Естественные науки в современном мире: теоретические и практические исследования

Листовые жуки (Chrysomelidae) представляют собой одно из самых разнообразных семейств Coleoptera, многие виды которых являются серьезными вредителями сельскохозяйственных культур. Их морфобиологическое развитие происходит путем полного метаморфоза, состоящего из яйца, личинки, куколки и взрослой стадии, каждая из которых адаптирована к конкретным условиям окружающей среды и питания. Более того, их сезонная активность сильно синхронизирована с фенологией растений-хозяев, что делает их изучение особенно актуальным для комплексной борьбы с вредителями. В данной статье рассматриваются этапы развития листовых жуков и описывается их фенологический календарь в агроценозах, подчеркивается важность таких факторов окружающей среды, как температура и доступность растений-хозяев. Кроме того, особое внимание уделяется количеству поколений в год, стратегиям диапаузы и последствиям для защиты сельскохозяйственных культур.

Ushbu ilmiy maqolada bakteriyalarning morfologik (tuzilishi, shakli) va fiziologik (hayot faoliyati) xususiyatlari haqida batafsil ma’lumot beriladi. Maqolada bakteriyalarning shakli, o‘lchami, harakatlanish xususiyatlari, Gram bo‘yash usuli orqali farqlanishi, ularning o‘sish va ko‘payish sharoitlari, shuningdek, foydali va zararli turlari haqida so‘z yuritiladi. Bu ma’lumotlar farmasevtika, tibbiyot va sanitariya sohalarida amaliy ahamiyatga ega.

Currently, chronic viral hepatitis is one of the most important problems in the field of health care, and among the nosological forms, hepatitis B and C are especially relevant. Hepatitis B and C infection is more common among young people, which is associated with its parenteral, sexual, and vertical transmission. Also, pregnant women infected with chronic viral hepatitis B and C have a higher incidence of complications of the gestational period, such as miscarriage, premature birth, gestosis, labor and postpartum bleeding. The cause of these complications is the violation of local and general immunity due to the virus and damage to placental tissue with the development of endotheliopathy, as well as a decrease in the compensatory-adaptive mechanisms of the liver during pregnancy.

Ushbu ilmiy maqolada ayollar reproduktiv salomatligi, ginekologik kasalliklarning oldini olish va ularni erta tashxislashning farmasevtik ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot ayollar salomatligini mustahkamlashda zamonaviy dori vositalari, profilaktik yondashuvlar va o‘simlik asosidagi preparatlarning o‘rni haqida ma’lumot beradi.

Ushbu ilmiy maqolada jigar organining anatomik va fiziologik xususiyatlari, uning organizmdagi asosiy funksiyalari, shuningdek, jigar bilan bog‘liq kasalliklar, ularning sabablari, klinik belgilari va farmasevtik davolash usullari yoritilgan. Maqolada zamonaviy tibbiyotda jigar kasalliklariga qarshi qo‘llanilayotgan dori vositalarining tahlili, ularning farmakologik xususiyatlari ham o‘rganilgan.

Ushbu ilmiy maqolada buyraklarning anatomo-fiziologik tuzilishi, ularning asosiy vazifalari, buyrak kasalliklarining kelib chiqish sabablari, rivojlanish mexanizmlari va ularning farmasevtik nuqtai nazardan ahamiyati yoritilgan. Buyrak faoliyatining buzilishi organizmda suv-tuz muvozanatining o‘zgarishiga, modda almashinuvi jarayonlarining izdan chiqishiga hamda boshqa organlarning ikkilamchi shikastlanishiga olib keladi. Maqolada, shuningdek, O‘zbekiston sog‘liqni saqlash tizimida buyrak kasalliklarini oldini olish va davolashda qo‘llaniladigan mahalliy dori vositalari ham tahlil qilinadi.

COVID-19 pandemiyasi global sog‘liqni saqlash tizimiga katta tahdid solib, ayniqsa surunkali kasalliklarga ega bemorlarda og‘ir klinik kechishlar va yuqori o‘lim darajasi bilan tavsiflanadi. Surunkali buyrak kasalligi (SBK) bo‘lgan bemorlar immun tizimining zaifligi, ko‘p dori vositalarini qabul qilishi va qon ivish tizimidagi buzilishlarga moyilligi sababli xavf guruhiga kiradi.

