JARAYONLARNING BIRGALIKDA ISHLASHINI MUVOFIQLASHTIRISH (SINXRONLASHTIRISH) ALGORITMLARI: SEMAFOOR, MONITOR VA XABARLAR

Mualliflar

  • Sherzodjon Ro‘zaliyev Farg‘ona davlat universiteti, Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri Muallif
  • Gulrux Qo‘chqorova Farg‘ona davlat universiteti, Fizika-matematika fakulteti, “Axborot tizimlari va texnologiyalari” yo‘nalishi talabasi Muallif

;

sinxronlashtirish, jarayonlar, semafoor, monitor, xabarlar almashinuvi, kritik bo‘lak, operatsion tizim, resurslar boshqaruvi, dasturlash, ko‘pjarayonli muhit.

Abstrak

Mazkur maqolada operatsion tizimlar kontekstida bir nechta jarayonlarning o‘zaro uyg‘un va xavfsiz ishlashini ta’minlovchi asosiy sinxronlashtirish algoritmlari yoritilgan. Xususan, semafoor, monitor va xabarlar almashinuvi kabi konsepsiyalar tahlil qilinib, ularning nazariy asoslari, ishlash prinsiplari, afzalliklari va amaliy qo‘llanilish holatlari bayon etiladi. Har bir mexanizmning rolini tushuntirish orqali ularning dasturiy tizimlar samaradorligiga qanday ta’sir ko‘rsatishi ochib berilgan. Shuningdek, ushbu algoritmlarning zamonaviy dasturlash tillarida qo‘llanishiga misollar orqali yondashilgan. Ushbu maqola operatsion tizimlar, dasturlash va axborot xavfsizligi bilan shug‘ullanuvchi tadqiqotchilar hamda talabalarga mo‘ljallangan.

Iqtiboslar

Silberschatz, A., Galvin, P. B., Gagne, G. (2018). Operating System Concepts (10th ed.). Wiley.

Tanenbaum, A. S., Bos, H. (2015). Modern Operating Systems (4th ed.). Pearson.

Stallings, W. (2018). Operating Systems: Internals and Design Principles (9th ed.). Pearson Education.

Andrews, G. R. (1991). Concurrent Programming: Principles and Practice. Addison-Wesley.

Уильямс, Р. (2014). Программирование на Java для начинающих. Диалектика.

Курдюмов, А. В. (2020). Операционные системы. Теория и практика. Санкт-Петербург: Питер.

Python Software Foundation. Python 3.12 documentation – https://docs.python.org/3/

Oracle Java Documentation – https://docs.oracle.com/javase/

О‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim muassasalari uchun “Operatsion tizimlar” fani bo‘yicha o‘quv qo‘llanmalar va darsliklar. (2021). Toshkent: O‘zbekiston nashriyoti.

MPI Standard Documentation – https://www.mpi-forum.org

Nashr qilingan

2025-04-30

Iqtibos keltirish tartibi

JARAYONLARNING BIRGALIKDA ISHLASHINI MUVOFIQLASHTIRISH (SINXRONLASHTIRISH) ALGORITMLARI: SEMAFOOR, MONITOR VA XABARLAR. (2025). Zamonaviy Dunyoda Ijtimoiy Fanlar, 4(9), 134-138. https://in-academy.uz/index.php/ZDIF/article/view/15028