DISKURSIV IDEOLOGIYA VA MADANIY REPRODUKSIYA KONTEKSTIDA JAVLON JOVLIYEVNING “QO‘RQMA” ASARINING LINGVOKULTUROLOGIK TAHLILI
;
diskursiv ideologiya, madaniy reproduksiya, lingvokulturoloik birliklar, milliy o‘zlik, madaniy meros, Javlon Jovliyev, “Qo‘rqma”, til va hokimiyat, identitet, o‘zbek adabiyoti.Abstrak
Ushbu maqolada Javlon Jovliyevning “Qo‘rqma” asari diskursiv ideologiya va madaniy reproduksiya nazariyasi asosida tahlil qilinadi. Asardagi milliy o‘zlik, taraqqiyot, yosh avlodning ma’naviy yuki kabi g‘oyalar qahramonlarning nutqi, ichki monologlari va ramziy tasvirlar orqali ochib beriladi. Diskurs nazariyasi nuqtai nazaridan, asarda uch turdagi diskurs – shaxsiy-emotsional, sotsiopolitik va kognitiv-historik qatlamlar mavjudligi ko‘rsatiladi. Til vositasida jamiyatda mavjud ijtimoiy mafkuralar va qadriyatlar barqaror shaklda ifodalanib, madaniy ong va milliy identitet shakllanadi. Shu bilan birga, asar madaniy reproduksiya jarayonida muhim rol o‘ynab, milliy va madaniy merosni avloddan avlodga uzatishni amalga oshiradi. Tadqiqotda diskursiv ideologiya nazariy asoslari, tilning hokimiyat va ongni shakllantirish vositasi sifatidagi roli ham yoritiladi. Maqola adabiyotshunoslik, lingvistik madaniyat, hamda milliy identitetni o‘rganish sohalariga qiziqqan mutaxassislar uchun mo‘ljallangan.
Iqtiboslar
Fairclough, N. (1995). Critical Discourse Analysis: The Critical Study of Language. London: Longman.
Van Dijk, T. A. (2006). Discourse and Manipulation. Discourse & Society, 17(3), 359–383.
Foucault, M. (1971). The Order of Discourse. In R. Young (Ed.), Untying the Text: A Post-Structuralist Reader (pp. 48–78). Boston: Routledge & Kegan Paul.
Bourdieu, P. (1977). Cultural Reproduction and Social Reproduction. In J. Karabel & A. H. Halsey (Eds.), Power and Ideology in Education (pp. 487–511). New York: Oxford University Press.
Jovliyev, J. (2020). Qoʻrqma (roman). Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti.
Melikuziev, A. L. (2022). Historical and modern classification of paralinguistics. Academicia Globe: Inderscience Research, 3(10), 126-128.
Karimov, N. (2018). Til va tafakkur uygʻunligi. Toshkent: Fan nashriyoti.
Qosimova, D. (2020). Diskurs va lingvokulturologiya: asosiy tushunchalar. Toshkent: O‘zMU nashriyoti.
