INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA SO‘Z TURKUMLARINING KATEGORIYAVIY-GRAMMATIK MODELLARI KOGNITIV VA TIPOLOGIK YONDASHUV
Ключевые слова:
so‘z turkumlari, kategoriyaviy model, grammatik tizim, ingliz tili, o‘zbek tili, aglutinativ til, analitik til, konversiya, morfologik belgi, sintaktik funksiya, kognitiv yondashuv, tipologik tahlil, paradigma, funksional siljish, lingvistik qiyoslash.Аннотация
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi so‘z turkumlari tasnifining kategoriyaviy-grammatik asoslarini kognitiv va tipologik yondashuvlar nuqtai nazaridan o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqot davomida ikki tilning morfologik tuzilmalari, sintaktik imkoniyatlari va semantik-pragmatik xususiyatlari asosida so‘z turkumlarining shakllanishi, o‘zgaruvchanligi va kontekstual moslashuv darajasi qiyosiy tahlil qilinadi. Ingliz tilining analitik-flektiv tabiati va o‘zbek tilining aglutinativ xususiyatlari asosida har bir tilga xos bo‘lgan kategoriya modeli ochib beriladi. Ayniqsa, konversiya, funksional siljish, affiksal differensiyatsiya va paradigma barqarorligi kabi lingvistik hodisalar orqali so‘z turkumlari tizimidagi umumiylik va tafovutlar chuqur yoritiladi. Tadqiqot natijalari tilshunoslikdagi universal va tipologik kategoriya tushunchasini kengaytirishga xizmat qiladi. Natijalar ingliz va o‘zbek tillarini o‘rganishda, shuningdek, kontrastiv tilshunoslik tadqiqotlarida muhim ahamiyatga ega bo‘lishi mumkin.
Библиографические ссылки
Crystal, D. (2003). The Cambridge Encyclopedia of the English Language (2nd ed.). Cambridge University Press.
Hopper, P. J. (1992). A Short Course in Grammar. W. W. Norton & Company.
Matthews, P. H. (2007). The Concise Oxford Dictionary of Linguistics (2nd ed.). Oxford University Press.
Pinker, S. (1994). The Language Instinct: How the Mind Creates Language. HarperCollins.
Uzakov, I. (2010). O‘zbek tilining grammatikasi. Toshkent: Fan nashriyoti.
