OILA TARBIYASIGA OID KONSEPTLARNING LINGVOKULTUROLOGIK TAHLILI INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI MISOLIDA
;
ingvokulturologik tahlil, oila tarbiyasi, parenting, tarbiya, discipline, odob, nurture, parvarish, ingliz tili, o‘zbek tili, madaniyatlararo pragmatika, qiyosiy lingvistika.Abstrak
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi oila tarbiyasiga oid konseptlar – xususan, “parenting”, “discipline”, “nurture” va ularning o‘zbek tilidagi muqobillari “tarbiya”, “odob”, “parvarish” – lingvokulturologik nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda ushbu atamalarning semantik, madaniy va pragmatik xususiyatlari, ularning tarixiy ildizlari va jamiyatdagi funksional roli o‘rganildi. Qiyosiy tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, bu konseptlar har ikkala til va madaniyatda o‘ziga xos madaniy yuklama va ijtimoiy qadriyatlarni ifodalaydi. Tadqiqot natijalari madaniyatlararo muloqotda til va madaniyat uyg‘unligini ta’minlashda lingvokulturologik tahlilning ahamiyatini ochib beradi.
Iqtiboslar
Apresyan, Y. D. Lingvokul'turologicheskiy analiz i obshchechelovecheskie tsennosti v yazyke. Moskva: Nauka, 1995
Fillmore, Ch. Frame Semantics and the Nature of Language. Annals of the New York Academy of Sciences, 1976
Humboldt, W. von. The Diversity of Human Language Structure and Its Influence on the Mental Development of Mankind. Cambridge University Press, 1999 (original work 1836)
Lakoff, G., & Johnson, M. Metaphors We Live By. Chicago: University of Chicago Press, 1980
Leychik, V. M. Terminovedeniye: Predmet, metody, struktura. Moskva: URSS, 2007
Maslova, V. A. Lingvokulturologiya. Moskva: Akademiya, 2001
Nurmonov, A. O‘zbek tilining madaniy qatlamlari. Toshkent: O‘zMU nashriyoti, 2008
Sharipov, Sh. Madaniyat va til: lingvokulturologik yondashuvlar. Toshkent: Fan, 2017
Tarlanov, Z. O‘zbek tilida tarbiya terminlarining semantik-pragmatik xususiyatlari. Samarqand: Imkon, 2021
Wierzbicka, A. Understanding Cultures Through Their Key Words. Oxford: Oxford University Press, 1997
Whorf, B. L. Language, Thought, and Reality: Selected Writings. MIT Press, 1956
Yuldasheva, D. Qiyosiy tilshunoslik asoslari. Qarshi: Nasaf, 2015
Zamani, M. & Hosseini, S. A Comparative Study of Parenting Concepts in English and Persian Cultures. Journal of Intercultural Studies, 2020
Zohidov, A. Til va tafakkur uyg‘unligi: konseptual yondashuvlar. Toshkent: Akademnashr, 2019
www.psychologytoday.com
www.britannica.com/topic/parenting
www.ziyouz.uz – O‘zbek adabiyoti va madaniyati portali
