Евразийский журнал медицинских и естественных наук, это официальное издание Общества науки, медицины и естествознания. В нем рассматриваются следующие типы оригинальных материалов для рецензирования и публикации: исследовательские статьи, обзорные статьи, письма редактору, краткие сообщения, случай отчеты, книжные обзоры, технологические отчеты и обзоры статей. Каждый выпуск охватывает темы, которые представляют интерес для широкой читательской аудитории, представителей промышленности, клиницистов, научных кругов и правительства. Журнал для всех, кто интересуется наукой. Мы рады предоставить возможность публикации на страницах журнала всем заинтересованным авторам. Журнал ориентирован на профессиональных врачей и фармакологов, исследователей и преподавателей университетов. В журнале публикуются статьи проблемного и научно-практического характера. Работы студентов принимаются к рассмотрению только при наличии соавторов научного руководителя.
Nashr qilingan: 2025-11-07
Статьи
ВНУТРИВЕННАЯ ЛАЗЕРОТЕРАПИЯ В КОМПЛЕКСНОМ ЛЕЧЕНИИ ЮВИНИЛЬНЫХ АРТРИТОВ
Несмотря на значительные достижения в совершенствовании методов диагностики и лечения этих патологий, специалисты отмечают значительное нарастание удельного веса ЮХА в последние десятилетия. В связи с этим крайне актуальным для оптимизации традиционных методов терапии ЮХА представляется поиск новых методов лечения. Результаты исследования обосновывают эффективность внутривенной лазеротерапии в комплексной терапии ювенильного ревматоидного артрита. Эффективность внутривенной лазеротерапии выражалась в ускорении наступления ремиссии, увеличении ее сроков и снижении побочных эффектов медикаментозной терапии.
2025-11-07
AKADEMIK YOZUVNI O‘QITISHDA ZAMONAVIY PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALAR: XALQARO TAJRIBA
Maqolada oliy ta’lim muassasalarida akademik yozuvni o‘qitishda qo‘llanilayotgan zamonaviy pedagogik texnologiyalar tahlil qilinadi. Xorijiy tajriba asosida raqamli platformalar, interaktiv usullar va sun’iy intellektning ta’lim jarayoniga integratsiyasi yoritiladi. Talabalarda tanqidiy fikrlash, akademik savodxonlik va tadqiqot ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi o‘rni ko‘rsatib beriladi. Innovatsion yondashuvlarning afzalliklari hamda ularni joriy etishda yuzaga keladigan muammolar ko‘rib chiqiladi.
2025-11-10
CHET TILLARNI O‘QITISHDA RAQAMLI PLATFORMALAR VA SUN’IY INTELEKTNING O‘RNI
Maqolada chet tillarni o‘qitishda raqamli platformalar va sun’iy intellektning o‘rni tahlil qilinadi. Zamonaviy texnologiyalarning interaktiv ilovalar, moslashuvchan o‘quv tizimlari va onlayn resurslar orqali til o‘rganishga qanday yordam berishi ko‘rsatiladi. Sun’iy intellektning shaxsiylashtirilgan ta’limdagi afzalliklari hamda raqamli platformalarning ta’lim jarayoniga integratsiyasi yoritiladi.
2025-11-10
PNEVMONIYANING OLDINI OLISHDA VAKSINATSIYANING AHAMIYATI
Ushbu maqolada pnevmoniya kasalligini oldini olishda vaksinalarning ahamiyati yoritilgan. Pnevmoniya — nafas olish tizimi kasalliklari orasida eng xavflilaridan biri bo‘lib, u turli yoshdagi insonlarda og‘ir asoratlar keltirib chiqarishi mumkin. Tadqiqotda vaksinatsiya orqali immunitetni mustahkamlash, kasallanish holatlarini kamaytirish va o‘lim ko‘rsatkichlarini pasaytirish imkoniyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, aholining emlashga bo‘lgan munosabati va profilaktik choralarning samaradorligi haqida ham fikr yuritilgan.
