Jild 5 Nomeri 4 (2026): Естественные науки в современном мире: теоретические и практические исследования

«Zamonaviy dunyoda tabiiy fanlar: Nazariy va amaliy izlanishlar» - это национальная онлайн-конференция с открытым доступом, на которой публикуются обзорные тезисы, относящиеся к различным областям. Главная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу для национальных ученых, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований. Все рукописи должны быть подготовлены на узбекском, английском или русском языках.

Nashr qilingan: 2026-03-05

QANDLI DIABET BILAN OGRIGAN BEMORLARDA OSHQOZON OSTI BEZI O‘SMALARINI ANIQLASHDA KT DIAGNOSTIKA ROLI

Oshqozon osti bezi o‘smalari onkologik kasalliklar tarkibida yuqori o‘rinlardan birini egallaydi va ko‘pincha qandli diabet bilan birga kechadi. Ayniqsa 2-tip qandli diabet bilan yangi tashxis qo‘yilgan bemorlarda oshqozon osti bezi o‘smalarini erta aniqlash muhim klinik ahamiyatga ega.[1,2] Qandli diabet oshqozon osti bezi o‘smalarida [3]UTT va Kompyuter tomografiya (KT) o‘smaning Oshqozon osti bezining umumiy tuzilishini lokalizatsiyasi, o‘lchami, invaziyasi va metastazlarini aniqlashda asosiy diagnostik usullardan biri hisoblanadi.

Azizbek Baratov

4

2026-03-05

ВЛИЯНИЕ ЭКОЛОГИЧЕСКИХ ФАКТОРОВ НА УРОВЕНЬ ГЕМОГЛОБИНА И КОЛИЧЕСТВО ЭРИТРОЦИТОВ У ДЕТЕЙ ШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА КУНГРАДСКОГО РАЙОНА

В данной статье исследовано влияние экологических факторов на уровень гемоглобина и количество эритроцитов у учащихся школ в возрасте 7–14 лет, проживающих в Кунградском районе в условиях техногенной нагрузки в период август–декабрь 2025 года. На фоне повышенной концентрации пыле-солевых аэрозолей в осенне-зимний период у детей основной группы выявлено достоверное снижение показателей красной крови по сравнению с контрольной группой. Доказано, что хроническая интоксикация тяжёлыми металлами является определяющим фактором формирования железодефицитной анемии.

Гулмира Далжанова

5-8

2026-03-06

ПОЛУЧЕНЫ ДАННЫЕ О ФАКТОРАХ РИСКА И КЛИНИЧЕСКИХ ХАРАКТЕРИСТИКАХ РАСПРОСТРАНЕННОСТИ МЕТАБОЛИЧЕСКОГО СИНДРОМА СРЕДИ ВОЕННОСЛУЖАЩИХ

Впервые на основе комплексного исследования определены распространение, факторы риска, клинико-эпидемиологические характеристики метаболического синдрома среди военнослужащих, выявлены закономерности, специфичные для условий службы, на научной основе раскрыты специфические механизмы физической нагрузки, психоэмоционального стресса, питания, режима сна и экстремальных условий службы, а также впервые изучен их клинико-эпидемиологический профиль.

Максуд Таиров

9-16

2026-03-09

СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДЫ ДИАГНОСТИКИ И ЛЕЧЕНИЯ ПРИ БЕСПЛОДИИ

Бесплодие является важной медико-социальной проблемой во всем мире. По данным Всемирной организации здравоохранения, около 17,5% взрослого населения мира сталкиваются с бесплодием, то есть примерно каждый шестой человек испытывает проблемы с зачатием. В среднем 10–15% женщин репродуктивного возраста страдают бесплодием, причем в структуре причин около 40% приходится на женский фактор.

Шоира Исмоилова, Муаттар Ортикова

17-18

2026-03-09

ОСНОВНЫЕ ПРИЧИНЫ И АЛГОРИТМ СКРИНИНГА ПРИ НАРУШЕНИИ МЕНСТРУАЛЬНОГО ЦИКЛА

По данным клинических исследований, различные нарушения менструального цикла могут выявляться у значительной части пациенток гинекологических клиник, причем у подростков они являются одной из наиболее распространённых гинекологических проблем.

