Евразийский журнал права, финансов и прикладных наук - это рецензируемый международный журнал с открытым доступом, в котором публикуются оригинальные исследования и обзорные статьи, относящиеся к различным областям теоретических и прикладных наук в странах Центральной Азии. Основная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу для международных ученых, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований в прикладных науках. Все рукописи должны быть подготовлены на узбекском, английском или русском языках и пройти тщательную рецензию.
Опубликован: 2026-04-06
Статьи
TRANSNATIONAL CORPORATIONS’ ENVIRONMENTAL IMPACT: SOFT AND HARD LAW APPROACHES
This article examines the issue of international legal regulation of the negative environmental impact of transnational corporations (TNCs). It substantiates the necessity of international mechanisms due to the insufficiency of national laws and the transboundary nature of the harm caused. The works of Andrew Clarke, Lisa Benjamin, and Yue Lin are analyzed, highlighting how the traditional principles of corporate law (shareholder primacy and short-term profit) must be reconsidered in the context of the climate crisis, and the concept of the “sustainable corporation” is presented. The theoretical section provides a comparative analysis of key international instruments such as the UNGP, OECD Guidelines, CSDDD, and the Aarhus Convention. Differences between soft law and mandatory mechanisms, the “Brussels effect,” due diligence, and the problem of greenwashing are discussed. The article proposes ways to eliminate regulatory gaps through the harmonization of international and national norms, the strengthening of mandatory due diligence, and ESG principles. In conclusion, it emphasizes the need for the joint application of national and international mechanisms to effectively ensure global ecological accountability.
2026-04-13
PИВOЖЛAНГAН XOPИЖИЙ ДAВЛAТЛAPНИНГ PAҚAМЛИ ИҚТИCOДИЁТИДA ИНТEЛЛEКТУAЛ МУЛКНИ ҲИМOЯ ҚИЛИШ: МИЛЛИЙ ВА ХОРИЖИЙ ТAЖPИБA
Мазкур мақолада ривожланган хорижий давлатларда рақамли иқтисодиёт шароитида интеллектуал мулкни ҳимоя қилишнинг ҳуқуқий, институционал ва технологик механизмлари комплекс тарзда таҳлил қилинган. Хусусан, АҚШ, Европа Иттифоқи давлатлари, Япония ва Жанубий Корея тажрибаси мисолида муаллифлар интеллектуал мулк объектларини интернет муҳитида муҳофаза қилишнинг самарали усуллари, жумладан, рақамли ҳуқуқларни бошқариш (DRM), онлайн мониторинг, сунъий интеллект технологияларидан фойдаланиш ҳамда халқаро ҳамкорликнинг аҳамиятини ёритиб берган. Шунингдек, мақолада рақамли муҳитда муаллифлик ҳуқуқи ва турдош ҳуқуқларни бузиш ҳолатларини олдини олиш, контентни лицензиялаш ва ҳуқуқбузарликлар учун жавобгарлик чораларини такомиллаштиришга алоҳида эътибор қаратилган. Миллий ва хорижий тажрибани қиёсий таҳлил қилиш орқали Ўзбекистонда интеллектуал мулкни ҳимоя қилиш тизимини ривожлантиришга доир аниқ таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган
2026-04-13
INTELLEKTUAL MULKNI MUHOFAZA QILISH SOHASIDAGI JINOYATLARNING JINOYAT-HUQUQIY TARTIBGA SOLISH MUAMMOLARI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida intellektual mulk huquqlarini jinoyat-huquqiy himoya qilishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil etiladi. 2025-yil 8-avgustdagi O‘RQ-1080-sonli Qonun bilan Jinoyat kodeksiga kiritilgan muhim o‘zgartirishlar (149-moddaning yangi tahriri, 149¹, 149² va 149³-moddalar qo‘shilishi) asosida jinoyat-huquqiy mexanizmlar ko‘rib chiqiladi. Maqolada qonunchilikdagi bo‘shliqlar, raqamli muhit va sun’iy intellekt (SI) davridagi yangi tahdidlar, javobgarlikning amaliy samarasizligi, huquqni muhofaza qilish organlarining institutsional zaifliklari, zarar miqdorini isbotlash qiyinchiliklari va xalqaro hamkorlik muammolari chuqur tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida muammolarni bartaraf etish bo‘yicha kompleks takliflar ishlab chiqilgan bo‘lib, ular mamlakatning innovatsion rivojlanishi va investitsiyaviy jozibadorligini oshirishga xizmat qiladi
2026-04-14
BIG DATA VA AVTOMATLASHTIRILGAN MONITORING TIZIMLARINI PROKURORLIK NAZORATIDA QO‘LLASH MUAMMOLARI VA YECHIMLAR
Ushbu maqolada Big Data va avtomatlashtirilgan monitoring tizimlarini prokurorlik nazoratiga joriy etish jarayonidagi huquqiy, texnologik va institutsional muammolar tahlil qilinadi. Shuningdek, rivojlangan davlatlar tajribasi asosida ushbu muammolarni bartaraf etish yo‘llari yoritiladi.