2025-11-10
ЭФФЕКТИВНОСТЬ УСКОРЕННОЙ АЛЛЕРГЕНСПЕЦИФИЧЕСКОЙ ИММУНОТЕРАПИИ ПРИ АТОПИЧЕСКОЙ БРОНХИАЛЬНОЙ АСТМЕ У ДЕТЕЙ
Изучены результаты исследования эффективности ускоренного метода парентеральной аллергенспецифической иммунотерапии (АСИТ), у 87 детей в возрасте 7-15 лет, страдающих атопической бронхиальной астмой. Метод аллергенной вакцинации был эффективен у 76,2% больных после первого курса лечения и у 88,0%, больных после повторных курсов лечения. У больных с положительным результатом АСИТ отмечена тенденция к снижению уровней общего IgE, E – селектина, IGAM - 1, IL 4, IL 5, IL 8, и к повышению уровней SIL2R и IL10 в сыворотке крови.
2025-11-10
CYTOTOXIC EVALUATION OF SMALL DRUG-LIKE MOLECULES (ASPIRIN ANALOGUES) AGAINST HUMAN COLORECTAL CANCER CELLS
Colorectal cancer remains one of the leading causes of morbidity and mortality worldwide, highlighting the urgent need for new and effective anticancer agents. This study evaluated the cytotoxic activity of eight aspirin analogues (A1, A2, B1, B2, C1, C2, D1, D2) against human colorectal cancer H630 WT cell lines. The results showed that the degree of growth inhibition varied depending on the structural differences among the compounds. The analogues A2, B1, B2, and D2 demonstrated the most pronounced cytotoxic activity, significantly reducing cell viability. These findings suggest that especially A2, B2, and D2 are promising candidates for further investigation as potential anticancer agents in the treatment of colorectal cancer.
2025-11-10
IXTIOZNI TASHQI DAVOLASH UCHUN KOMPLEKS APLIKATSION DORILARNI YARATISH ISTIQBOLLARI
Ixtiozni mahalliy davolashning istiqbolli yo'nalishi o'simlik va sintetik dorilar kompleksini o'z ichiga olgan keratolitik, yallig'lanishga qarshi va regenerativ kombinatsiyalangan aplikatsiya preparatlarini ishlab chiqishdir. Shu munosabat bilan keratolitik, yallig'lanishga qarshi va regenerativ ta'sirga ega bo'lgan "Fatikeratoderm" gelini olish texnologiyasi ishlab chiqildi. Gel tarkibiga kiritilgan ingredientlarning o'zaro muvofiqligini o'rganish orqali gel tarkibi ishlab chiqildi va texnologiyasi tanlandi va uning sifati baholandi.
2025-11-10
ТРАНСГЕПАТИЧЕСКОЕ ДРЕНИРОВАНИЕ ЖЕЛЧНЫХ ПРОТОКОВ ПРИ ЛЕЧЕНИИ ГНОЙНОГО ХОЛАНГИТА
Острый гнойный холангит остаётся критическим неотложным состоянием в гепатобилиарной хирургии, значительно утяжеляя течение основного заболевания и состояние пациентов.
2025-11-11
МОРФОЛОГИЧЕСКАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА ФОЛЛИКУЛЯРНЫХ КИСТ ЯИЧНИКОВ У ДЕВОЧЕК ПОДРОСТКОВ
В статье приведены сведения о фолликулярных кистах яичников, встречающихся у девочек-подростков в нашей республике. По данным ретроспективного анализа фолликулярные кисты были обнаружены в 349 случаях (34,6%) у девочек-подростков, из них 24% - 9-11 лет, 26% - 12-15 лет и 50% - 16-18 лет.
2025-11-11
THE IMPORTANCE OF NORMAL MICROFLORA FOR HUMAN HEALTH AND THE RELEVANCE OF ITS STABILIZATION
The microorganisms normally present in healthy individuals are known as the normal microbiota. These microorganisms, which can be pathogenic (able to cause disease) but are not now doing so, are found throughout the body. Some of the usual microbiota are thought to be indigenous since they are always present. Others are temporary, appearing in some healthy individuals for a brief period of time without producing illness before being removed. Since its discovery, several studies have emphasized the importance of microbiota in health and illness.