Шоира Исмоилова, Умида Умаралиева

19-20

2026-03-09

THE ROLE OF MULTIPARAMETRIC MAGNETIC RESONANCE IMAGING (MMRI) IN THE DIFFERENTIAL DIAGNOSIS AND GRADING OF SOFT TISSUE TUMORS

Soft tissue sarcomas (STS) are a heterogeneous group of rare mesenchymal tumors that account for approximately 1% of all adult malignancies but represent a significant diagnostic and therapeutic challenge due to their biological diversity (Stiller et al., 2021). Accurate differentiation between benign and malignant soft tissue lesions and reliable histological grading are essential for appropriate treatment planning, surgical strategy, and prognosis assessment. Conventional magnetic resonance imaging (MRI) provides excellent anatomical detail; however, it is often limited in its ability to reliably distinguish between benign and malignant lesions based solely on morphological characteristics.

Mohlaroyim To‘xtasinova

21-22

2026-03-11

MARKAZIY OSIYO ME’MORIY-BADIIY AN’ANASIDA DOIRA VA YULDUZ RAMZI

Mazkur maqolada Markaziy Osiyo me’moriy-badiiy an’anasida doira, besh qirrali yulduz, olti qirrali yulduz (Dovud yulduzi) hamda spiral shakllarning ramziy-falsafiy va kosmologik mazmuni tahlil qilinadi. Ushbu belgilar qadimiy ibodatxonalar rejasida, me’moriy obidalar bezagida va xalq amaliy san’atida qanday talqin etilgani yoritiladi. Ayniqsa, doira ramzining koinot, abadiylik va uyg‘unlik timsoli sifatidagi mohiyati, uning futuvvat ta’limoti hamda xalq marosimlaridagi aks etishi alohida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot geometrik shakllarning bezak emas, balki ma’naviy-ma’rifiy mazmun tashuvchi timsollar ekanini asoslaydi.

Madina Saipova

23-25

2026-03-11

TAJRIBAVIY METABOLIK SINDROM SHAROITIDA BUYRAK USTI BEZINING MORFOLOGIK VA FUNKSIONAL O‘ZGARISHLARINI EKSPERIMENTAL O‘RGANISH

Metabolik sindrom zamonaviy tibbiyotda keng tarqalgan metabolik buzilishlar majmuasi bo‘lib, uning rivojlanishida endokrin tizim, xususan buyrak usti bezlarining funksional holati muhim o‘rin tutadi. Ushbu tadqiqot metabolik sindrom sharoitida buyrak usti bezining morfologik tuzilishi va funksional holatidagi o‘zgarishlarni eksperimental tahlil qilishga qaratilgan. Tadqiqot davomida yuqori kaloriyali parhez yordamida modellashtirilgan metabolik sindromli oq kalamushlarda buyrak usti bezining morfometrik va gistologik o‘zgarishlari o‘rganildi. Gistologik tekshiruvlar natijasida buyrak usti bezining po‘stloq qavatida, ayniqsa zona fasciculata qismida hujayralar gipertrofiyasi, lipid vakuolizatsiyasi hamda perivaskulyar shish kabi o‘zgarishlar kuzatildi. Bundan tashqari, adrenal korteksda gormonal disbalans bilan bog‘liq proliferativ va apoptotik jarayonlar o‘rtasidagi muvozanat buzilganligi qayd etildi. Qon plazmasida kortikosteron darajasining ortishi kuzatilgan morfologik o‘zgarishlar bilan o‘zaro bog‘liqligi aniqlanib, gipotalamus–gipofiz–buyrak usti bezi o‘qining faollashuvi metabolik sindrom patogenezida muhim rol o‘ynashi ko‘rsatildi. Olingan natijalar metabolik sindrom rivojlanishida buyrak usti bezining morfofunksional qayta qurilishi muhim patogenetik mexanizm ekanligini tasdiqlaydi.