Дегенеративно-дистрофические заболевания пояснично-крестцового отдела позвоночника представляют собой глобальную проблему в сфере здравоохранения. Согласно статистике Всемирной организации здравоохранения «…ежегодно 39 миллионов человек сталкиваются со спондилолистезом, причём данный показатель демонстрирует тенденцию к увеличению ежегодно». Это глобальная угроза для здоровья, особенно в странах с развивающейся экономикой, поскольку в этой демографической группе чаще отмечается увеличение случаев заболеваний поясничной части позвоночника. Несмотря на высокое количество хирургических вмешательств в лечении дегенеративных заболеваний поясничного отдела позвоночника, наблюдается рост потребности в повторных операциях.

Mazkur tezisda terminal og‘riqli glaukomali bemorlarning psixologik, emotsional va ijtimoiy holatini kompleks baholash natijalari keltirilgan. Tadqiqotda depressiya, tashvish darajasi, og‘riq sindromining subyektiv bahosi hamda hayot sifatining o‘zgarish ko‘rsatkichlari tahlil qilindi. 2023–2025 yillarda olib borilgan klinik tadqiqotda 40 nafar terminal glaukomali bemor va 20 nafar sog‘lom nazorat guruhi ishtirok etdi. Natijalarga ko‘ra, bemorlarning 62 foizida o‘rta yoki og‘ir darajadagi depressiya aniqlangan, og‘riq darajasi esa o‘rtacha 8,7 ± 0,9 ballni tashkil qilgan. Lazer muolajalari psixoterapevtik yondashuv bilan birgalikda qo‘llanganda bemorlarning ruhiy holati va hayot sifati sezilarli yaxshilangan.

Ishga yoki oʻqishga ketayotib, yoʻl-yoʻlakay ermak qilish uchun oshxonadan yoki doʻkondan biror yegulik olsangiz, shuda nonushta, deysizmi? Albatta, bunday emas. Quyida nonushtaning muhimligi, toʻgʻri nonushta uchun nima isteʼmol qilish va ertalab nimalarni yeyishdan tiyilish kerakligi toʻgʻrisida soʻz boradi.

Ushbu ilmiq maqolada Koronovirus infeksiyasi  va unda ichki a’zolarining yalligʻlanishi- haqida soʻz yuritiladi. Bunda kasallikning kelib chiqish omillari,  tez yuqishi , rivojlanish mexanizmi(patogenez), shoshilinch yordam choralari tahlil qilinadi. Shuningdek maqolada kasallikning patogenezi, klinikasi, oldini olish choralari , gigiyenaga quyilgan talablar va davolash usullari yoritilgan. Maqsad- kasallikga imkon qadar chalinmaslik va unga qarshi qilinadigan choralarni muhimligini tushuntirish.

Mazkur ilmiy maqolada- oshqozon ichak tizimi biokimyosi - haqida so‘z yuritiladi. Uning kelib chiqishsabablari, rivojlanish mexanizmi (patogenez) choralari tahlil qilinadi. Maqsad — oshqozon ichak tizim biokimyosini yangicha yondashuvlar bilan oʻrganish va unda yuz beraydigan kasalliklarni tahlil qilish.

Ushbu maqolada kam uchraydigan, ammo og'ir kechuvchi otoimmun kasalliklardan biri bo'lgan Gudpascher sindromining klinik, ummunologik va patofiziologik xususiyatlari keng yoritilgan. Kasallikning rivojlanish mexanizmi, asosiy klinik belgilari, tashxis qo'yish usullari, hamda zamonaviy davolash yondashuvlari ilmiy asosda tahlil qilingan.  Ushbu maqola tibbiyot sohasidagi talaba va mutaxassislar uchun amaliy va nazariy ahamiyatga ega.