2025-11-11
ANALYSIS OF THE RELEVANCE OF MICROFLORA STABILIZATION AND MEASURES TO IMPROVE IT
There is growing recognition of the connection between human health and gut bacteria. It is now commonly known that a healthy gut flora plays a major role in the host's general health. The normal human gut microbiota comprises of two major phyla, namely Bacteroidetes and Firmicutes. Even though an infant's gut microbiota seems random, by the time they are three years old, it begins to resemble the adult flora. However, throughout a person's life, there are differences in the microbial dispersal from the esophagus to the rectum in both space and time. Scientists can now examine these microorganisms, their roles, and the interactions between microbes and their hosts in both health and sickness in great detail because to advancements in genome sequencing tools and bioinformatics. A healthy gut microbiota has a specialized role in immunomodulation, pathogen defense, xenobiotic and drug metabolism, host nutrition metabolism, and gut mucosal barrier structural integrity.
2025-11-11
THE INTERACTION OF MICROFLORA WITH THE HUMAN IMMUNE SYSTEM AND THE ANALYSIS OF MEASURES TO IMPROVE MICROFLORA
The host immune system's induction, education, and operation are all significantly influenced by the microbiota. In exchange, the host immune system has developed a number of strategies for preserving its mutually beneficial association with the microbiota. Maintaining this conversation enables the use of regulatory mechanisms involved in the long-term tolerance to harmless antigens as well as the production of protective responses to pathogens. Tonic microbe detection and intricate feedback loops between the immune system's innate and adaptive components are necessary for microorganisms to be able to influence the immunological tone of tissues both locally and systemically. Here, we go over the main cellular mediators of these interactions and talk about new topics related to our present comprehension of the host-microbiota homeostatic immunological dialogue.
2025-11-11
THE RELEVANCE OF IMPROVING MICROFLORA IN CASE OF WEAKENED IMMUNITY AND STABILIZATION MEASURES
A complex ecosystem made up of many cells far more numerous than the total number of cells in the human body is comprised of the microbial communities that inhabit it. Given its complexity, relationship to health, and involvement in a number of clinical disorders, it is well acknowledged that the human gut microbiota is a subject of study interest. The demand for more research is fueled by the desire to thoroughly clarify and record hitherto unidentified facets of the gut microbiota and its connections to health. Additionally, it has served as a catalyst for doing the current examination of the research sources that have been submitted thus far. Because of competition and natural selection throughout life, the human intestine is a natural ecosystem containing a complex of diverse and dynamic microorganisms. These intestinal microbes, known as microbiota, interact with the host and are consequently in contact with the organs of the different systems.
2025-11-11
DISCUSSION OF MEASURES TO IMPROVE THE DIAGNOSIS OF BACTERIAL DISEASES
This article's goal is to examine the performance, advantages, and disadvantages of the new and existing microbiological methods that aid in the quick detection of bacterial infections in critically sick patients, as well as the data that is currently available to assess their clinical significance. Significant morbidity and death are caused by bacterial infections and sepsis in patients hospitalized to the critical care unit, and the growing worldwide burden of antibiotic resistance makes managing these conditions even more difficult. In this context, novel diagnostic techniques that can surpass the accuracy and turnaround time constraints of conventional microbiology are greatly needed. The optimization of current culture-based techniques, rapid antigen detection, nucleic acid detection (including multiplex PCR assays and microarrays), sepsis biomarkers, new techniques for pathogen detection (like T2 magnetic resonance) and susceptibility testing (like morphokinetic cellular analysis), and the use of direct metagenomics on clinical samples are some of the general topics we cover.
2025-11-11
THE RELEVANCE OF THE DIAGNOSIS OF INFECTIOUS DISEASES AND THE INTERPRETATION OF MEASURES TO IMPROVE DIAGNOSIS
The economy and human civilization are greatly impacted by infectious illnesses, which pose serious threats to world health. Functional probes have shown tremendous promise in recent years as essential biological media for infectious disease research and treatment. Pathogen identification, biological mechanism investigation, and anti-infective medication development are some of their uses in the field of infectious illnesses. An overview of the pathophysiology, classification, and severity of infectious diseases is given in this review. Using common examples, we then looked at the unique features and design approaches of functional probes for infectious illness diagnosis and treatment, providing insight into their logic. We go over the present situation and difficulties surrounding the therapeutic application of functional probes. We also looked into the potential use of these probes in the detection and management of infectious disorders.
