ISHNI SUDGA QADAR YURITISH BOSQICHIDA QO‘LLANILADIGAN EHTIYOT CHORALARI
;
Sudga qadar yuritish, ehtiyot choralar, yuridik asoslar, vaqtinchalik choralar, mulkni muzlatish, aktivlarni musodara qilish, huquqiy himoya, adolat, sud jarayoni, huquqiy tizim, samaradorlik, qonuniy asoslar, taraflar huquqlari, muvozanat, sud ishtirokchilari, yuridik mexanizm, sud tizimi, yuridik amaliyot, sud qarorlari, huquqiy tavsiyalar, suddagi xatoliklar, huquqiy muammolar.Abstrak
Ishni sudga qadar yuritish bosqichida qo‘llaniladigan ehtiyot choralarining yuridik ahamiyati va ularning amaliy qo‘llanilishi sud tizimining samarali ishlashini ta'minlashda muhim o‘rin tutadi. Ushbu maqola, aynan sudga qadar yuritish bosqichida ehtiyot choralarining turlari, ular bilan bog‘liq huquqiy asoslar, samaradorlik va yuzaga keladigan muammolarni chuqur tahlil qilishga qaratilgan. Ehtiyot choralarining sud jarayonidagi rolini tushunish, huquqiy tizimning samaradorligini oshirish va adolatni ta'minlashda zaruriy shart hisoblanadi. Maqolada sudga qadar yuritish bosqichida ehtiyot choralarining turli shakllari batafsil ko‘rib chiqiladi. Masalan, vaqtinchalik choralar, mulkni muzlatish, aktivlarni musodara qilish kabi ehtiyot choralarining huquqiy asoslari va ularning qanday qo‘llanilishi, turli holatlar misolida tushuntiriladi. Bu choralar, asosan, tomonlarning huquqlarini vaqtincha himoya qilish, moliyaviy resurslar va aktivlarni saqlab qolish, hamda yuridik jarayonning davomida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan muammolarni hal qilish uchun zarur hisoblanadi. Sud tizimining ishonchliligi, ehtiyot choralarining to‘g‘ri va muvozanatli qo‘llanishiga bog‘liq. Sudga qadar bosqichda ehtiyot choralarining belgilanishi jarayonida qonuniy asoslar va adolat tamoyillariga qat'iy rioya etilishi kerak. Maqolada, ehtiyot choralarining noto‘g‘ri yoki haddan tashqari qo‘llanilishi natijasida yuzaga keladigan muammolar, shu bilan birga, bu choralarning samaradorligini ta'minlash uchun zarur bo‘lgan huquqiy mexanizmlar tahlil qilinadi.
Iqtiboslar
O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning 25.01.2020 yildagi Oliy Majlisga Murojaatnomasi. // [Elektron manba].
O‘zbekiston yuridik ensiklopediyasi. –T., 2009. – B. 199.
O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi. T.4. –T., 2002. – B. 47.
B.B.Murodov. Jinoyat-protsessual qonun normalarini erkinlashtirish yo‘llari // Oliy yuridik o‘quv yurtlarida inson huquqlari muhofazasini ta’minlovchi fanlarning o‘qitishning zamonaviy muammolari. Toshkent. O‘zbekiston Milliy universiteti huquqshunoslik fakulteti 2009. B. 66-69.
B.B.Murodov. Jinoyat-protsessual munosabatlarda himoyachining ishtiroki // “Advokatlik faoliyati: nazariya va amaliyot masalalari” mavzusidagi ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. O‘zR Prezidenti huzuridagi Amaldagi qonun hujjatlari monitoringi instituti. – Toshkent, 2010. B. 171-175.
B.B.Murodov. Xususiy ayblov institutini qo‘llash samaradorligini oshirish yo‘llari // Xususiy ayblov va yarashuv institutlarini takomillashtirish choralari: Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari. T:O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2015y.B. 34-40.
B.B.Murodov. “Jinoyatlarni tergov qilish metodikasi” fanidan o‘quv dasturi. T.: O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2012. B.24
Sh.Sh.Suyunov. Giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar bilan qonunga xilof ravishda muomala qilishdan iborat jinoyatlarni kvalifikatsiya qilishning muhim jihatlari. “Talqin va tadqiqotlar” Respublika ilmiy-uslubiy jurnali 10soni. 01.10.2022 yil B. 105-109.
Sh.Sh.Suyunov. Kompyuter texnika vositalari orqali sodir etilgan firibgarlik jinoyati turlari. “Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya” nomli Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi. 9.06.2023 yil
Sh.Sh.Suyunov. Hodisa sodir bo‘lgan joyni ko‘zdan kechirish tergov xarakatining jinoyat sodir etgan shaxslarni aniqlash xamda ularning aybini isbotlashdagi axamiyati. “Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya” nomli Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi.
