SEPSIS PATOGENEZIDA PATOMORFOLOGIK JARAYONLARI VA KLINIK ASOSLARI

Authors

  • Asilbek Isroilov Central Asian Medical University xalqaro tibbiyot universiteti Patologiya va sud-tibbiyot asoslari kafedrasi assistenti, Burhoniddin Marg‘inoniy ko‘chasi 64 uy, Farg‘ona, O‘zbekiston Author
  • Mumtoza Akramova Central Asian Medical University xalqaro tibbiyot universiteti talabasi, O‘zbekiston, Farg‘ona, Burhoniddin Marg‘inoniy ko‘chasi 64 uy Author

Keywords:

sepsis, septik holat, patomorfologik o‘zgarishlar, disseminatsiyalangan intravaskulyar koagulyatsiya (DIC), nekroz, yallig‘lanish, buyrak yetishmovchiligi, o‘pka shikastlanishi, jigar distrofiyasi, gipoksiya.

Abstract

Mazkur maqola sepsis va uning og‘ir shakli bo‘lgan septik holat davrida organizmda yuzaga keladigan patomorfologik o‘zgarishlarni tahlil qilishga bag‘ishlangan. Sepsis — bu organizmning infeksiyaga nisbatan kuchli va nazoratsiz yallig‘lanish javobi bo‘lib, u ko‘pincha hayot uchun xavfli holatlarga olib keladi. Septik holatda ko‘p organ yetishmovchiligi, qon aylanish tizimining buzilishi, shuningdek, to‘qimalarda yallig‘lanish, nekroz va shish holatlari kuzatiladi. Maqolada ayniqsa, qon aylanish tizimi, o‘pka, buyrak, jigar va markaziy nerv tizimi kabi hayotiy muhim organlardagi asosiy patomorfologik o‘zgarishlar keng yoritilgan. Disseminatsiyalangan intravaskulyar koagulyatsiya (DIC) — sepsisda keng tarqalgan va og‘ir kechuvchi holat bo‘lib, kapillyarlarda tromblar shakllanishi bilan birga, gemorragik sindromga olib keladi. Shuningdek, o‘pka to‘qimalarida alveolyar septalarning shishishi, gemorragik infiltratsiya va diffuz alveolyar shikastlanishlar qayd etiladi. Buyraklarda glomerulyar nekroz, jigar to‘qimasida distrofik va nekrotik o‘zgarishlar, markaziy nerv tizimida esa gipoksik-ischemik shikastlanishlar uchraydi. Ushbu morfologik o‘zgarishlar sepsisning klinik belgilari va og‘irligini tushunishda, hamda to‘g‘ri davolash strategiyasini ishlab chiqishda muhim ahamiyatga ega. Maqola sepsisning patomorfologik asoslarini chuqur tahlil qilgan holda, klinik amaliyotda muhim axborot manbasi bo‘la oladi.

References

Ergashev, B. (2025). Sirkon dioksid qoplamalari va materialining klinik laborator ahamiyati. Journal of Uzbekistan’s Development and Research (JUDR), 1(1), 627–632.

Ergashev, B. (2025). Gingivitning bakteriologik etiologiyasi va profilaktikasi. In International Scientific Conference "Innovative Trends in Science, Practise and Education", 1(1), 122–128.

Ergashev, B. (2025). Bemorlar psixologiyasi va muloqot ko’nikmalari. Modern Science and Research, 4(2), 151–156.

Ergashev, B. (2025). Pulpitning etiologiyasi, patogenezi, morfologiyasi va klinik simptomlari. Modern Science and Research, 4(3), 829–838.

Ergashev, B. (2025). Stomatologiyada tish kariesi: Etiologiyasi, diagnostika va davolash usullari. Modern Science and Research, 4(3), 821–828.

Ergashev, B. (2025). Tish emal prizmalariga yopishib olgan tish blyashka matrixning mikrobiologiyasi va tarkibi. Modern Science and Research, 4(3), 815–820.

Ergashev, B. (2025). Advances in oral health: Prevention, treatment, and systemic implications. American Journal of Education and Learning, 3(3), 1108–1114.

Tursunaliyev, Z., & Ergashev, B. (2025). Bolalarda tish kariesini oldini olish usullari. Modern Science and Research, 4(4), 686–691.

Ergashev, B. (2025). Karies va paradont kasalliklari profilaktikasi. Modern Science and Research, 4(4), 732–741.

Ergashev, B. (2025). Psychological support for cancer patients. ИКРО журнал, 15(1), 164–167.

Ergashev, B., & Raxmonov, Sh. (2025). Oral trichomoniasis: Epidemiology, pathogenesis, and clinical significance. Kazakh Journal of Ecosystem Restoration and Biodiversity, 1(1), 19–27.

Ergashev, B., & Raxmonov, Sh. (2025). Transmission dynamics of tuberculosis: An epidemiological and biological perspective. Kazakh Journal of Ecosystem Restoration and Biodiversity, 1(1), 28–35.

Ergashev, B. J. (2025). Uch shoxli nervning yallig’lanishi: Klinikasi, etiologiyasi va davolash usullari. Research Focus, 4(3), 162–169.

Ergashev, B. J. (2025). Tish kariesi tarqalishining ijtimoiy va biologik omillari: Tahliliy yondashuv. Журнал научных исследований и их решений, 4(2), 427–430.

Rakhmanov, Sh., Bakhadirov, M., & Ergashev, B. (2025). Skin diseases laboratory diagnosis. Международный мультидисциплинарный журнал исследований и разработок, 1(3), 130–132.

Ergashev, B. J. (2025). Tish olish operatsiyasidan keyin yuzaga chiqishi mumkin bo’lgan asoratlar. Журнал научных исследований и их решений, 4(2), 421–426.

Ergashev, B. J. (2025). Tish og’rig’ining etiologiyasi, klinik belgilari va zamonaviy davolash usullari. Educational Development, 1(1), 57–63.

Ergashev, B. J. (2025). To‘liq va qisman adentiya etiologiyasi va patogenezidagi muhim faktorlar. Is’hoqxon Ibrat Followers Journal, 1(1), 9–17.

Ergashev, B. J. (2025). Yuz nervining yallig’lanishi: Klinikasi, etiologiyasi, davolash usullari. Research Focus, 4(3), 155–161.

Ergashev, B. J. (2025). Energetik ichimliklarning tish emal qavatiga ta’siri va oldini olish usullari (adabiyotlar sharhi). Журнал научных исследований и их решений, 4(2), 416–420.

Published

2025-05-31

How to Cite

SEPSIS PATOGENEZIDA PATOMORFOLOGIK JARAYONLARI VA KLINIK ASOSLARI. (2025). Innovative Research in the Modern World, 4(18), 140-143. https://in-academy.uz/index.php/ZDIT/article/view/17345