Sayora Axmedova, Dilfuza Baxtiyorova

26-33

2026-03-16

METABOLIK SINDROM SHAROITIDA BUYRAK USTI BEZINING MORFOLOGIK TUZILISHI VA FUNKSIONAL HOLATINING EKSPERIMENTAL TAHLILI

Metabolik sindrom zamonaviy tibbiyotda keng tarqalgan metabolik buzilishlar majmuasi bo‘lib, uning rivojlanishida endokrin tizim, xususan buyrak usti bezlarining funksional faoliyati muhim o‘rin tutadi. Ushbu tadqiqot metabolik sindrom sharoitida buyrak usti bezining morfologik tuzilishi va funksional holatidagi o‘zgarishlarni eksperimental jihatdan tahlil qilishga qaratilgan. Tadqiqot davomida yuqori kaloriyali parhez yordamida modellashtirilgan metabolik sindromli oq kalamushlarda buyrak usti bezining morfometrik va gistologik o‘zgarishlari o‘rganildi. Gistologik tahlillar natijasida bezning po‘stloq qismida, ayniqsa zona fasciculata qavatida hujayra gipertrofiyasi, lipid vakuolizatsiyasi, shuningdek perivaskulyar shish va distrofik jarayonlar kuzatilgani aniqlandi. Bundan tashqari, adrenal bez korteksida gormonal disbalans bilan bog‘liq proliferativ va apoptotik jarayonlar o‘rtasidagi muvozanat buzilganligi qayd etildi. Qon plazmasida kortikosteron darajasining ortishi kuzatilgan morfologik o‘zgarishlar bilan o‘zaro bog‘liqligi aniqlanib, bu holat gipotalamus–gipofiz–buyrak usti bezi o‘qining kompensator faollashuvi bilan izohlanadi. Olingan natijalar metabolik sindrom rivojlanishida buyrak usti bezining morfofunksional qayta qurilishi muhim patogenetik mexanizmlardan biri ekanligini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari metabolik kasalliklarning patogenezini chuqurroq tushunishga hamda adrenal bez faoliyatini modulyatsiya qiluvchi yangi terapevtik yondashuvlarni ishlab chiqishga ilmiy asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

Sayora Axmedova , Dilfuza Baxtiyorova

34-38

2026-03-16

ERKAKLAR BEPUSHTLIGIDA ANTI-MÜLLERIAN GORMONINING DIAGNOSTIK AHAMIYATI

Anti-Müllerian gormoni  asosan Sertoli hujayralari tomonidan ishlab chiqariladi va erkak reproduktiv tizimi faoliyatining muhim biomarkerlaridan biri hisoblanadi. Anti-Müllerian gormoni erkaklarda spermatogenez jarayoni va Sertoli hujayralari funksional holatini baholashda muhim diagnostik ko'rsatkich sifatida xizmat qiladi .

Ashirvoy G’ayratullayev

39-40

2026-03-16

ВЛИЯНИЕ СИСТЕМ ПОСЕВА И НОРМ ВНЕСЕНИЯ МИНЕРАЛЬНЫХ И ОРГАНИЧЕСКИХ УДОБРЕНИЙ НА ФОРМИРОВАНИЕ ЛИСТОВОГО ЯРУСА ПОДСОЛНЕЧНИКА

В данной статье проведен поперечный анализ факторов, использованных в исследуемый период, для определения их влияния на рост и развитие растений подсолнечника, а также на их урожайность.

Шаҳло Кураматова

41-43

2026-03-16

KORONAR QON TOMIR STENOZ KASALLIKLARINI ANIQLASHDA KORONOGRAFIYANI O’RGANISH

Hozirgi kunda yurak qon tomir patologiyalari aholi orasida uchrashi bo‘yicha birinchi o‘rinda turadi. Statistik ma’lumotlarga ko’ra, eng yuqori o’lim ko’rsatgichi yurak-qon tomir tizimi kasalliklarga to’g’ri keladi. Miokard infarkti, stenokardiya va ateroskleroz kabi kasalilklar ortiqcha vazn, zararli odatlar hamda noto’g’ri turmush tarzi ta’sirida rivojlanadi. Bunday patologiyalarni aniqlashda koronografiya ahamyatli.

Yulduzxon Nishonova , Eldor Suyunov

44-45

2026-03-17

EMPIRIK MA’LUMOTLAR TURLARI

Mazkur maqolada ilmiy tadqiqot jarayonida muhim ahamiyat kasb etadigan empirik ma’lumotlarning turlari va ularning ilmiy izlanishlarda qo‘llanish xususiyatlari tahlil qilinadi. Empirik ma’lumotlar tadqiqot obyekti yoki jarayonini bevosita kuzatish, tajriba o‘tkazish, so‘rovnoma, intervyu, monitoring hamda statistik ma’lumotlarni yig‘ish orqali olinadigan faktik axborot sifatida talqin etiladi. Tadqiqotda empirik ma’lumotlarning asosiy turlari sifatida kuzatuv natijalari, eksperimental ma’lumotlar, so‘rovnoma asosidagi ma’lumotlar, statistik va hujjatli ma’lumotlar alohida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, ularning ilmiy tadqiqotning ishonchliligi, obyektivligi va dalilliligini ta’minlashdagi o‘rni ochib beriladi. Empirik ma’lumotlarni to‘plash, tizimlashtirish va tahlil qilish jarayonida zamonaviy metodologik yondashuvlarning ahamiyati ham yoritiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, empirik ma’lumotlarning turli shakllari ilmiy izlanishning nazariy asoslarini mustahkamlash, ilmiy farazlarni tekshirish hamda yangi ilmiy xulosalar chiqarishda muhim manba hisoblanadi. Maqolada empirik ma’lumotlarni to‘g‘ri tanlash va ularni ilmiy jihatdan qayta ishlash tadqiqot samaradorligini oshirishga xizmat qilishi ta’kidlanadi. Shu bilan birga, empirik ma’lumotlarning sifatini ta’minlash uchun tadqiqot metodlarining uyg‘unligi va tizimliligi muhim omil sifatida baholanadi.

