ASOSIY VOSITALAR HISOBINI YURITISH VA AMORTIZATSIYA SIYOSATI: NAZARIY VA AMALIY TAHLIL

Main Article Content

Abstract:





Mazkur ilmiy maqolada asosiy vositalar hisobi va amortizatsiya siyosatining nazariy hamda amaliy jihatlari tizimli va chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida asosiy vositalarning iqtisodiy mohiyati, ularning korxona faoliyatidagi roli va uzoq muddatli foyda keltirishi ilmiy asosda o‘rganilgan. Asosiy vositalarning dastlabki baholash, qayta baholash va balans qiymatini aniqlash usullari, shuningdek, ularni tarixiy va bozor qiymati asosida baholash jarayoni batafsil yoritilgan.Maqolada amortizatsiya hisoblashning turli metodlari, jumladan, to‘g‘ri chiziqli, kamayib boruvchi qoldiq va ishlab chiqarish hajmiga bog‘liq usullar tahlil qilingan. Har bir metodning afzalliklari va kamchiliklari, korxona foydasi, rentabelligi hamda soliq yuklamasiga ta’siri ilmiy jihatdan solishtirilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, amortizatsiya usulini tanlash korxonaning moliyaviy strategiyasi va boshqaruv qarorlariga bevosita bog‘liqdir.Noto‘g‘ri amortizatsiya siyosati moliyaviy nomutanosibliklar, aktivlar qiymatining noto‘g‘ri aks ettirilishi va boshqaruv qarorlarining samarasizligi kabi salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkinligi ilmiy asoslangan. Tezlashtirilgan amortizatsiya usuli dastlabki yillarda xarajatlarni oshiradi, foydani kamaytiradi va soliq yuklamasini qisqartiradi, biroq uzoq muddatda aktiv qiymatining keskin kamayishi moliyaviy ko‘rsatkichlarga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shu bilan birga, to‘g‘ri chiziqli usul moliyaviy barqarorlikni ta’minlaydi, ammo aktivdan foydalanish darajasini to‘liq aks ettirmaydi.Maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida buxgalteriya hisobi tizimini modernizatsiya qilish, hisob jarayonlarini avtomatlashtirish va xalqaro standartlarga moslashtirish zaruriyati ham yoritilgan. Zamonaviy axborot texnologiyalari yordamida real vaqt rejimida nazorat olib borish, inson omilini kamaytirish va moliyaviy hisobotlarning shaffofligini oshirish imkoniyati ilmiy asos bilan ko‘rsatib o‘tilgan.Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, amortizatsiya siyosatini ilmiy asosda tashkil etish korxona barqaror rivojlanishining muhim omillaridan biridir. To‘g‘ri tanlangan amortizatsiya siyosati kapitaldan samarali foydalanish, investitsiya samaradorligini oshirish va moliyaviy barqarorlikni mustahkamlashga xizmat qiladi. Shu bilan birga, xalqaro tajriba va raqamli texnologiyalarni joriy etish orqali buxgalteriya hisobi tizimini takomillashtirish zaruriyati asoslab berilgan.Umuman olganda, mazkur ilmiy ish asosiy vositalar hisobi va amortizatsiya siyosatini chuqur tahlil qilish, ularning nazariy asoslarini yoritish va amaliyotda qo‘llash samaradorligini oshirishga qaratilgan bo‘lib, korxona moliyaviy boshqaruvining strategik vositasi sifatida muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadiНачало формы





Article Details

How to Cite:

Yoqubova , M. . (2026). ASOSIY VOSITALAR HISOBINI YURITISH VA AMORTIZATSIYA SIYOSATI: NAZARIY VA AMALIY TAHLIL. New Uzbekistan Journal of Academic Research, 3(4), 41–45. Retrieved from https://in-academy.uz/index.php/yoitj/article/view/78674

References:

Buxgalteriya hisobi milliy standartlari

Xalqaro moliyaviy hisobot standartlari (IFRS)

Horngren C. – Financial Accounting

Kieso D. – Accounting Principles

Zamonaviy ilmiy maqolalar va tadqiqotlar