Ushbu maqolada o‘pka o‘smalari, ularning etiologiyasi, patogenezi, klinik belgilari, diagnostikasi, klassifikatsiyasi va zamonaviy davolash usullari haqida batafsil ma’lumot berilgan. O‘pka o‘smalari dunyo miqyosida o‘limga olib keluvchi onkologik kasalliklar ichida yetakchi o‘rinlardan birini egallaydi. Maqolada benign va malign o‘smalarning farqlari, xavf omillari, skrining usullari hamda profilaktik chora-tadbirlar ham yoritilgan.

Mazkur maqolada jigar kasalliklarining turlari, ularning kelib chiqish sabablari, klinik ko‘rinishlari, diagnostika usullari va davolash yo‘llari haqida batafsil ma’lumot berilgan. Shuningdek, kasalliklarning oldini olish choralari ham yoritilgan. Maqola tibbiyot sohasida tahsil olayotgan talabalar, umumiy amaliyot shifokorlari va sog‘liqni saqlash sohasiga qiziquvchi o‘quvchilar uchun mo‘ljallangan.

В данной статье подчеркивается важность исследований изменений твердых тканей зубов, вызванных воздействием быстроразлагающихся углеводов у детей, и необходимость совершенствования методов их лечения и профилактики. Заболевания зубов, вызванные воздействием быстроразлагающихся углеводов, широко распространены, сложны для диагностики и лечения. Исследования, проведенные за последние двадцать лет, показали, что до 15% заболеваний полости рта вызваны быстроразлагающимися углеводами, причем до 24,5% этих заболеваний наблюдаются в сочетании с различными синдромами.

Mazkur maqolada bolalarda allergik kasalliklarning rivojlanishida immun tizim o‘zgarishlarining roli yoritilgan. Allergik kasalliklarga chalingan bolalarda immun holatini baholash usullari, immun javobning o‘ziga xos xususiyatlari va immunokorrektsiya choralari haqida ma’lumot berilgan. Immun tizim faoliyatini chuqur tahlil qilish orqali allergik kasalliklarni erta aniqlash va samarali davolash imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan.

Maqolada kimyo fanini o’qitishda chet tili, xususan ingliz tilini integratsiya qilishning ahamiyati va samaradorligi ilmiy asosda tahlil qilinadi.CLIL (Content and Language Integrated Learning ) yondashuvi asosida o’qitishning afzalliklari, o’quvchilarning fan va til kompetensiyasini birgalikda rivojlantirishdagi o’rni hamda global ilmiy muhitda raqobatbardosh kadrlar tayyorlashdagi ahamiyati yoritilgan.

No‘xat (Cicer) o‘simligining o‘sish odatlari va yetishtirish talablari uning oziq-ovqat xavfsizligi uchun muhim ekin bo‘lib xizmat qiladigan yarim qurg‘oqchil va qurg‘oqchil muhitlarga moslashishi bilan chambarchas bog‘liq. No‘xat pH darajasi 6,0 dan 7,5 gacha bo‘lgan yaxshi quritilgan, qumli qumloq tuproqlarda o‘sadi, chunki bu sharoitlar ildizlarning optimal rivojlanishi va ozuqa moddalarining o‘zlashtirilishiga yordam beradi. An’anaviy o‘stirish amaliyotlari kasallik sezuvchanligini kamaytirish uchun muhim bo‘lgan havo oqimi va yorug‘lik kirib borishi uchun yetarli masofani ta’minlash uchun qatorlarga ekishga urg‘u beradi. No‘xatning ozuqaviy profili diqqatga sazovordir, chunki ular muvozanatli ovqatlanishning muhim tarkibiy qismi bo‘lib xizmat qiladi. Ular, ayniqsa, oqsil, xun tolasi va muhim vitaminlar va minerallarga boyligi uchun maqtovga sazovor. Shunisi e’tiborga loyiqki, no‘xat protein va xun tolasi uchun kunlik qiymatning 20% dan ortig‘ini ta’minlaydi, bu esa vegetarianlar va vegetarian bo‘lmaganlar uchun ozuqaviy moddalarni iste’mol qilishni yaxshilash uchun qimmatli manbaga aylanadi. Xabar qilinganidek, No‘xat 100 gramm miqdorida protein, xun tolasi, foliy kislotasi va ba’zi xun minerallarini (kunlik qiymatning 20% yoki undan ko‘prog‘ini) ta’minlaydigan ozuqaviy moddalarga boy oziq-ovqat hisoblanadi. folat va 100 gramm mos yozuvlar miqdorida temir va fosfor kabi ba’zi dietali minerallar.