Fazilat Xidirova

46-51

2026-03-17

BATAT O‘SIMLIGI BIOLOGIYASI, FIZIOLOGIYASI VA YETISHTIRISH TEXNOLOGIYASI

Batat - Ipomoea batatas nomi bilan mashhur bo‘lgan, tugunak hosil qiluvchi oziq-ovqat ekini hisoblanadi. Mazkur maqolada batatning kelib chiqishi, biologik xususiyatlari, hayotiy jarayonlari (fiziologiyasi), kimyoviy tarkibi, agrotexnik talablari hamda oziq-ovqat va parhezbop mahsulot sifatidagi ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, uning hosildorligi, iqlim va tuproq sharoitiga moslashuvchanligi hamda oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashdagi o‘rni ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi.Batat yuqori energiya qiymatiga ega bo‘lishi bilan birga, organizmda antioksidant xususiyat ko‘rsatadi, immunitetni mustahkamlashga xizmat qiladi va sog‘lom ovqatlanish tizimida muhim o‘rin egallaydi. Shu bois, uni yetishtirish va qayta ishlash texnologiyalarini takomillashtirish qishloq xo‘jaligi hamda oziq-ovqat sanoati uchun dolzarb masalalardan biridir.

O‘g‘iloy Ismonova, Dilmurodjon Xoshimov

52-55

2026-03-18

СLINICAL AND LABORATORY EVALUATION OF OZONE THERAPY IN PREGNANT WOMEN WITH INFECTIOUS-INFLAMMATORY PLACENTAL DYSFUNCTION

Infectious-inflammatory placental dysfunction is one of the leading causes of complicated pregnancy, associated with impaired microcirculation, activation of systemic inflammatory response, and disturbances in the hemostatic system. These changes are reflected in laboratory abnormalities, including anemia, inflammatory markers, and hypercoagulation, which indicate the severity of the pathological process and dysfunction of the mother–placenta–fetus system. Standard treatment approaches do not always ensure sufficient correction of these disorders, which necessitates the search for more effective therapeutic strategies. Ozone therapy is considered a promising adjunct due to its anti-inflammatory, antihypoxic, and rheological effects.

M.A. Kamolova, A.V. An

56

2026-03-23

OZIQ-OVQAT SANOATI RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHDA MARKETING STRATEGIYASINI SHAKLLANTIRISHNING DANIYA VA JANUBIY KOREYA XORIJ TAJRIBASI

Ushbu maqolada oziq-ovqat sanoati raqobatbardoshligini oshirishda marketing strategiyasini shakllantirishning Daniya va Janubiy Koreya xorij tajribasi yoritilgan. Shuningdek, oziq-ovqat sanoati raqobatbardoshligini oshirishda marketing strategiyasini shakllantirishning Daniya va Janubiy Koreya xorij tajribasini tadqiq qilish yuzasidan xulosalar bayon etilgan.

Bobir Hamroyev

57-60

2026-03-24

ZANJABIL (ZINGIBER OFFICINALE) ILDIZPOYASI VA TEMIRTIKAN (TRIBULUS TERRESTRIS L.) YER USTKI QISMIDAN TAYYORLANGAN ADAPTOGEN DAMLAMANING JISMONIY CHIDAMLILIKKA TA’SIRINI O’RGANISH

Hozirgi kunda stress, jismoniy va ruhiy zo‘riqish, immunitetning pasayishi bilan bog‘liq holatlar keng tarqalmoqda. Sintetik stimulyatorlar ko‘plab nojo‘ya ta’sirlarga ega bo‘lgani sababli, tabiiy kelib chiqishga ega adaptogen vositalar yaratish farmatsevtika sohasining muhim yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Zanjabil (Zingiber officinale) yallig‘lanishga qarshi, antioksidant va tonik xususiyatlarga ega bo‘lsa, temirtikan (Tribulus terrestris) organizmning umumiy chidamliligini oshiruvchi, immunomodulyator va energiya almashinuvini faollashtiruvchi ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu o‘simliklar kombinatsiyasining adaptogen xususiyatlarini ilmiy asosda o‘rganish dolzarb masala hisoblanadi.

