G‘IJDUVON TUMANI SUG‘ORILADIGAN O‘TLOQI-TAQIR TUPROQLARINING AGROKIMYOVIY TAVSIFI VA OZIQ MODDALAR ZARHIRASI
Main Article Content
Аннотация:
Ushbu maqolada Buxoro viloyati G‘ijduvon tumani sug‘oriladigan o‘tloqi-taqir tuproqlarning agrokimyoviy tavsifi va oziq moddalar zahirasi bo‘yicha ma’lumotlar keltirilgan. Tumanda sug‘oriladigan o‘tloqi-taqir tuproqlar umumiy maydonning 13,7 % ni yoki 2742,9 gektarni tashkil etadi. 1984 yilga nisbatan 2022 yilga kelib tuproqning agrokimyoviy tavsifi yaxshilangan. 1984 yil tuproqning haydalma (0-20 sm) qatlamida gumus miqdori, 0,85 %, 2022 yilda haydalma (0-25 sm) qatlamida 0,82 % ni tashkil etgan. Gumus zahirasi 38 yilda 2,9 t/ga, yalpi azot 0,3 t/ga va yalpi kaliy esa 10,5 t/ga oshgan bo‘lsa, yalpi fosfor zahirasi 0,6 t/ga kamaygan. 1984 – 2022 yillar davomida tuproq tarkibidagi harakatchan oziq moddalar (N-NO3, N-NH4 va P2O5) bilan juda kam, almashinuvchan kaliy (K2O) bilan kam ta’minlanganligi keltirilgan. Qishloq xo‘jaligi ekinlaridan yuqori va sifatli hosil olish, tuproq unumdorligini oshirish uchun organik va mineral o‘g‘itlarni oziq moddalar bilan ta’minlanishini e’tiborga olib ko‘llash tavsiya etilgan.
Article Details
Как цитировать:
Библиографические ссылки:
Артикова Х.Т. Бухоро воҳаси суғориладиган ўтлоқи аллювиал тупроқларининг умумий физик ва айрим сув-физик хоссалари, уларнинг аҳамияти // “ЎзМУ хабарлари” журнал Тошкент - 2018. №3/1- Б. 47-51.
Артикова Х.Т. Бухоро воҳаси тупроқларининг экологияси, экологик ҳолати ва унумдорлиги: Б.ф.д...дисс. Автореферат. Тошкент. 2019. - 62 б.
Доспехов Б.А. Методика полевого опыта с основами статистической обработки результатов исследований. М.: Альянс, 2011. – 351 с.
Методы агрохимических, агрофизических и микробиологических исследований в полевых хлопковых районах. - Т.: СоюзНИХИ, 1963. - 440 с.
Қўзиев Р.Қ., Абдураҳмонов Н.Ю., Халилова Н.Ж., Собитов Ў.Т., Раҳимбердиев Ў. Бўз-воҳа тупроқларининг айрим регионал хусусиятлари. “Тупроқ унумдорлиги ва қишлоқ ҳўжалиги экинларининг ҳосилдорлигини оширишнинг долзарб масалалари”. Республика илмий-амалий конференцияси. – Т., 2014. –Б. 28-31.
Қўзиев Р.Қ., Тупроқлар эволюциясининг жадаллиги ва характери. fardu ilmiy xabarlari. 2015. -№ 1. –Б. 34-38.
Қўзиев Р.Қ., Халилова Н.Ж., Раҳимбердиев Ў. Инсон фаолияти - суғориладиган тупроқларнинг шаклланишида етакчи омил. “Ўзбекистон тупроқларининг унумдорлик ҳолати, муҳофазаси ва улардан самарали фойдаланиш масалалари”. Республика илмий-амалий конференцияси илмий мақолалар тўплами. – Т., 2013. –Б. 17-20.
Li Nian, Zhang Yu, Wang Tianwei, Li Jingwei, Yang Jiawei, Luo Mengyu. Have anthropogenic factors mitigated or intensified soil erosion over the past three decades in South China //Journal of Environmental Management. 2022.-№302, -P.1-12. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2021.114093
Yuefeng Xu, Rutian Bi, Yonghua Li. Effects of anthropogenic and natural environmental factors on the spatial distribution of trace elements in agricultural soils // Ecotoxicology and Environmental Safety. 2023.-№ 249, -P.1-11. doi.org/10.1016/j.ecoenv.2022.114436