XXI asr boshidagi til nazariyasi diskursiv va kognitiv lingvistika, psixolingvistika, kommunikativistika, semiotika, amaliy lingvistika, mediapsixologiya va medialogiya doirasida interaktiv mediadiskursni tadqiq etishga qiziqish ortmoqda. Shu bilan birga, tilshunoslar va boshqa vakillar tomonidan hal qilinmagan bir qator ilmiy vazifalar mavjud. Media-kurs-ommaviy axborot vositalari sohasidagi nutq faoliyatining barcha jarayonlari va hosilalari, shu jumladan ularni barcha murakkabliklari bilan muvofiqlashtirish masalalari to‘plami

Бактериальные кишечные инфекции (БКИ) остаются одной из наиболее актуальных проблем инфекционной патологии во всем мире. Среди их возбудителей особое место занимают представители семейства Enterobacteriaceae, включающие такие роды, как Escherichia, Salmonella, Shigella, Yersinia и др. Эти микроорганизмы характеризуются высокой изменчивостью, способностью к выработке устойчивости к антибиотикам и широким спектром клинических проявлений. В статье рассмотрены основные представители энтеробактерий, их эпидемиологические и патогенетические особенности, современные подходы к диагностике, терапии и профилактике инфекций, вызванных данными микроорганизмами.

В статье рассматриваются гигиеническая оценка медицинских учреждений на стадии проектирования. Обсуждается важность гигиенических требований к проектированию медицинского учреждения, включая планировку, санитарные условия, микроклимат, освещение, водоснабжение и системы удаления отходов. В статье также освещаются современные подходы к обеспечению гигиенической безопасности в больницах и амбулаторно-поликлинических учреждениях, основанные на нормативных документах и стандартах общественного здравоохранения.

Ushbu tezisda harbiy deontologiyaning mazmuni va uning raqamli muloqot tizimida namoyon bo‘lishi ilmiy-nazariy jihatdan yoritiladi. Deontologik yondashuv kasbiy burch, xizmat intizomi, maxfiylik, javobgarlik va hurmat tamoyillariga asoslanadi; raqamli muhitda esa bu tamoyillar axborot xavfsizligi, shaxsga doir ma’lumotlarni himoya qilish, operativ xavfsizlik (OPSEC), onlayn etik muomala va ijtimoiy tarmoqdagi xulq qoidalari orqali real amaliy ahamiyat kasb etadi. Tadqiqotda axloq falsafasining markaziy g‘oyalari (kategorik imperativ, kommunikativ ratsionallik) harbiy etika va axborot etikasi bilan integratsiyada tahlil qilinadi, harbiy ta’lim muassasalarida raqamli muloqot madaniyatini shakllantirishga doir metodik yo‘nalishlar, baholash mezonlari hamda amaliy ko‘rsatkichlar muhokama qilinadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, deontologik tamoyillarni raqamli siyosatlar, standartlashtirilgan protokollar va axloqiy kompetensiya modullari bilan uyg‘unlashtirish bo‘lajak harbiy xizmatchilarda barqaror raqamli muloqot madaniyatini shakllantirishning asosiy omilidir.