F. F. Masharipova, B. S. Tulyaganov

61-62

2026-03-25

MOSH URUG'I VA LOVIYA URUG'INING KIMYOVIY TARKIBI HAMDA ANTIOKSIDANTLIK AHAMIYATI

Ushbu maqolada mosh va loviya urug‘larining kimyoviy tarkibi va antioksidantlik ahamiyati tahlil qilinadi. Urug‘larning tarkibidagi oqsillar, uglevodlar, tolalar, vitaminlar va minerallar inson salomatligi uchun foydali ekanligi ko‘rsatib o‘tiladi. Shu bilan birga, ularning fenolik birikmalari va flavonoidlari antioksidant sifatida faoliyat ko‘rsatishi, erkin radikallarga qarshi himoya qilish xususiyati ilmiy manbalar asosida yoritiladi. Mosh va loviya urug‘lari yurak-qon tomir tizimi, immunitet va umumiy salomatlikni qo‘llab-quvvatlashda ahamiyatga ega bo‘lishi, shuningdek, kundalik ratsionda ularni qo‘shishning foydasi tahlil qilinadi.

Ziyodaxon Toxirjonova, Islomjon Karimov

63-66

2026-03-26

QIZILO‘NGACH SARATONINI BOSQICHLASHDA KOMPYUTER TOMOGRAFIYANING ROLI

Qizilo‘ngach saratoni global sog‘liqni saqlash tizimida dolzarb muammolardan biridir. World Health Organization ma’lumotlariga ko‘ra, kasallik yuqori o‘lim ko‘rsatkichiga ega. 2020-yilgi ma’lumotlarga ko‘ra, dunyo bo‘yicha 600 mingdan ortiq yangi holatlar qayd etilgan [1].Kasallik ko‘pincha erta bosqichlarda simptomlarsiz kechadi, bemorlar kech bosqichlarda shifokorga murojaat qiladi va davolash samaradorligi pasayadi. Kompyuter tomografiyasi (KT) o‘smaning lokal tarqalishi, invaziyasi, limfa tugunlari zararlanishi va uzoq metastazlarni aniqlash imkonini beradi, shuning uchun u bosqichlashda muhim ahamiyatga ega [2].

Gulzoda Jo‘rabayeva

67

2026-03-26

СОВРЕМЕННЫЕ ТЕНДЕНЦИИ ПЛАСТИЧЕСКОЙ ХИРУРГИИ ЛИЦА: БАЛАНС МЕЖДУ ЭСТЕТИКОЙ И БЕЗОПАСНОСТЬЮ

В последние 10 лет наблюдается рост числа пластических операций в Узбекистане, включая Ферганский регион, что обусловлено улучшением технической оснащённости клиник и ростом потребности населения в эстетической коррекции.

Фуркат Хамедов, Наргиза Кадирова

68-70

2026-03-26

HPV INFEKSIYASI BILAN ZARARLANGAN BEMORLARNING YOSHGA BOG‘LIQ EPIDEMIOLOGIK TAHLILI

Human papillomavirus infeksiyasi dunyo miqyosida keng tarqalgan virusli kasalliklardan biri bo‘lib, ayniqsa reproduktiv yoshdagi aholida yuqori uchrash chastotasiga ega. HPVning yuqori onkogen tiplari bachadon bo‘yni saratoni va boshqa anogenital o‘smalar rivojlanishida asosiy etiologik omil hisoblanadi. Bachadon bo‘yni saratoni HPV bilan bog‘liq kasalliklar orasida keng tarqalgan. Butun dunyo bo‘yicha ayollar orasida esa to‘rtinchi eng keng tarqalgan onkologikkasallik  hisoblanadi va bachadon bo‘yni saratoni holatlarining deyarli barchasi (99%) genital HPV infeksiyasi bilan bog‘liq [1]. 2012 yilda taxminan 528,000 yangi holat qayd etilgan. Ko‘pchilik HPV infeksiyalari o‘z-o‘zidan yo‘qoladi, ammo onkogen yoki yuqori xavfli turlar bilan davom etuvchi infeksiya orofaringeal va anogenital hududlar saratoniga olib kelishi mumkin [2].

