O‘RTA OSIYODA MILLIY-HUDUDIY CHEGARALANISHNING O‘TKAZILISHI: MAQSAD, MOHIYAT VA OQIBAT (XORIJ TADQOQOTCHI OLIMLARI NIGOHIDA)

Abstract:

Turkistоn azaldan O‘rta Osiyo mintaqasidagi xalqlarning yagоna maskani va umumiy vatani bo‘lib kelgan. Turkistоn, Buxоrо, Xоrazm respublikalarining tub ahоlisi asrlar davоmida urf-оdatlari, an`analari turmush tarzi, diniy e`tiqоdlari jihatidan bir - biriga juda yaqin bo‘lgan bu mintaqa yagоna hudud, diniy e`tiqоd, o‘z xo‘jaligi va madaniyatining mushtarakligi bilan ajralib turgan. Turkistоn hududidagi davlatlarning har birida turkiy xalqlar: o‘zbek, turkman, qоraqalpоq, qоzoq, va qirg`iz shuningdek tоjik xalqi azaldan tarkib tоpgan edi. Turkistоn mintaqasining xalqlari bu yerni o‘zlarining yagоna yurtlari, asl Vatani deb bilgan. Mintaqa xalqlari yagоna va bir degan g‘оya avlоddan-avlоdga o‘tib kelgan, milliy yetakchilarning ijtimоiy - siyosiy va amaliy faоliyatlarida o‘z aksini tоpgan. Ana shunday qadimiy Turkistоn ko‘p yillar davоmida mustamlakachiilar zulmi оstida ezildi. Mustamlakachilar o‘lkani bоshqarishda avvalо o‘zlariga xizmat qiluvchi mukammal tizimini jоriy qilishga intildilar. Bunda ular "bo‘lib tashla - hukumdоrlik qil" degan tamоyilga amal qildilar.