Ushbu maqolada suyak va tog‘ay to‘qimalarining eng ko‘p uchraydigan ikki patologik holati — osteoporoz va osteoxondrozning umumiy patofiziologik mexanizmlari hamda ularning o‘zaro farqlari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Osteoporoz asosan suyak to‘qimasining mineral zichligi kamayishi, suyakning mo‘rtlashuvi va sinuvchanligining ortishi bilan tavsiflanadi. Osteoxondroz esa orqa umurtqa pog‘onasi disklari va tog‘ay strukturalarining degenerativ-distrofik o‘zgarishlari natijasida yuzaga keladigan surunkali jarayon hisoblanadi. Maqolada ushbu kasalliklarning etiologiyasi, patogenez bosqichlari, klinik belgilari, diagnostika usullari hamda davolash va profilaktika yo‘nalishlari tahlil qilinadi. Shuningdek, osteoporoz va osteoxondroz o‘rtasidagi morfologik, biokimyoviy va klinik farqlar ham tibbiy amaliyot nuqtai nazaridan yoritiladi. Tadqiqotning maqsadi - bu ikki kasallikning umumiy patofiziologik asoslarini aniqlab, ularni erta diagnostika va samarali davolashga yo‘naltirilgan ilmiy asoslarni shakllantirishdir. Natijada, maqola suyak va tog‘ay tizimi kasalliklarining rivojlanish mexanizmlarini chuqurroq anglashga yordam beradi hamda zamonaviy tibbiyot amaliyotida kasalliklarni boshqarish strategiyalarini takomillashtirishga xizmat qiladi.

Сочетание сахарного диабета 2 типа и ожирения представляет собой один из наиболее сложных клинических вариантов метаболического синдрома. Ожирение является не только фактором риска для развития диабета, но и ключевым механизмом, поддерживающим инсулинорезистентность, гипергликемию и дислипидемию. У таких пациентов значительно возрастает вероятность сердечно-сосудистых осложнений, хронической болезни почек и ранней смертности.

Ushbu maqolada bolalarda ekologik mas’uliyat va atrof-muhitga ongli munosabatni shakllantirishning pedagogik asoslari yoritilgan. Maqolada ta’lim jarayonida ekologik tarbiya elementlarini joriy etish, interaktiv metodlar va loyihaviy faoliyat orqali o‘quvchilarda ekologik dunyoqarashni rivojlantirish yo‘llari ko‘rib chiqiladi.

Mazkur ilmiy tezis Farg‘ona viloyatida uchraydigan dendrofag shiralarning (yog‘ochli to‘qimalarda oziqlanadigan hasharotlar) turlar tarkibi, tarqalish xususiyatlari va ularning o‘rmon hamda bog‘dorchilik ekotizimlariga ta’sirini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, viloyat hududida asosan Coleoptera turkumiga mansub Scolytidae, Cerambycidae, Buprestidae, Scarabaeidae va Curculionidae oilalariga kiruvchi 30 dan ortiq dendrofag hasharot turi qayd etilgan. Ularning ayrimlari (masalan, Scolytus scolytus, Aeolesthes sarta, Capnodis miliaris) o‘rmon xo‘jaligi va mevali bog‘larga sezilarli zarar yetkazadi. Tezisda shuningdek, Farg‘ona vodiysining issiq va quruq iqlimi, suv bilan ta’minlangan bog‘zorlar hamda o‘rmonzorlarning ushbu hasharotlar uchun qulay yashash muhitini yaratishi tahlil qilingan. Dendrofag shiralarga qarshi integratsiyalashgan nazorat chora-tadbirlari — biologik, kimyoviy va agrosanitar usullar asosida yoritilgan.

Заболевания желудочно-кишечного тракта — это тип заболеваний, связанных с желудочно-кишечным трактом, то есть пищеводом, желудком, тонкой кишкой, толстой кишкой и прямой кишкой, а также вспомогательными органами пищеварения — печенью, желчным пузырем и поджелудочной железой. Заболевания желудочно-кишечного тракта — это заболевания, поражающие желудок. Сегодня от инфекционного гастроэнтерита во всем мире ежегодно умирают 3–6 миллионов детей. Хотя большинство этих заболеваний не представляют большой опасности, их осложнения и вторичные симптомы приводят к серьезным последствиям. Кишечные инфекции являются одной из самых острых проблем в современном мире.

Dunyo bo’ylab aholining katta qismi bel disk churasi bilan kasalanadilar, ostexondrozi kabi kasaliklar bilan kasalanadilar, buning natijasida bel sohasida, oyoq sohalarida tarqaluvchi kuchli o’g’riqlar va nevrologik simptomlar yuzaga keladi. Bu kasalliklar yosh va jins tanlamaydi , ko’pincha 25-45 yoshlarda , ayni ish layoqatiga ega bo’lgan yoshlarda ham uchrab turadi. Shu munosabat bilan bel dumg’aza sohalaridagi nevrologik o’g’riqlarni to’g’ri tashxislash va davolashning har tomonlama yondashgan holda kompleks davo qo’lash tibbiyotda juda dolzarb muammodir.

