Евразийский журнал права, финансов и прикладных наук

This article examines the issue of international legal regulation of the negative environmental impact of transnational corporations (TNCs). It substantiates the necessity of international mechanisms due to the insufficiency of national laws and the transboundary nature of the harm caused. The works of Andrew Clarke, Lisa Benjamin, and Yue Lin are analyzed, highlighting how the traditional principles of corporate law (shareholder primacy and short-term profit) must be reconsidered in the context of the climate crisis, and the concept of the “sustainable corporation” is presented. The theoretical section provides a comparative analysis of key international instruments such as the UNGP, OECD Guidelines, CSDDD, and the Aarhus Convention. Differences between soft law and mandatory mechanisms, the “Brussels effect,” due diligence, and the problem of greenwashing are discussed. The article proposes ways to eliminate regulatory gaps through the harmonization of international and national norms, the strengthening of mandatory due diligence, and ESG principles. In conclusion, it emphasizes the need for the joint application of national and international mechanisms to effectively ensure global ecological accountability.

Мазкур мақолада ривожланган хорижий давлатларда рақамли иқтисодиёт шароитида интеллектуал мулкни ҳимоя қилишнинг ҳуқуқий, институционал ва технологик механизмлари комплекс тарзда таҳлил қилинган. Хусусан, АҚШ, Европа Иттифоқи давлатлари, Япония ва Жанубий Корея тажрибаси мисолида муаллифлар интеллектуал мулк объектларини интернет муҳитида муҳофаза қилишнинг самарали усуллари, жумладан, рақамли ҳуқуқларни бошқариш (DRM), онлайн мониторинг, сунъий интеллект технологияларидан фойдаланиш ҳамда халқаро ҳамкорликнинг аҳамиятини ёритиб берган. Шунингдек, мақолада рақамли муҳитда муаллифлик ҳуқуқи ва турдош ҳуқуқларни бузиш ҳолатларини олдини олиш, контентни лицензиялаш ва ҳуқуқбузарликлар учун жавобгарлик чораларини такомиллаштиришга алоҳида эътибор қаратилган. Миллий ва хорижий тажрибани қиёсий таҳлил қилиш орқали Ўзбекистонда интеллектуал мулкни ҳимоя қилиш тизимини ривожлантиришга доир аниқ таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган