Евразийский журнал медицинских и естественных наук, это официальное издание Общества науки, медицины и естествознания. В нем рассматриваются следующие типы оригинальных материалов для рецензирования и публикации: исследовательские статьи, обзорные статьи, письма редактору, краткие сообщения, случай отчеты, книжные обзоры, технологические отчеты и обзоры статей. Каждый выпуск охватывает темы, которые представляют интерес для широкой читательской аудитории, представителей промышленности, клиницистов, научных кругов и правительства. Журнал для всех, кто интересуется наукой. Мы рады предоставить возможность публикации на страницах журнала всем заинтересованным авторам. Журнал ориентирован на профессиональных врачей и фармакологов, исследователей и преподавателей университетов. В журнале публикуются статьи проблемного и научно-практического характера. Работы студентов принимаются к рассмотрению только при наличии соавторов научного руководителя.
Опубликован: 2025-12-23
Статьи
BOLALARDA O‘T YO‘LLARI DISKINEZIYASINING KLINIK VA LABORATOR-INSTRUMENTAL O‘ZGARISHLARI XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada bolalarda o‘t yo‘llari diskineziyasining klinik, laborator va instrumental o‘zgarishlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda 3–16 yoshdagi 178 nafar bola tekshirilib, ularda klinik ko‘rik, laborator tahlillar, ultratovush va rentgenologik tekshiruv usullari qo‘llanildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, o‘t yo‘llari diskineziyasining klinik kechishida og‘riq sindromi yetakchi o‘rinni egallab, u ko‘pincha dispeptik va vegetativ buzilishlar bilan birga kechadi. Ultratovush tekshiruvlari o‘t pufagi qisqarish faoliyati, o‘t yo‘llari holati hamda Oddiy sfinkterining funksional faoliyatini baholashda muhim diagnostik ahamiyatga ega ekanligi aniqlandi. Tadqiqot davomida bolalarning asosiy qismida giperkinetik va gipokinetik turdagi diskineziyalar, kam hollarda esa Oddiy sfinkterining funksional buzilishi aniqlangan. Olingan natijalar bolalarda o‘t yo‘llari diskineziyasini erta aniqlash, differensial tashxislash va kompleks davolash yondashuvlarini takomillashtirish zarurligini ko‘rsatadi.
2025-12-22
ОСОБЕННОСТИ ТЕЧЕНИЯ ГАСТРОДУАДЕНАЛЬНОЙ ПАТОЛОГИИ У ДЕТЕЙ С ДИСПЛАЗИЕЙ СОЕДИНИТЕЛЬНОЙ ТКАНИ
Целью исследования было определить клинико-фенотипические особенности гастродуоденальной патологии у детей с признаками дисплазии соединительной ткани (ДСТ). Под наблюдением находились 48 пациентов в возрасте 7–15 лет, страдающих эрозивным гастродуоденитом и язвенной болезнью двенадцатиперстной кишки, а также 20 детей контрольной группы. Оценивались внешние и внутренние диспластические фенотипы, показатели кислотопродукции, клинические характеристики течения заболевания и биохимические параметры обмена коллагена. Установлено, что у детей с ДСТ гастродуоденальная патология протекает более выраженно, характеризуясь частыми рецидивами, гиперацидностью и замедленной регенерацией слизистой. Отмечено повышение фракций гидроксипролина с изменением его соотношений, что отражает нарушение баланса между деструкцией и синтезом коллагена. Полученные данные подтверждают необходимость выделения ДСТ как значимого фактора, влияющего на динамику гастродуоденальных заболеваний и определяющего необходимость индивидуализированного подхода в терапии и наблюдении.
2025-12-22
КЛИНИКО-ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ИЗМЕНЕНИЯ ПИЩЕВАРИТЕЛЬНОЙ СИСТЕМЫ У ДЕТЕЙ НА ФОНЕ ДИСПЛАЗИИ СОЕДИНИТЕЛЬНОЙ ТКАНИ
В статье проанализированы клинико-функциональные изменения со стороны органов пищеварительной системы у детей с дисплазией соединительной ткани, в частности врождённые анатомические аномалии желчевыводящих путей и желчного пузыря. В исследование были включены 45 детей с установленной дисплазией соединительной ткани, госпитализированных преимущественно с кардиологическими жалобами, которым проведено клиническое, инструментальное и ультразвуковое обследование. По результатам исследования у большинства пациентов выявлены внешние фенотипические признаки, малые анатомические аномалии сердца, а также структурные изменения желчного пузыря и желчевыводящих путей. Отмечена высокая частота билиарной дискинезии, диспепсического синдрома, хронического некалькулёзного холецистита и признаков реактивного гепатита. Полученные данные свидетельствуют о необходимости ранней диагностики и комплексного наблюдения детей с дисплазией соединительной ткани для своевременного выявления патологии органов пищеварения.