2025-11-11
ANALYSIS OF MEASURES FOR ACCURATE DIAGNOSIS OF VIRAL HEPATITIS AT AN EARLY STAGE AND THE NEED FOR THEIR IMPROVEMENT
Due to its high rates of morbidity and mortality, hepatitis remains a serious worldwide health concern. Early prediction of hepatitis outcomes is still a crucial area for development, despite advancements in diagnosis and therapy. By using a variety of cutting-edge machine learning (ML) algorithms to predict hepatitis, this study aims to close this gap and support international initiatives to improve public health outcomes. The hepatitis dataset from the UCI repository, which comprises 155 people and 20 characteristics pertaining to clinical information, test results, and demographics, was used in the study. Despite advancements in antiviral medication and effective vaccinations, viral hepatitis continues to have a significant global burden. Hepatitis A, B, C, D, and E are the five types of hepatitis viruses. Along with HIV infection, malaria, and tuberculosis, hepatitis B and hepatitis C virus infections rank among the top four infectious diseases in the world in terms of mortality. About 47% of such deaths can be attributed to the hepatitis B virus, 48% to the hepatitis C virus, and the remaining portion to the hepatitis A and hepatitis E viruses.
2025-11-11
THE SPECIFICS OF THE INTESTINAL MICROFLORA AND THE RELEVANCE OF IMPROVING THE INTESTINAL MICROBIOTA IN STROKE PATIENTS
The gut microbiota and its connection to different neurological conditions have been the subject of an increasing number of investigations. In addition to having a significant influence on blood pressure, blood glucose, and atherosclerosis—all risk factors for ischemic stroke—the gut microbiota can also have an impact on the body's metabolic state. In order to provide new concepts for the prevention and treatment of ischemic stroke, we compiled research on the physiological role of the gut microbiota and gut microbiota disorders associated with the central nervous system in this review. The gastrointestinal tract hosts complex microbial communities, the largest pool of immune cells, and forms a bidirectional regulation brain-gut axis with the brain. Recent experimental and clinical studies have highlighted the significance of the relationship between the intestinal microenvironment and stroke.
2025-11-11
ЛЕЧЕБНОЕ ПИТАНИЕ ДЕТЕЙ РАННЕГО ВОЗРАСТА С АТОПИЧЕСКИМ ДЕРМАТИТОМ
В статье рассматриваются современные подходы к организации лечебного питания у детей раннего возраста, страдающих атопическим дерматитом (АД). Особое внимание уделено роли гипоаллергенных смесей, исключению триггерных продуктов, формированию сбалансированного рациона, а также влиянию нутриентного статуса на течение заболевания. Приведены данные отечественных и зарубежных исследований о значении грудного вскармливания, использовании гидролизованных белков, омега-3 жирных кислот, пробиотиков и пребиотиков в коррекции иммунных реакций организма. Обоснована необходимость индивидуального подбора диеты с учётом возраста, степени тяжести заболевания и наличия сопутствующих патологий.
2025-11-11
КАТАБОЛИЗМ ХЕМОТРОФНЫХ МИКРООРГАНИЗМОВ
В статье рассматриваются механизмы катаболизма у хемотрофных микроорганизмов, обеспечивающие их способность использовать неорганические и органические соединения в качестве источников энергии. Описываются основные пути окислительно-восстановительных реакций, участвующих в превращении химической энергии в биологическую, роль ферментных систем и дыхательных цепей, а также участие хемотрофов в глобальных биогеохимических циклах. Приводятся примеры аэробных и анаэробных хемотрофных бактерий, анализируются различия между хемоавтотрофами и хемоорганотрофами. Рассматриваются современные методы исследования катаболических путей и их биотехнологическое значение.