Oyshaxon G’ulomjonova

71-72

2026-03-26

ПУЛЬПИТНИ ДАВОЛАШНИНГ ЗАМОНАВИЙ УСУЛЛАРИ

Пульпит — тиш пульпасининг яллиғланиш жараёни бўлиб, стоматология амалиётида кенг тарқалган касалликлардан бири ҳисобланади. Ушбу мақолада пульпитнинг келиб чиқиш сабаблари, клиник кўринишлари ҳамда замонавий даволаш усуллари таҳлил қилинган. Шунингдек, минимал инвазив ёндашувлар ва эндодонтик даволашнинг янги технологиялари ёритилган.

Нурулло Умаров

73-75

2026-03-27

XASHIMOTO TIREOIDITI KASALLIGIDA ZAMONAVIY DIAGNOSTIKA USULLARI

Ushbu maqolada Xashimoto tireoiditi kasalligini aniqlashda qo‘llaniladigan zamonaviy diagnostika usullari tahlil qilinadi. Xashimoto tireoiditi autoimmun kasallik bo‘lib, qalqonsimon bezning surunkali yallig‘lanishi bilan tavsiflanadi va ko‘pincha gipotireoz rivojlanishiga olib keladi. Tadqiqotlarda ushbu kasallikning rivojlanish mexanizmlari, klinik belgilari hamda uni aniqlashda qo‘llaniladigan laborator va instrumental tekshiruv usullari yoritib beriladi. Zamonaviy tibbiyotda kasallikni aniqlash uchun qalqonsimon bez gormonlari darajasini tekshirish, autoantitanachalarni aniqlash, ultratovush tekshiruvi hamda boshqa diagnostik metodlardan foydalaniladi. Ushbu usullar kasallikni erta bosqichda aniqlash va asoratlarning oldini olish imkonini beradi. Shuningdek, maqolada diagnostikaning ahamiyati, kasallikni differensial tashxis qilish va bemorlarni kuzatish jarayoni haqida ma’lumotlar beriladi. Xashimoto tireoiditini o‘z vaqtida aniqlash va nazorat qilish bemorlarning hayot sifatini yaxshilashda muhim ahamiyatga ega.

Ziyodaxon Toxirjonova , M.O. Aysacheva

76-79

2026-03-27

POLIMER NANOKOMPOZIT TOLALAR OLISH: ELEKTROSPINNING USULINING AFZALLIKLARI VA KAMCHILIKLARI

So‘nggi yillarda turli xil polimerlar asosan eritma holatida, ba’zilari esa suyuqlantirilgan shaklda juda nozik tolalarga aylantirilmoqda. Polimer nanotolalarni ishlab chiqarishda elektr maydoni yordamida (elektrospinning) olish usuli ancha samarali usul sifatida tan olinmoqda va so‘nggi yillarda biotibbiyotda keng qo‘llanilmoqda. Ushbu usul orqali olingan polimer nanokompozitlar yuqori sirt maydoni, g‘ovaklik va moslashuvchanlik kabi xususiyatlari bilan afzalliklarga ega. Bunday tolalarning potensial qo‘llanilishi, ayniqsa ularning nanokompozitlar yaratishda mustahkamlovchi material sifatida ishlatilishi ilmiy hamjamiyat tomonidan amalda isbotlangan. Ushbu ishda, elektrospinning orqali olingan polimer nanotolalar bo‘yicha tadqiqotlar va ishlanmalar, jumladan, ishlab chiqarish jarayoni, tuzilma va xossalarni tavsiflash bo’yicha qisqacha yoritilgan.

G.Z. Narmayeva

80-82

2026-03-30

STRUCTURAL INVOLUTION AND REMODELING OF LYMPH NODES IN RHEUMATOID ARTHRITIS

The aim of the study was to morphometrically assess age-related morphofunctional changes in lymph nodes, including structural remodeling associated with increased stromal components and medullary zone reduction, in 18-month-old albino rats under chronic rheumatoid arthritis conditions, and to compare the findings with a control group.

B.B. Avezov, E.S. Sadiyev

83-84

2026-03-30

ИССЛЕДОВАНИЕ ХИМИЧЕСКОГО СОСТАВА БЕНТОНИТОВОЙ ГЛИНЫ ХОДЖЕЙЛИ

Бентонитовая глина (бентонит): продукт естественного расстеклования, гидратации и гидролиза стекловидной фазы пеплов и туфа, основным глинистым минералом которого является монтмориллонит.