2025-12-22
EXTRACTION AND STANDARDIZATION OF LUTEOLIN FROM SALVIA OFFICINALIS L. RAW MATERIAL: A REVIEW OF SCIENTIFIC LITERATURE
In this literature review, a systematic analysis of scientific sources on the isolation (extraction) of luteolin belonging to the flavone class from the raw material Salvia officinalis L. (medicinal wormwood, "sage") and standardization at the preparative/analytical level was conducted. The review discussed the pharmacological significance of luteolin as a bioactive substance, its presence in Salvia officinalis (aglycone and glycosidic forms), the main technologies of extraction (massage, Soxhlet, reversible condensation under boiling, ultrasonic extraction, microwave extraction, liquid pressure extraction, eye solvent and green solvents), as well as the chain of enrichment and purification of luteolin (liquid-liquid distribution, SPE/C18, polyamide). Quantitative analysis based on HPLC-DAD, assessment of the total flavonoid content by the AlCl3 colorimetry method, as well as solutions according to the validation criteria (linearity, accuracy, reproducibility, resistance) according to ICH Q2 (R1) were systematized. The results showed the importance of distinguishing between 60-80% ethanol-water mixtures, hydrolyzed/non-hydrolyzed fractions, pH, and particle size regulation as optimal solvents for luteolin. Mechanisms for reducing industrial safety (GMP, residual solvents), series-to-series compatibility, and raw material variability were presented. As a result, a clear and practical protocol for luteolin was proposed: authentication - optimized extraction - purification - HPLC-DAD quantification - validation - stability - series control
2025-12-23
MURAKKAB TARKIBLI YALLIG‘LANISHGA QARSHI “EMULZAMAJ” EMULSION KOSMETIK VOSITASINING ZARRACHALAR O‘LCHAMINI ANIQLASH
Zamonaviy farmatsevtika va kosmetika mahsulotlari, ayniqsa dispers tizimlar holatida, ularning fizik-kimyoviy xususiyatlarini diqqat bilan nazorat qilishni talab qiladi. Zarrachalar hajmi preparatning biosamaradorligi, barqarorligi va samaradorligiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. Nanosizer NS300 (Malvern) yordamida aniqlangan Emulzarmaj” kosmetik vositasi ( 1-tarkibning) dispers fazalari o’lchami, disperslik adarajasi va diffuziya tezliklari qiymati keltirilgan. Dispers faza zarrachalari 1,149.64 nm, polidisperslik 0,378 va diffuziya koeffisienti 2,13·10-9 sm2/s ekanligi qayd etilgan. Auni emulsiya uchun elektrokinetik potensial qiymati 37,70 mv akenligi aniqlandi.
2025-12-05
ИЗУЧЕНИЕ ФАРМАКОТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ АСПЕКТОВ РЕКОМЕНДУЕМЫХ ТАБЛЕТОК ГИПОЛИПИДЕМИЧЕСКОГО ДЕЙСТВИЯ МЕТОДОМ IN VITRO
В статье представлены результаты исследования биофармацевтических свойств рекомендуемых таблеток, включающий в свой состав три сухих экстрактов гиполипидемического действия.
2025-12-23
ИСКУССТВЕННЫЙ ИНТЕЛЛЕКТ В ДИАГНОСТИКЕ ПАТОЛОГИИ ЭНДОМЕТРИЯ: СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ И ПЕРСПЕКТИВЫ
Искусственный интеллект в последние годы рассматривается как один из ключевых инструментов повышения точности и воспроизводимости медицинской диагностики. В гинекологии наибольший прогресс достигнут в ультразвуковой диагностике, цифровой патологии и репродуктивной медицине, тогда как применение искусственного интеллекта в гистероскопической диагностике патологии эндометрия остаётся ограниченным. В статье представлен обзор современных научных данных за последние 5–10 лет, посвящённых использованию алгоритмов искусственного интеллекта в диагностике патологии эндометрия, включая гиперпластические процессы, полипы и рак эндометрия. Рассмотрены исторические этапы внедрения вычислительных технологий в медицину и гинекологию, основные направления применения искусственного интеллекта, достигнутые результаты и существующие ограничения
2025-12-23
ДИФФЕРЕНЦИАЛЬНАЯ ДИАГНОСТИКА И ОСОБЕННОСТИ КЛИНИКИ ФОКАЛЬНОЙ КОРТИКАЛЬНОЙ ДИСПЛАЗИИ II ТИПА У ДЕТЕЙ
В статье проведён комплексный анализ современных представлений о патогенезе, морфологических особенностях, клинических проявлениях и диагностических подходах к фокальной кортикальной дисплазии 2 типа у детей.