2025-11-12
КЎКРАК БЎШЛИҒИ ВА ҚОРИН БЎШЛИҒИ АЪЗОЛАРИНИНГ ЗАМОНАВИЙ ҚЎШ ЖАРОХАТЛАНИШЛАРИНИНГ АЙРИМ СУД-ТИББИЙ ЖИҲАТЛАРИ
Мақолада қўш жарохатланишлар этиологияси, қўш жарохатланишларда кўп жарохатланадиган сохалар жабрланувчиларнинг ёши ва жинсий кесимида келтирилган. Мақолада 45та қўш жарохатлар натижасида юз берган ўлим холатлари бўйича касаллик тарихлари ва эксперт хулосалари (28-50 ёш) таҳлил қилинган. Таҳлил бўйича қўш жарохатланишларда энг кўп юзага келадиган ўлим сабаблари ва жарохатланадиган анатомик сохалар аниқланган. қўш жарохатланишларда ўлим сабабларини ўрганиш ва баҳолаш, ўлим юз беришини олдини олишга қаратилган профилактик чора-тадбирларни ишлаб чиқиш. РСТЭИАМ Тошкент шахар филиалида 2020-2023 йилларда ўтказилган 45та қўш жарохатлар оқибатида юз берган ўлим холатлар юзасидан ўтказилган экспертизалар-эксперт хулосалари ва касаллик тарихлари таҳлили ўтказилди. Барча ҳолатларда ўлим сабаби қўш жарохатлар натижасидан юз берган.
2025-11-12
ЦИНК ВА СЕЛЕН ТАНҚИСЛИГИНИНГ “ПУЧ” ФОЛЛИКУЛА СИНДРОМИ ПАТОГЕНЕЗИДАГИ ЎРНИ: КЛИНИК ВА ПРОГНОСТИК ТАҲЛИЛ
Аёллардаги бепуштлик муаммоси замонавий репродуктив тиббиётнинг энг муҳим йўналишларидан бири ҳисобланади. Шу жумладан, «пуч» фолликула синдроми (ПФС) морфологик жиҳатдан етук фолликулалар бўлишига қарамай, тухум ҳужайра мавжуд эмаслиги билан тавсифланади. ПФС патогенези кўп омилли бўлиб, гормонал дисбаланс, тухумдон захирасининг камайиши ва оксидатив стресс билан узвий боғлиқ. Фолликуляр муҳитда цинк (Zn) ва селен (Se) асосий антиоксидантлардан ҳисобланиб, уларнинг танқислиги ПФС ривожланишига олиб келиши мумкин.
2025-11-13
MASTOEKTOMIYA O‘TKAZGAN AYOLLARDA O‘Z-O‘ZINI PARVARISH QILISH KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISHNING AMALIY ASOSLARI
Ushbu maqolada,mastoektomiya operatsiyasini boshidan kechirgan ayollar dunyo va mamlakatimiz statistik ma’lumotlari, mastoektomiyadan keyingi reabilitatsiya muammolarining tahlili, o‘z-o‘zini parvarish qilishning nazariy-metodik asoslari, amaliy reabilitatsiya yondashuvlari va o‘z-o‘zini parvarish ko‘nikmalarini shakllantirish metodikasi,didaktik treninglar va o‘quv mashg‘ulotlari, ularni psixologik qo‘llab-quvvatlash, kognitiv-behavioral terapiya, psixoterapevtik guruh mashg‘ulotlari, jismoniy reabilitatsiya (LFK) va fizioterapiya. elektrostimulyatsiya, magnetoterapiya, ultratovush terapiyasi (UTT) va boshqa ilmiy -amaliy tavsiyalar keng ko’lamda yoritib berilgan.
2025-11-14
OG‘IZ BO‘SHLIG‘I SHILLIQ QAVATI O‘SMAOLDI VA O‘SMALI KASALLIKLARINI ERTA TASHXISLASHNING ZAMONAVIY USULLARI
Мақолада оғиз бўшлиғининг шиллиқ қаватидаги саратонигача бўлган ҳолатлар ва саратонини эрта аниқлашнинг замонавий қўшимча усуллари таҳлил қилинган. Муаммонинг долзарблиги таъкидланган: кеч диагностика натижасида ҳолатларнинг 50% дан ортиғи III–IV босқичларда аниқланади. Цитологиктаҳлил, оптик усуллар (аутофлуоресценция, тор спектрли визуализация), оптик когерент томография, витал бўяш, сўлакдаги биомаркерларни ўрганиш ва шахсийлаштирилган хавф прогнози имкониятлари ёритилган. Усулларнинг сезгирлик ва махсуслик кўрсаткичлари, афзалликлари ва чекловлари ҳақида маълумотлар келтирилган. Бир нечта усулларни биргаликда қўллаш ташхис аниқлигини ошириши ва саратонини эрта босқичда самарали аниқлаш имконини бериши қайдэтилган.