Sh.Sh.Suyunov. Giyohvandlik vositalarini, ularning analoglarini yoki psixotrop moddalarini sotish maqsadisiz noqonuniy ishlab chiqarish, olish, saqlash, jinoyati tushunchasi // Jamiyat va innovatsiya. – 2025. – V. 6. – No 1/S. – B. 267-277.
A.T.Ashirboyev. Ayblanuvchining qaerda ekanligi noma’lum bo‘lgan hollarda jinoyat ishini to‘xtatishning nazariy va amaliy jihatlari. Jamiyat va innovatsiyalar № 1 (2024).– 2024. – 314-320 b.
A.T.Ashirboyev. Jinoyat ishini to‘xtatish tushunchasi va ahamiyati. Eksmertkriminalistik faoliyat: istiqbollar va innovatsiyalar mavzusidagi xalqaro konferensiya materillari to‘plami. T., O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi, 2023. – B. 381-388.
A.T.Ashirboyev. Ayblanuvchining ishtirokini ta’minlash imkoni bo‘lmagan taqdirda dastlabki tergovni to‘xtatish: Nazariya va amaliyot. O‘zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Qoraqalpog‘iston bo‘limining Axborotnomasi № 1 (2024).– 2024. 95-98 b.
A.T.Ashirboyev. Curishtiruv va dastlabki tergovni to‘xtatish instituti: xalqaro tajriba va o‘zbekiston qonunchiligini takomillashtirish istiqbollari //Obщestvennыe nauki v sovremennom mire: teoreticheskie i prakticheskie issledovaniya. – 2024. – T. 3. – №. 14. – S. 37-42.
N.Q.Usmanaliyev. “Oqilona muddat” tamoiyilini joriy etish nazariy va amaliy jihatlari //Nauka i innovatsii v sisteme obrazovaniya. – 2025. – T. 4. – №. 3. – S. 44-50.
N.Q.Usmanaliyev. Jinoyat ishini yuritishni to‘xtatish va tiklash muddatlari bilan bog‘liq ayrim mulohazalar //Teoreticheskie aspektы stanovleniya pedagogicheskix nauk. – 2025. – T. 4. – №. 6. – S. 40-47.
N.Q.Usmanaliyev. Protsessual muddatlarning hisoblashda qo‘llaniluvchi me’zonlarning ayrim jihatlari //problems and solutions of scientific and innovative research. – 2024. – T. 1. – №. 3. – S. 25-30.
N.Q.Usmanaliyev. Baynazov J. O‘g‘irlik jinoyati bo‘yicha hodisa sodir bo‘lgan joyni ko‘zdan kechirish tergov harakatining yangi usullari //Nauka i innovatsii v sisteme obrazovaniya. – 2024. – T. 3. – №. 8. – S. 69-74.
Sh.S.Agoyev., Shakirova S. Qiynash jinoyatini tergov qilish: nazariya va amaliyot //Razvitie i innovatsii v nauke. –2024. – T. 3. – №. 6. – S. 75-81.
Sh.S.Agoyev., Abduxamidov A. Guvoxlantirish tergov xarakatini o‘tkazishning axamiyati //Obщestvennыe nauki v sovremennom mire: teoreticheskie i prakticheskie issledovaniya. – 2024. – T. 3. – №. 7. – S. 49-51.
Sh.S.Agoyev., Asatullaev D. Axborot texnologiyalari sohasidagi o‘g‘irlik jinoyatlarni tergov qilishning o‘ziga xos xususiyatlari //Obщestvennыe nauki v sovremennom mire: teoreticheskie i prakticheskie issledovaniya. – 2024. – T. 3. – №. 7. – S. 31-35.
Sh.S.Agoyev., Tashev U. Ekspertiza faoliyatining armaniston respublikasi jinoyat-protsessual qonunchiligidagi huquqiy asoslari //Razvitie i innovatsii v nauke. – 2024. – T. 3. – №. 6. – S. 48-56.
N.A. Xushvaktova. Ishni sudga qadar yuritishda ishtirok etuvchi jamoatchilikning tasnifi // Jamiyat va innovatsiyalar №6 (2024) / ISSN 2181-1415 B. 22-28.
N.A. Xushvaktova. Oilada sodir etiladigan tazyiq va zo‘ravonlikka uchragan xotin-qizlarni himoya qilish chora-tadbirlari // Zamonaviy fan va ta’lim ilmiy yangiliklari Vol. 2 №2 (2024) ISSN 3030-3044 Researchbib Impact Faktor:7.9 B. 81-86.
