O‘ZBEK TILIDA NEOLOGIZMLARNING SHAKLLANISH JARAYONI VA ULARNING QO‘LLANISH SOHASI
Keywords:
O‘zbek tili, neologizm, leksik o‘zgarish, internet tili, texnologiya, yoshlar tili, globalizatsiya, yangi so‘zlar, o‘zlashma, til taraqqiyoti, madaniy ta’sir..Abstract
Mazkur maqolada o‘zbek tilida neologizmlarning shakllanish jarayoni va ularning qo‘llanish sohalari tahlil qilinadi. Jamiyatdagi ijtimoiy o‘zgarishlar, texnologik taraqqiyot va yoshlar tili ta’sirida paydo bo‘layotgan yangi so‘zlarning leksik va semantik xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, internet va globalizatsiya jarayonlari natijasida o‘zbek tiliga kirib kelgan yangi birliklarning adabiy tildagi o‘rni, ularning o‘zlashuv darajasi hamda milliy leksikaga ta’siri yoritiladi. Maqolada “bloger”, “post”, “kontent”, “trend”, “onlayn dars”, “blok qilmoq” kabi zamonaviy neologizmlar misolida yoshlar nutqidagi til o‘zgarishlari ham tahlil etilgan. Muallif tomonidan tilning yangilanishi tabiiy hodisa sifatida baholanib, leksik boylikni asrab qolish zarurati ham asoslab berilgan.
References
Komilov N. Til va jamiyat: o‘zaro ta’sir masalalari. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi nashriyoti, 2019.
Qahhorova M. O‘zbek tilida yangi so‘zlarning shakllanishi va qo‘llanilishi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2020.
Rustamov Sh. Zamonaviy o‘zbek tili leksikasi: yangilanish va rivojlanish tendensiyalari. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2021.
Abdurahmonov G‘., Jo‘rayev O. Tilshunoslik nazariyasi asoslari. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti, 2018.
To‘xliyeva Sh. Internet tilining lingvistik xususiyatlari (o‘zbek tili materiali asosida). – Toshkent: Filologiya masalalari jurnali, 2022, №3.
Qosimova D. O‘zbek tili leksikasi taraqqiyotida neologizmlarning o‘rni. – Samarqand: SamDU nashriyoti, 2021.
Oxford English Dictionary (OED). – London: Oxford University Press, 2020. (xalqaro neologizmlarning manbasi sifatida).
“O‘zbek tili izohli lug‘ati”. – 5 jildlik. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.