2025-12-23
РЕАКЦИЯ ТКАНЕЙ НОВОРОЖДЁННЫХ КРЫСЯТ НА ДИСБАЛАНС ТИРОКСИНА В ОРГАНИЗМЕ МАТЕРИ
Тиреоидные гормоны играют важную роль в регуляции энергетического и пластического обмена и могут передаваться потомству с молоком лактирующей матери. Целью настоящего исследования явилось изучение влияния тиреоидных гормонов молока кормящей матери на формирование метаболических и тканевых реакций у новорождённых крысят. Эксперименты проведены на беременных и лактирующих крысах и их потомстве при моделировании гипо- и гипертиреоидного состояния у матери путём тиреоидэктомии и введения L-тироксина. Оценивали уровень тироксина в молоке и сыворотке крови крысят, показатели углеводного обмена, чувствительность тканей к инсулину, а также активность α-глицерофосфатоксидазы в митохондриях печени.
2025-12-24
ТЯЖЁЛАЯ В12-ДЕФИЦИТНАЯ АНЕМИЯ: ЛАБОРАТОРНЫЕ ПРИЗНАКИ И ДИАГНОСТИЧЕСКАЯ ЗНАЧИМОСТЬ
Тяжёлая В12-дефицитная анемия представляет собой значимое гематологическое заболевание, характеризующееся нарушением синтеза ДНК, неэффективным эритропоэзом и макроцитарной трансформацией эритроидных предшественников. Несмотря на клиническую значимость, сравнительные лабораторные данные при тяжёлом дефиците витамина B12 остаются ограниченными. Целью данного исследования явилось изучение основных гематологических нарушений и оценка диагностической значимости уровня сывороточного витамина B12 у взрослых пациентов с тяжёлым дефицитом.
2025-12-24
ҚОРАҚАЛПОҒИСТОН ШАРОИТИДА ЭКИЛАЁТГАН САБЗАВОТ-ПОЛИЗ ЭКИНЛАРИНИНГ БУГУНГИ ҲОЛАТИ
Мақолада Қорақалпоғистон Республикасида етиштирилаётган сабзавот-полиз экинларининг сўнгги 15 йил ичидаги ҳолати акс эттирилган. Шу билан бирга сабзавот-полиз экинларини турлари, экиш усули ва схемалари, уларни етиштириш жараёнидаги таъсир қиладиган салбий омиллар ва уларнинг асосий сабаблари келтирилган.
2025-12-25
ИССЛЕДОВАНИЕ ФИТОТЕРАПЕВТИЧЕСКИХ РАСТЕНИЙ КАРАКАЛПАКСТАНА, ПРИ ЛЕЧЕНИИ САХАРНОГО ДИАБЕТА
Сахарный диабет является одной из наиболее распространенных хронических заболеваний, затрагивающих миллионы людей по всему миру.
2025-12-26
BATATNING (IPOMOEA BATATAS) SERHOSIL NAVLARINI TANLASH VA YETISHTIRISH TEXNOLOGIYASINING AYRIM ELEMENTLARINI ISHLAB CHIQISH (QORAQALPOG‘ISTON SHAROITIDA)
Mazkur maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasining tabiiy-iqlim va tuproq sharoitlarida batat (Ipomoea batatas) ekinini yetishtirishning ilmiy-amaliy jihatlari yoritilgan. Tadqiqotda hudud sharoitiga mos serhosil navlarni tanlash mezonlari, ekish materialini tayyorlash, tuproqni ishlash, sug‘orish va o‘g‘itlash kabi yetishtirish texnologiyasining asosiy elementlari chuqur tahlil qilinadi. Shuningdek, agrotexnik tadbirlarning batat hosildorligi va ildizmevalar sifati shakllanishiga ta’siri baholanadi. Olingan tahlillar asosida Qoraqalpog‘iston sharoitida batat yetishtirish samaradorligini oshirishga qaratilgan amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishini diversifikatsiya qilish va oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi.