Ushbu maqolada Xorazm vohasining tabiiy-iqlim sharoiti, yer resurslari va suv tizimlari asosida sabzavot va meva yetishtirishning zamonaviy texnologiyalari tahlil qilinadi. Sabzavot va meva yetishtirishda tomchilatib sug‘orish, issiqxona usullari, intensiv bog‘dorchilik va ekologik toza agrotexnik yondashuvlarning afzalliklari yoritilgan. Shuningdek, mazkur texnologiyalarning ekologik barqarorlikni ta’minlashdagi, hosildorlikni oshirishdagi hamda iqtisodiy samaradorlikdagi o‘rni ko‘rsatib berilgan.

Ushbu maqolada disfunksional bachadon qon ketishlarining etiologik omillari, patogenez mexanizmlari hamda zamonaviy diagnostika algoritmlarining ahamiyati tahlil qilinadi. Maqolada gormonal disbalans, ovulyatsion jarayonlarning buzilishi, endometriy holatidagi o‘zgarishlar va tashxis qo‘yishda laborator-instrumental usullarni qo‘llash samaradorligi yoritilgan. Shuningdek, ultratovush, histeroskopiya, gormonal testlar, biopsiya va molekulyar diagnostika kabi zamonaviy yondashuvlarning diagnostik qiymati tibbiy amaliyot nuqtayi nazaridan ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari disfunksional qon ketishlarning erta aniqlanishi va individual davolash strategiyasini tanlashda algoritmik yondashuvning muhimligini tasdiqlab beradi.

Ushbu maqolada pedagogik diagnostika tizimining ta’lim jarayonidagi o‘rni va uning ta’lim sifatini boshqarishdagi o‘zaro bog‘liqligi yoritilgan. Maqolada diagnostikaning ilmiy asoslari, boshqaruvdagi amaliy roli hamda sifat monitoringi tizimlari misollar asosida tahlil qilingan.

Aster amellus L. o‘simligi tarkibida flavonoidlar, fenol kislotalar, saponinlar, taninlar, askorbin kislotasi va efir moylari mavjud. Ushbu biologik faol moddalar Aster amellusga yallig‘lanishga qarshi, antibakterial, tinchlantiruvchi va immunitetni oshiruvchi xususiyat beradi. O‘simlik xalq tabobati, farmatsevtika va kosmetologiyada qo‘llaniladi. Shuningdek, u ekologik barqarorlikni ta’minlashda, changlatuvchi hasharotlarni jalb qilishda va tuproqni mustahkamlashda muhim o‘rin tutadi. Inson faoliyati va iqlim o‘zgarishi tufayli Aster amellus populyatsiyalarini saqlash dolzarb ekologik vazifadir.   

Дентальная имплантация является одним из наиболее предсказуемых методов восстановления утраченных зубов. Однако даже при соблюдении всех технических аспектов возможны осложнения, связанные с воспалительными реакциями, неудачной остеоинтеграцией или ранней потерей имплантата. Важнейшим фактором, определяющим успех имплантации, являются профилактические мероприятия, проводимые до установки импланта. К таким мероприятиям относятся: санация полости рта, устранение хронических очагов инфекции, коррекция гигиенического статуса, лечение пародонтальных заболеваний, нормализация метаболических показателей и, при необходимости, проведение антибактериальной профилактики. Выполнение данных мер позволяет создать благоприятные условия для остеоинтеграции и снизить риск ранних осложнений.

Macrosomia is known to be associated with a variety of perinatal and maternal complications and represents an important problem in modern obstetric practice[3,4]. The postpartum period, especially in breastfeeding women, is characterised by physiological hypoestrogenism caused by lactation[1,14]. Despite the obvious clinical significance of these changes, there are insufficient studies in the literature devoted to the combined effect of lactation and previous deliveries of macrosomic foetuses on the condition of the mother and foetus[2,5]. This makes it difficult to develop sound clinical recommendations for the management and rehabilitation of women in the postpartum period[15,16].