Н. С. Пирниязова, З. Р. Кадырова, Б. К. Хожаметова

85-87

2026-03-30

КУНГАБОҚАРНИНГ ПОЯ БАЛАНДЛИГИГА УРУҒ ЭКИШ ТИЗИМЛАРИ ҲАМДА МИНЕРАЛ ВА ОРГАНИК ЎҒИТЛАР ҚЎЛЛАШ МЕЪЁРЛАРИНИНГ ТАЪСИРИ

Ушбу мақолада, Кунгабоқар уруғларининг униб чиқиши ҳамда кўчат қалинлигига  экиш схемаси, органик ва биогумус ўғитларини таъсир ёритиб берилган. Уруғларнинг униб чиқиши органик ўғит қўлланилганда энг юқори кўрсаткич гектарига 20 тонна қўлланилганлиги кузатилиб, 70х20-1 схемада экилганда, 1-вариантга нисбатан 3,75 минг донага (70,55 минг дона), 70х25-1 схемада экилганда, 2-вариантга нисбатан 3,15 минг донага (56,30 минг дона), 70х30-1 схемада экилганда 3- вариантга нисбатан 4,0 минг донага (46,30 минг дона) юқори бўлган. Биогумус қўлланилганда эса 15 тонна қўлланилганда уруғларни 70х20-1 схемада экилганда, 1-вариантга нисбатан 4,15 минг донага (70,45 минг дона), 70х25-1 схемада экилганда, 2-вариантга нисбатан 3,0 минг донага (56,15 минг дона), 70х30-1 схемада экилганда 3- вариантга нисбатан 2,0 минг донага (46,25 минг дона) юқори бўлганлиги кузатилди.

Шаҳло Кураматова

88-90

2026-03-30

DORI VOSITALARINING SIFATINI TA'MINLASH KONSEPSIYASI VA UNING ASOSIY TAMOYILLARI

Dori vositalarining sifati sog‘liqni saqlash tizimining muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. Sifatli dori vositalari bemorlarning davolanish samaradorligini oshiradi hamda xavfsizligini ta’minlaydi. Dori vositalarining sifatini ta’minlash konsepsiyasi farmatsevtika mahsulotlarini ishlab chiqarish, saqlash, tashish va iste’molchiga yetkazib berish jarayonlarining barcha bosqichlarida nazorat va boshqaruv tizimini tashkil etishni nazarda tutadi. Ushbu konsepsiya dori vositalarining xavfsizligi, samaradorligi va sifat ko‘rsatkichlarini barqaror darajada saqlashga qaratilgan. Dori vositalari sifatini ta’minlashda xalqaro standartlar va me’yoriy hujjatlar muhim o‘rin tutadi. Jumladan, GMP (Good Manufacturing Practice), GDP (Good Distribution Practice) va GLP (Good Laboratory Practice) kabi standartlar farmatsevtika sohasida sifatni boshqarish tizimining asosini tashkil etadi. Ushbu tamoyillar ishlab chiqarish jarayonining shaffofligi, nazorat qilinishi va hujjatlashtirilishini ta’minlaydi. Shuningdek, dori vositalarining sifatini ta’minlash konsepsiyasi farmatsevtik nazorat, laboratoriya tekshiruvlari, sertifikatlash va davlat tomonidan nazorat qilish kabi jarayonlarni ham o‘z ichiga oladi. Bu jarayonlar orqali sifatsiz yoki qalbaki dori vositalarining muomalaga kirib kelishining oldi olinadi. Natijada aholining sog‘lig‘ini himoya qilish, samarali davolanishni ta’minlash hamda farmatsevtika tizimining ishonchliligini oshirishga erishiladi.

Ziyodaxon Toxirjonova, Zuxraxon Abduxamidova

91-98

2026-03-31

THE IMPORTANCE OF RADIOLOGICAL EXAMINATION IN AMNESIA

This thesis analyzes the diagnostic importance of radiological examination methods in the development of amnesia syndrome. Amnesia is a neurological condition that occurs as a result of various etiological factors, and modern radiological methods play an important role in identifying its pathophysiological mechanisms. Using computed tomography (CT), magnetic resonance imaging (MRI), and functional neuroimaging techniques, morphological and functional changes in brain structures can be detected. Studies show that radiological diagnostics are important for identifying the etiological causes of amnesia, making differential diagnoses, and determining treatment strategies.

Umida Utkiraliyeva

99-100

2026-03-31

APPROACHES TO ADVANCING SUSTAINABLE ECONOMIC DEVELOPMENT IN THE DISTRICTS OF SURKHANDARYA REGION

This research investigates the major determinants and constraints related to fostering long-term and balanced economic progress within the districts of the Surkhandarya region. The paper reviews conceptual perspectives on territorial economic advancement and conducts an in-depth assessment of district-level socio-economic conditions through selected analytical indicators. Particular emphasis is placed on revealing existing structural disproportions and examining the underlying drivers of spatial inequality across different localities.

