MA’LUMOTLARNI HIMOYA QILISH VA KIBERXAVFSIZLIKDA ZARARLI XAVFLAR OLDINI OLISH USULLARI
Keywords:
kompyuter, ıjtımoıy, tarmoq, kiberxavfsizlik, fishing hujumlari, zararli dasturlar, ddos hujumlari, shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilish, ikki bosqichli autentifikatsiya (2fa), antivirus dasturlari, tizim yangilanishi, ijtimoiy muhandislik, ma'lumotlar zaxirasi.Abstract
ushbu maqola kompyuter va ıjtımoıy tarmoq orqalı buladıgan tahdıdlar va tarmoq, tarmoq ostı hujumları kelıb chıqısh omılar va unı oldını olısh kiberxavfsizlik masalalarini,echımı jumladan, fishing hujumlari, zararli dasturlar, ddos hujumlari va ijtimoiy muhandislik texnikalarini vazifasi yoritiladi. shuningdek, shaxsiy va korporativ ma'lumotlarni himoya qilish usullari, jumladan, kuchli parollardan foydalanish, ikki bosqichli autentifikatsiya, antivirus dasturlarni o‘rnatish va tizimlarni yangilash bo‘yicha tavsiyalar beriladi. maqola nafaqat texnologik, balki ijtimoiy masalalarga ham e’tibor qaratib, kiberxavfsizlik bo‘yicha xabardorlikni oshirishni ta’kidlaydi.
References
ISO 15408. Axborot texnologiyalari — Xavfsizlik texnikasi – IT xavfsizligini baholash mezonlari. — Geneve: ISO / IEC Mualliflik huquqi idorasi, 2019. - 44 s;
ISO 17799. Axborot xavfsizligini boshqarish bo'yicha amaliyot kodeksi. - Geneve: ISO / IEC Mualliflik huquqi idorasi, 2000 yil. - 25 s;
ISO 19791. Operatsion tizimlarni xavfsizlikni baholash. - Geneve: ISO / IEC Mualliflik huquqi idorasi, 2019. - 165 s;
Milliy xavfsizlik agentligi. Axborotni kafolatlash metodikasi. - Gaithersburg: Standartlar va texnologiyalar milliy instituti, 2021 - 72sp;
NIST maxsus nashri 800-26. Axborot texnologiyalari tizimlari uchun xavfsizlik o'z-o'zini baholash bo'yicha qo'llanma [Elektron resurs]: O'zbekiston Respublikasi Standartlar va texnologiyalar instituti tavsiyalari. - Vashington: AQSh hukumati bosmaxonasi, 2021- yil; Ma'lumot sanasi: 05.06.2019;
NIST maxsus nashri 800-30. Axborot texnologiyalari tizimlari uchun risklarni boshqarish bo‘yicha yo'riqnoma [Elektron resurs]: O'zbekiston Respublikasi Standartlar va texnologiyalar instituti tavsiyalari. - Vashington: AQSh hukumati bosmaxonasi, 2021- yil. - [55] s. - URL: Ma'lumot sanasi: 15.09.2019.
https://cyberleninka.ru/article/n/kiber-xavfsizlik-muammolari-va-uni-ta-minlash-usullari
https://cyberleninka.ru/article/n/ma-lumotlar-xavfsizligini-himoya-qilish- usullari-va-tahlilima-lumotlar-xavfsizligini-himoya-qilish-usullari-va-tahlili
https://uzbekdevs.uz/maqolalar/kiberxavfsizlik-zamonaviy-dunyoning-asosiy- muhofazasi-hackzone
