ELEKTRON TIJORATNI SOLIQQA TORTISH MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH YO’LLARI
Keywords:
Elektron tijorat, soliq tizimi, raqamli iqtisodiyot, soliq ma’murchiligi, QQS, norasmiy savdo, elektron invois, raqamli platformalar, fiskal monitoring, soliq bazasini kengaytirish.Abstract
Ushbu ilmiy tezisda elektron tijoratni soliqqa tortish sohasidagi dolzarb muammolar va ularni hal etish yo‘llari tahlil qilingan. Xususan, raqamli iqtisodiyotning jadal rivojlanishi natijasida yuzaga kelayotgan yangi fiskal muammolar, xorijiy raqamli xizmat ko‘rsatuvchilarning soliq majburiyatlari, norasmiy onlayn savdoning ortib borishi kabi masalalarga e’tibor qaratilgan. Muallif tomonidan elektron tijorat subyektlarini ro‘yxatga olish, real vaqtli monitoring tizimlarini joriy etish, elektron invois tizimining ahamiyati, shuningdek, xalqaro hamkorlikni kuchaytirish zarurati ilmiy asosda asoslab berilgan. Tezisda ilgari surilgan taklif va tavsiyalar O‘zbekistonda soliq bazasini kengaytirish va elektron tijoratni rasmiylashtirish orqali davlat byudjetiga tushumlarni oshirishga qaratilgan.
References
OECD (2020). Tax Challenges Arising from Digitalisation – Report on Pillar One Blueprint. OECD Publishing.
OECD (2021). International VAT/GST Guidelines. Paris: OECD.
Ministry of Economy and Finance of the Republic of Uzbekistan (2023). Digital Economy and E-Commerce Development Report.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-4929-son qarori, 2021 yil 29 dekabr. “2022–2026 yillarda raqamli O‘zbekiston strategiyasi”.
Davlat soliq qo‘mitasi (2024). Soliq statistikasi va hisobotlari. https://soliq.uz
United Nations Conference on Trade and Development – UNCTAD (2023). Digital Economy Report: Cross-border Data Flows and Development.
Kalugina, I. A. (2021). “Taxation of E-commerce: New Approaches and Global Practices”. Journal of Digital Economics, 2(3), pp. 45–58.
Vahobov, A. V. (2022). Raqamli iqtisodiyotda soliq ma’murchiligi: nazariya va amaliyot. Toshkent: Iqtisodiyot nashriyoti.
Deloitte (2022). Global Digital Taxation Guide: Key Trends and Policies.
PwC (2023). E-commerce Taxation Framework in Emerging Markets.
Google LLC (2023). Transparency Report: Uzbekistan Tax Compliance. https://transparency.google.com
O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi (yangi tahrirda), 2020 yil 30 dekabr.
Statistika agentligi huzuridagi Departament (2024). Raqamli savdo va elektron to‘lovlar bo‘yicha statistik ma’lumotlar.
KPMG (2023). Digital Services Taxes and Global Trade.
Xolbo‘tayev, M. A. (2023). “Elektron tijorat va soliq tizimi: O‘zbekiston tajribasi”. Soliq va Moliya, 1(45), 67–74.