Nodira Qosimova

101-106

2026-03-31

ФАКТОРЫ РИСКА И КЛИНИЧЕСКИЕ ПРОЯВЛЕНИЯ ПАТОЛОГИИ БИЛИАРНОЙ СИСТЕМЫ У СТУДЕНТОВ

Заболевания билиарной системы занимают значительное место в структуре патологии органов пищеварения и остаются одной из актуальных проблем современной гастроэнтерологии [1,2]. Патология желчного пузыря и желчевыводящих путей широко распространена и оказывает существенное влияние на качество жизни пациентов, характер питания, общее самочувствие и работоспособность [1–3]. Особый интерес представляет изучение данной проблемы у лиц молодого возраста, поскольку именно в этот период формируются устойчивые пищевые привычки, режим дня и образ жизни, способные в дальнейшем способствовать развитию хронической патологии органов пищеварения [6–8].

Л.Д. Турсунова , А. Обидов

107-109

2026-03-31

ОПТИМИЗАЦИЯ ПРОФИЛАКТИКИ АЛЛЕРГИЧЕСКИХ ЗАБОЛЕВАНИЙ И БРОНХИАЛЬНОЙ АСТМЫ У ДЕТЕЙ В ЭКОЛОГИЧЕСКИ НЕБЛАГОПРИЯТНЫХ УСЛОВИЯХ

Аллергические заболевания и бронхиальная астма у детей являются актуальной проблемой современной педиатрии, особенно в экологически неблагоприятных регионах. В исследование включено 317 детей, из которых 243 имели аллергическую патологию, а 74 составили контрольную группу. Проведён комплекс клинико-лабораторных и функциональных методов исследования. Установлено, что ключевыми факторами риска являются пассивное курение, дефицит витамина D и неблагоприятные условия проживания. Разработанная профилактическая программа позволила снизить частоту обострений на 34,7% и повысить уровень контроля заболевания до 61,2%. Полученные результаты подтверждают эффективность комплексного профилактического подхода.

Сарбиноз Турманова

110-111

2026-03-31

QASHQADARYO VILOYATI SANOATI RIVOJLANISHINING TARMOQ XUSUSIYATLARI

Mazkur maqolada Qashqadaryo viloyati sanoatining rivojlanish jarayoni, uning hududiy va tarmoq xususiyatlari atroflicha tahlil qilinadi. Xususan, viloyat sanoatida yoqilg‘i-energetika, neft-gaz, kimyo, qurilish materiallari hamda oziq-ovqat sanoati tarmoqlarining o‘rni va ulushi o‘rganilgan. Shuningdek, hududning tabiiy resurs salohiyati, infratuzilma rivoji va investitsion muhitining sanoat taraqqiyotiga ta’siri yoritib berilgan. Maqolada sanoat tarmoqlarining ixtisoslashuvi, ularning hududiy joylashuvi hamda iqtisodiy samaradorligi tahlil qilinib, mavjud muammolar va ularni bartaraf etish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari hudud sanoatini yanada rivojlantirish va diversifikatsiya qilishda muhim ahamiyat kasb etadi.

D.SH. Ilxomova

112-117

2026-03-31

COORDINATION COMPLEXES OF 2,6-DIAMINOPYRIDINE AND THEIR ANTIBACTERIAL ACTIVITY

This research paper presents the property of 2,6-Diaminopyridine to form stable complexes with metal ions, its applications in pharmaceuticals, ecology, and industry. The structure, properties, and antibacterial activity of the complexes are also studied.

Marjona Doniyeva

118-120

2026-03-31

ОСОБЕННОСТИ КЛИНИЧЕСКОГО ТЕЧЕНИЯ У ДЕТЕЙ ПЕРВОГО ГОДА ЖИЗНИ С ВРОЖДЁННЫМИ СЕПТАЛЬНЫМИ ПОРОКАМИ СЕРДЦА

Врожденные пороки сердца (ВПС) занимают ведущее место среди врожденных аномалий у детей и остаются одной из основных причин детской смертности. Ранний возраст является критическим периодом формирования здоровья, в связи с чем изучение особенностей клинического течения и факторов риска ВПС представляет особую значимость.

С.Р. Худайназарова, Ж.З. Зуфаров

121-122

2026-03-31

Barcha masalalarni ko'rish