2026-04-14
MUALLIFLIK HUQUQI UCHUN SI TIZIMLARINI IMPLEMENTATSIYA QILISH: YEVROPA ITTIFOQI VA O‘ZBEKISTON QONUNCHILIK TAJRIBASI QIYOSIDA
Generativ sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining jadal rivojlanishi intellektual mulk huquqi sohasida kutilmagan muammolarni keltirib chiqarmoqda. Bu esa an’anaviy huquqiy normalarni tubdan qayta ko‘rib chiqishni taqozo etadi. Bugungi kunda ilmiy bahslarning markazida murakkab bir masala turibdi: algoritmlar yaratgan asarlarning mualliflik maqomini belgilash va neyron tarmoqlarini o‘qitishda ulkan ma’lumotlar to‘plamidan (Big Data) foydalanishning qonuniyligini ta’minlash.
2026-04-14
ПРОБЛЕМЫ СОВРЕМЕННОГО МЕЖДУНАРОДНОГО ЧАСТНОГО ПРАВА: ЗАЩИТА ПРАВА ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНОЙ СОБСТВЕННОСТИ В МЕЖДУНАРОДНОМ ПРАВЕ
Ювенальная преступность остается одной из самых актуальных проблем, стоящих перед современным обществом. В данной статье рассматриваются криминологические характеристики молодежной преступности, выявляются ее структурные особенности, типологические закономерности и основные факторы риска. Затем анализ переходит к профилактике: какие механизмы имеют наиболее сильную эмпирическую поддержку, где сохраняются системные пробелы и почему только меры уголовного правосудия неизменно не приводят к долгосрочному сокращению преступности. Наконец, в статье оценивается роль мер образовательного воздействия - от школьных программ и профессиональной подготовки до наставничества и восстановительного правосудия - с оценкой их документированной эффективности, условий успеха и пределов существующей доказательной базы. Основной аргумент заключается в том, что устойчивое снижение преступности среди молодежи требует комплексного, раннего вмешательства, основанного на криминологическом понимании, а не на реактивном наказании
2026-04-16
АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ ОХРАНЫ ТРУДА И СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ЕЕ ОРГАНИЗАЦИОННО-ПРАВОВЫХ АСПЕКТОВ В ЦИФРОВУЮ ЭПОХУ
В статье анализируются актуальные вопросы охраны труда, её организационно-правовые аспекты, а также научно-теоретические основы обеспечения прав граждан, занятых во вредных условиях труда. На основе динамики несчастных случаев, зарегистрированных в Республике Узбекистан в 2024 и 2025 годах, и примеров из практики органов прокуратуры выявлены проблемы действующего законодательства. Предложены научно-практические рекомендации по внедрению технологий искусственного интеллекта в систему охраны труда. Проведён сравнительно-правовой анализ Регламента ЕС об искусственном интеллекте (Regulation 2024/1689) и опыта кампании EU-OSHA по безопасности труда в цифровую эпоху
2026-04-21
