman (1994). Markov Decision Processes: Discrete Stochastic Dynamic Programming. Wiley.

— Oraliq holatlarni modellash va xavf boshqaruvi.

Huang, J. et al. (2020). Anomaly Detection and Fault Prediction in Industrial Systems Using Machine Learning. IEEE Transactions on Industrial Informatics, 16(6), 3804-3814.

— Sanoat tizimlarida xavf-xatarni aniqlash va prognoz qilishga mo‘ljallangan metodlar.

Russel, S., & Norvig, P. (2009). Artificial Intelligence: A Modern Appr

Nashr qilingan

2025-10-15

Iqtibos keltirish tartibi

SUN`IY INTELLEKT ASOSIDA TOIFALANGAN OB`EKTLARDA XAVF-XATARLARNI OLDINDAN PROGNOZ QILISH TIZIMLARINI ISHLAB CHIQISH. (2025). Yangi O’zbekiston Ilmiy Tadqiqotlar Jurnali, 2(10), 81-84. https://in-academy.uz/index.php/YOITJ/article/view/38003