2025-12-26
NOAN’ANAVIY YEM-XASHAK EKINLARINI BARQAROR YETISHTIRISHNING NAZARIY TAMOYILLARI VA XALQARO AMALIYOTLARNING CHORVA OZUQA MANBAI SIFATIDAGI MUQOBIL YECHIMLARI
Mazkur maqolada noan’anaviy yem-xashak ekinlarini barqaror yetishtirishning nazariy asoslari hamda xalqaro amaliyotda qo‘llanilayotgan muqobil chorva ozuqa manbalari kompleks va tizimli tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida agroekologik yondashuv, biologik moslashuvchanlik, resurs tejamkorlik va iqtisodiy samaradorlik tamoyillari o‘zaro uzviy bog‘liqlikda yoritiladi. Shuningdek, qurg‘oqchilikka chidamli yem ekinlari, suv o‘simliklari, mikroalgalar va hasharot oqsillari asosidagi yemlarning chorvachilik mahsuldorligiga ta’siri ilmiy dalillar asosida asoslab beriladi. Olingan xulosalar chorvachilikda barqaror ozuqa bazasini shakllantirish, ekologik muvozanatni saqlash hamda oziq-ovqat xavfsizligini mustahkamlashda muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.
2025-12-29
ФОКАЛЬНАЯ КОРТИКАЛЬНАЯ ДИСПЛАЗИЯ II ТИПА У ДЕТЕЙ
В статье представлено современное научное обобщение данных о патогенезе, морфологических особенностях, клинико-неврологических проявлениях и диагностических критериях фокальной кортикальной дисплазии II типа у детей.
2025-12-29
KUNJUT TARKIBIDAGI BIOLOGIK FAOL MODDALAR VA ULARNING SHIFOBAXSH XUSUSIYATLARI
Mazkur maqolada kunjut (Sesamum indicum L.) urug‘larining kimyoviy tarkibi, xususan biologik faol moddalari hamda ularning inson salomatligiga ko‘rsatadigan shifobaxsh ta’siri chuqur ilmiy tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida kunjut tarkibidagi to‘yintirilmagan yog‘ kislotalari, lignanlar (sesamin, sesamolin, sesamol), vitaminlar va mineral moddalar organizmda metabolik jarayonlar, yurak-qon tomir tizimi, suyak to‘qimasi, ovqat hazm qilish va gormonal muvozanatga ta’siri nuqtayi nazaridan yoritilgan. Shuningdek, kunjutning antioksidant, yallig‘lanishga qarshi va immunomodulyator xususiyatlari ilmiy manbalar asosida asoslab berilgan. Olingan tahlillar kunjut va undan tayyorlangan mahsulotlarni sog‘lom ovqatlanish tizimiga kiritish inson salomatligini mustahkamlashda muhim ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatadi.
2025-12-29
КАРТОШКА ЕТИШТИРИШДА ОБ-ҲАВОНИНГ КАРТОШКА ҲОСИЛДОРЛИГИГА ТАЪСИРИНИ ЎРГАНИШ
Ушбу мақолада мульчалаш усулларидан фойдаланиб картошка етиштириш, ҳар хил вариантлардаги картошкаларнинг ўсиб ривожланиши, ҳосилдорлиги бўйича маълумотлар келтирилган. Тадқиқотлар Қорақалпоғистон деҳқончилик илмий-тадқиқот институтининг тажриба далаларида 2024-2025 йилларда ўтказилган. Бугунги кунда картошка дунёнинг 160 дан ортиқ мамлакатларида жами 21,5 млн. гектар майдонда экилиб, ҳар йили 351 млн. тоннадан ортиқ картошка ҳосили етиштирилмоқда.
2025-12-30
COMPREHENSIVE RISK STRATIFICATION CRITERIA AND AN ALGORITHM FOR EARLY DIAGNOSIS OF MINIMAL FORMS OF ENDOMETRIOSIS IN WOMEN WITH INFERTILITY
Minimal forms of endometriosis represent one of the most common yet underdiagnosed causes of female infertility, largely due to nonspecific clinical manifestations and the limited sensitivity of standard imaging methods at early stages of the disease. The aim of this study was to develop comprehensive risk stratification criteria and an algorithm for early diagnosis of minimal forms of endometriosis in women with infertility.
