"O‘QUVCHILARDA TANQIDIY FIKRLASHNI SHAKLLANTIRISHDA METAKOGNITIV STRATEGIYALARNING O‘RNI"
Main Article Content
Аннотация:
Ushbu maqolada o‘quvchilarda tanqidiy fikrlashni shakllantirishda metakognitiv strategiyalarning o‘rni o‘rganilgan. Metakognitsiya — o‘z fikrlash jarayonini anglash va boshqarish qobiliyati bo‘lib, o‘quvchilarga o‘z o‘rganish jarayonini yanada samarali va mustaqil tarzda boshqarishga yordam beradi. Tanqidiy fikrlash esa axborotni tahlil qilish, baholash, qaror qabul qilish va asosli xulosalar chiqarish qobiliyatidir. Maqola metakognitiv strategiyalarni qo‘llash orqali tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish jarayonini nazariy va amaliy jihatdan tahlil qiladi. Turli mamlakatlardagi tajribalar, statistik ma’lumotlar va tajriba asosida o‘quvchilarda metakognitiv yondashuvlarning samaradorligi ko‘rsatilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, metakognitiv strategiyalar o‘quvchilarning faolligini, fikr yuritish qobiliyatini va mustaqil o‘rganish jarayonini kuchaytiradi. Maqolada o‘quvchilarda tanqidiy fikrlashni rivojlantirishda metakognitiv yondashuvlarni ta’lim tizimiga keng joriy etish zarurligi haqida xulosa qilinadi.
Article Details
Как цитировать:
Библиографические ссылки:
Anderson, J. R. (2005). Cognitive psychology and its implications. Worth Publishers.
Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive-developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906-911.
Kuhn, D. (2005). Education for thinking. Harvard University Press.
Swartz, R. J., & Perkins, D. N. (1989). Teaching thinking: Issues and approaches. Wadsworth Publishing Company.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
Wilson, R. (2017). Teaching metacognitive strategies to enhance critical thinking. Journal of Educational Psychology, 109(4), 654-662.
UNESCO (2019). Global education monitoring report: Inclusion and education – All means all. UNESCO Publishing.
Kuhn, D., & Dean, D. (2004). Metacognition: A bridge between cognitive psychology and educational practice. Educational Psychologist, 39(1), 53-66.
Karpicke, J. D., & Roediger, H. L. (2008). The critical importance of retrieval for learning. Science, 319(5865), 966-968.
O‘qituvchilar uchun metakognitiv strategiyalar (2020). O‘zbekiston Respublikasi Ta’limni rivojlantirish milliy markazi. Tashkent.
McGuire, S. Y. (2015). Teaching critical thinking: Using metacognitive strategies to improve learning. Journal of College Teaching and Learning, 12(4), 235-243.
PISA (2018). PISA 2018 results: What students know and can do. OECD Publishing.
Tan, S. L., & Lee, T. W. (2019). The role of metacognition in critical thinking development: A review of the literature. Educational Psychology Review, 31(3), 563-579.