Qizilqum cho‘li O‘zbekistonning eng yirik cho‘l tizimlaridan biri bo‘lib, Qoraqalpog‘iston Respublikasining janubiy va janubi-sharqiy qismida joylashgan. Hududning tabiiy-iqlim sharoiti o‘ta qurg‘oqchil bo‘lib, yillik yog‘in miqdori 100–150 mm dan oshmaydi, yozda havo harorati +45°C gacha ko‘tariladi, qish oylarida esa −10°C gacha pasayadi. Cho‘l relyefi asosan qum tepaliklari, pastqam vodiylar, sho‘rxok maydonlar va siyrak o‘simlikli masshtabli ekotizimlardan iborat. Bunday keskin ekologik sharoitlarda yashovchi hayvonot dunyosi, ayniqsa hasharotlar, o‘ziga xos morfofiziologik va etologik moslashuv xususiyatlariga ega.

Ushbu ilmiy tadqiqot pomidor (Solanum lycopersicum L.) ekinida uchraydigan asosiy tuproq fitopatogenlariga — Fusarium oxysporum, Rhizoctonia solani, Pythium ultimum kabi kasallik qo‘zg‘atuvchilarga qarshi biofungitsid preparatlarning samaradorligini baholashga bag‘ishlangan. Laboratoriya va dala tajribalari asosida o‘tkazilgan monitoring natijalari shuni ko‘rsatdiki, biofungitsidlarning o‘zaro tarkibi, mikroorganizmlar shtammlarining antagonistik xususiyatlari hamda qo‘llash usuli ularning biologik faolligini sezilarli darajada belgilaydi. Tadqiqotda Trichoderma harzianum asosidagi biofungitsid 68% gacha antifungal faollik ko‘rsatib, pomidor ildiz tizimini fitopatogenlardan samarali himoya qildi. Shuningdek, Bacillus subtilis shtammi 61% gacha kasallik rivojlanishini to‘xtatgan. Biofungitsidlar qo‘llanganda o‘simliklarning bo‘yi, ildiz massasi va hosildorlik ko‘rsatkichlari mos ravishda 20–25% ga oshgani qayd etildi. Ushbu tadqiqot ekologik xavfsiz, kimyoviy pestitsidlarga muqobil bo‘lgan biologik himoya vositalarini ishlab chiqish va ulardan amaliy foydalanish bo‘yicha ilmiy asos yaratadi.

Pomidor o‘simligining keng miqyosda yetishtirilishi ko‘plab qo‘ziqorin va bakterial kasalliklar bilan cheklanadi. Bu kasalliklar hosildorlikni kamaytirib, meva sifatini yomonlashtiradi. An’anaviy kimyoviy fungitsidlar qisqa muddatda samara bersa-da, ular tuproqning biologik muvozanatini buzadi, patogenlarda qarshilik hosil qiladi hamda ekologik muammolarga sabab bo‘ladi. Shu sababli ekologik xavfsiz biofungitsid texnologiyalariga asoslangan integratsiyalashgan himoya tizimini yaratish dolzarb masalaga aylandi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, Trichoderma harzianum, Bacillus subtilis va Pseudomonas fluorescens mikroorganizmlarining kombinatsiyasi pomidor ildiz chirishi va fitoftoroz kabi kasalliklarni sezilarli darajada kamaytiradi, o‘simlik o‘sishini rag‘batlantiradi hamda tuproqning fitosanitar holatini yaxshilaydi.

In this study, one of the biochemical factors influencing the formation of posture in adolescents - vitamin D deficiency and its influence on the metabolism of calcium and phosphorus substances were studied. The study results showed that a decrease in the level of vitamin D is inextricably linked with a violation of bone tissue mineralization and an increase in postural pathologies.

Maqolada choydoshlar oilasining tasnifi, morfologiyasi, anatomiyasi, sistematik o‘rni, tarqalishi va ahamiyati to‘liq bayon etiladi. Keltirilgan ma’lumotlar adabiyotlar tahlili asosida umumiy faktlar milliy ensiklopedik manbalarga tayangan holda berilgan.