2025-12-31
ПРОТИВОВОСПАЛИТЕЛЬНОЕ ДЕЙСТВИЕ ФИТОМАСЛА НА ОСНОВЕ ХВОЙИ И РОМАШКИ ЛЕКАРСТВЕННОЙ НА ЛАБОРАТОРНЫХ ЖИВОТНЫХ
В связи с ограничениями и побочными эффектами нестероидных противовоспалительных средств актуальным является поиск безопасных альтернативных препаратов растительного происхождения.
2025-12-25
“МУЛЬТИВИТ” ЙИҒМАСИДАН ОЛИНГАН АЖРАТМАНИ ТОЗАЛАШ, БУҒЛАТИШ ВА ҚУРИТИШ
Мазкур тадқиқотда витаминларга бой доривор ўсимликлар асосида шакллантирилган «Мультивит» фитойиғмасидан олинган ажратмани тозалаш, буғлатиш ва қуритиш жараёнларининг технологик жиҳатлари ўрганилди. Экстрактни қайта ишлаш босқичларида биологик фаол моддаларнинг сақланишига таъсир этувчи омиллар таҳлил қилинди ва оптимал технологик режимлар асослаб берилди. Тадқиқот натижалари юқори сифатли қуюқ ва қуруқ экстрактлар олиш имконини берувчи илмий-амалий ёндашувларни намоён этади.
2025-12-31
«МУЛЬТИВИТ» ЙИҒМАСИДАН АЖРАТМА ОЛИШ ЖАРАЁНИГА ТАЪСИР ҚИЛУВЧИ ОМИЛЛАРНИ ЎРГАНИШ
Мазкур мақолада витаминларга бой доривор ўсимликлардан ташкил топган «Мультивит» фитойиғмасидан олинган ажратмани экстракциялаш жараёнига таъсир этувчи асосий омиллар таҳлил қилинди. Тадқиқот натижалари шундан далолат берадики, фитойиғма майдаланиш даражаси, экстрагент тури ва концентрацияси, ҳарорат ва давомийлик, гидромодуль, ҳамда экстракция усули биологик фаол моддаларнинг чиқиши ва ажратма сифатини белгилайди. Олинган натижалар фитопрепаратлар ишлаб чиқаришда технологик жараёнларни оптималлаштириш учун илмий асос сифатида қўлланиши мумкин (2).
2025-12-31
TECHNOLOGY OF OBTAINING BIOACTIVE EXTRACTS FROM SILYBUM MARIANUM BY THE MACERATION METHOD
Silybum marianum* (milk thistle) is a well-known medicinal plant widely used in pharmaceutical practice due to its pronounced hepatoprotective, antioxidant, and anti-inflammatory properties. These therapeutic effects are mainly attributed to a complex of flavonolignans collectively known as silymarin. The efficiency and quality of herbal medicinal products largely depend on the extraction method employed for isolating bioactive compounds from plant raw materials. Among conventional extraction techniques, maceration remains one of the most commonly used methods due to its simplicity, cost-effectiveness, and suitability for thermolabile compounds.
2025-12-31
ANALYSIS OF THE ACTIVITIES OF PHARMACEUTICAL WORKERS BASED ON E LEGISLATION
The rights and responsibilities of pharmaceutical workers are stipulated by a number of legislative regulations that define and regulate individual labor relations and directly related social relations based on balancing and coordinating the interests of workers, employers, and the state. The quality of drug supply, particularly in retail establishments, is a pressing issue in the republic. Separate regulations define the rights and responsibilities of pharmacists working in pharmacies and branches.
2025-12-31
RESEARCH REPORT ON THE DEVELOPMENT OF CAPSULE DOSAGE FORM TECHNOLOGY FOR LECTIN
This study is aimed at developing the composition and manufacturing technology of a capsule dosage form containing lectin obtained from Phaseolus vulgaris. The physicochemical and pharmaceutical-technological properties of the lectin substance were investigated, including particle size distribution, flowability, bulk density, hygroscopicity, and angle of repose. Due to the high hygroscopicity and insufficient technological characteristics of the initial substance, various excipients were selected to improve the quality of the encapsulated mass.
2025-12-31
