MAMLAKATIMIZ TABIIY GEOGRAFIK JOYLASHUVINING IQTISODIYOTDAGI MUHIM AHAMIYATI
;
tabiiy-geografik joylashuv, tranzit salohiyat, suv-energetika bog‘liqligi, mintaqaviy integratsiya, logistika, agrosanoat klasteri, qayta tiklanuvchi energiya, turizm geografiyasiAbstrak
Ushbu tezisda O‘zbekistonning tabiiy-geografik joylashuvi iqtisodiy rivojlanish omili sifatida tahlil qilinadi. Geostrategik o‘rindagi tranzit salohiyat, iqlim va relyefning agrar diversifikatsiyaga ta’siri, geologik tuzilish bilan bog‘liq xomashyo resurslari, suv-energetika bog‘liqligi hamda turizm landshaftlarining qiymati yagona tizim sifatida ko‘riladi. Konseptual-analitik yondashuv hamda mintaqaviy taqqoslash usullari asosida form–joylashuv–bozor munosabatlari o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik yoritilib, logistika infratuzilmasi, klasterlashuv, qo‘shni bozorlar bilan integratsiya va qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish bo‘yicha didaktik xulosalar ilgari suriladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, transport koridorlari va chegaraoldi hamkorliklari chuqurlashgani sari ishlab chiqarishning qo‘shilgan qiymati oshadi, yer-suvidan samarali foydalanish bilan oziq-ovqat zanjirlari barqarorlashadi, energiya geografiyasi esa sanoatning hududiy ixtisoslashuvini qayta kalibrlaydi. Tezis CEFRga o‘xshash ko‘rsatkichlar emas, balki makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarning joylashuv bilan shartlangan komponentlarini baholash tamoyillari orqali amaliy tavsiyalar beradi.
Iqtiboslar
Krugman P. Geography and Trade. — Cambridge, MA: MIT Press, 1991. — 142 p.
Porter M. E. The Competitive Advantage of Nations. — New York: Free Press, 1990. — 855 p.
Fujita M., Krugman P., Venables A. J. The Spatial Economy: Cities, Regions, and International Trade. — Cambridge, MA: MIT Press, 1999. — 367 p.
World Bank. Uzbekistan: Country Economic Memorandum. — Washington, DC: World Bank, 2022. — 200 p.
Asian Development Bank. CAREC 2030: Connecting the Region for Shared and Sustainable Development. — Manila: ADB, 2017. — 72 p.
UN ESCAP. Asia-Pacific Trade and Investment Report. — Bangkok: United Nations, 2021. — 200 p.
IRENA. Renewable Energy Prospects for Central Asia. — Abu Dhabi: International Renewable Energy Agency, 2017. — 148 p.
FAO. Agricultural development in Uzbekistan: Review. — Rome: Food and Agriculture Organization, 2020. — 120 p.
O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston iqtisodiyoti: statistik to‘plam. — Toshkent: DSQ, 2024. — 250 b.
