“NON/BREAD” KONSEPTINI LINGVOKOGNITIV VA LINGVOKULTUROLOGIK NUQTAI NAZARDAN O‘RGANISHNING AHAMIYATI

Mualliflar

  • Kamola Buzurxanova Tadqiqotchi Muallif

;

non konsepti, lingvokognitiv yondashuv, lingvokulturologik yondashuv, mentalitet, an’ana, urf-odat, metafora, semantika, madaniy kod, baraka.

Abstrak

Ushbu maqolada “non/bread” konsepti o‘zbek xalqining lingvokognitiv va lingvokulturologik xususiyatlari nuqtai nazaridan o‘rganilgan. “Non” so‘zi o‘zbek milliy mentaliteti, turmush tarzi va urf-odatlarida muhim o‘rin tutib, nafaqat oziq-ovqat, balki baraka, farovonlik va birdamlik timsoli sifatida namoyon bo‘ladi. Lingvokognitiv yondashuvda “non” konsepti asosidagi metafora va semantik qatlamlar, nutqiy birikmalar orqali milliy ongda shakllangan umumiy tasavvurlar ochib beriladi. Lingvokulturologik tahlilda esa “non”ning urf-odat, marosim va an’analardagi, shuningdek, ijtimoiy-madaniy munosabatlardagi beqiyos roli yoritiladi. Natijada, “non” konsepti milliy qadriyatlar tizimida chuqur ildiz otgan, hayot manbai va ma’naviy negiz sifatida shakllanganligi namoyon bo‘ladi. Ushbu tadqiqot til, tafakkur va madaniyat o‘zaro uyg‘unlashib ketgan murakkab jarayon ekani hamda milliy merosni chuqurroq anglash uchun mustahkam asos bo‘lib xizmat qilishini ko‘rsatadi.

Iqtiboslar

Сафаров, Ш. Қ. Тил ва тафаккур: лингвокогнитив ёндашув / Ш.Қ. Сафаров. – Тошкент : Фан, 2019. – 280 б.

Ғофуров, О. Нон концептининг лингвокултурологик таҳлили // Ўзбек тили ва адабиёти. – 2020. – №2. – Б. 52–60.

Каримов, Ш. Национально-культурная специфика концепта «хлеб» в узбекском языке / Ш.Каримов // Вопросы филологии. – 2017. – №4. – С. 35–41.

Jalolov, U. O‘zbek tilshunosligida konseptual tadqiqotlar / U. Jalolov. – Toshkent : Universitet nashriyoti, 2021. – 312 b.

Langacker, R. Concept, Image, and Symbol: The Cognitive Basis of Grammar / R. Langacker. – Berlin : Mouton de Gruyter, 1991. – 395 p.

Шукуров, М. Лингвокултурология асослари / М. Шукуров. – Тошкент : Ношир, 2018. – 224 б.

Браудер, К. Введение в когнитивную лингвистику / К. Браудер. – М. : Академия, 2016. – 276 c.

Қурбонов, Б. Миллий урф-одатларимизда нон тимсоли / Б. Қурбонов // Маданият мероси журнали. – 2019. – №1. – Б. 17–23.

Yokubova, S. O‘zbek xalq maqollarida “non” komponentining семантик талқини / S. Yokubova // Til va adabiyot tadqiqotlari. – 2020. – №3. – B. 44–50.

Boyko, A. A. Cognitive Approaches to Lexical Semantics / A.A. Boyko. – London : Routledge, 2018. – 268 p.

Nashr qilingan

2025-02-14

Iqtibos keltirish tartibi

“NON/BREAD” KONSEPTINI LINGVOKOGNITIV VA LINGVOKULTUROLOGIK NUQTAI NAZARDAN O‘RGANISHNING AHAMIYATI. (2025). Zamonaviy Dunyoda Pedagogika Va Psixologiya, 4(3), 78-80. https://in-academy.uz/index.php/ZDPP/article/view/19401