2025-11-17
ARTERIOVENOZ MALFORMATSIYALARI BO'LGAN BEMORLARDA CDKN2A GENIDAGI RS7865618 POLIMORFIZMINING ALLELLARI VA GENOTIPLARINING TARQALISH CHASTOTASI
Ushbu tadqiqot miya arteriovenoz malformatsiyalari (AVM) bo'lgan bemorlarda CDKN2A genidagi rs7865618 polimorfizmining allellari va genotiplarining tarqalishini tahlil qiladi, shuningdek, uning klinik fenotiplarning rivojlanishidagi potentsial rolini baholaydi. AVMlarning ko'p faktorli tabiati va ularning muhim klinik va genetik heterojenligini hisobga olgan holda, tadqiqotga 154 respondent kiritilgan: tasdiqlangan AVMlari bo'lgan 94 bemor va 60 nazorat guruhi. Genotiplash periferik qondan DNKni ajratib olish va keyinchalik o'rganilayotgan polimorfizmni o'z ichiga olgan fragmentlarni kuchaytirish orqali amalga oshirildi.
2025-11-18
ДИНАМИКА КЛИНИЧЕСКИХ ПРОЯВЛЕНИЙ ГЕЛЬМИТОВ У ДЕТЕЙ
Гельминтозы у детей представляют собой одну из наиболее распространённых паразитарных патологий, оказывающих существенное влияние на физическое и когнитивное развитие организма. В детском возрасте особенности иммунной системы и недостаточное формирование гигиенических навыков создают благоприятные условия для заражения гельминтами различного класса — нематодами, цестодами и трематодами. Клинические проявления гельминтозов отличаются значительным полиморфизмом и зависят от вида паразита, интенсивности инвазии и состояния организма ребёнка.
2025-11-18
KARTALARDA BERILGAN CHIZIQ UZUNLIGINI ANIQLASHDA MASSHTABLARDAN FOYDALANISH MASALALARI
Maqolda geografiya taʼlimi jarayonida muhim rol oʻynaydigan masshtablardan amaliy darslardan foydalanish masalalari tahlil qilinadi. Lekin masshtablar sohasidagi malaka va koʻnikmalarning etishmasligi ularni amaliy dars jarayonida berilgan topshiriqlarni bajarishda maqsadga muvofiq qullashda toʻsqinlik qiladi. Shuning uchun ushbu maqolada masshtablarni amaliy ishlarni bajarish jarayonida qoʻllash, berilgan topshiriqlarni bajarish misolida izohlangan va qoʻyilgan muammolar bartaraf etish imkoniyatlari yoritilgan.
2025-11-18
ЦИТОКИНОВЫЙ ШТОРМ ПРИ СКВ: МЕХАНИЗМЫ ИММУНОВОСПАЛЕНИЯ И ТЕРАПЕВТИЧЕСКИЕ ВОЗМОЖНОСТИ
Системная красная волчанка (СКВ) — аутоиммунное мультиорганное заболевание, в патогенезе которого ключевую роль играют провоспалительные цитокины. У части пациентов развивается синдром цитокинового шторма (ЦШ), характеризующийся стойкой лихорадкой, гиперферритинемией, цитопениями и острой органной недостаточностью. Дисбаланс адаптивного и врожденного иммунитета приводит к чрезмерной продукции IL-6, IL-1β, TNF-α, IFN-γ Т- и В-клетками и активации макрофагов. Мониторинг цитокинов и шкала HScore применяются для диагностики ЦШ. Биологическая терапия (белимумаб, тоцилизумаб, анифролумаб) расширяет возможности контроля воспаления. Персонализированный подход, основанный на цитокиновом профиле и генетических маркерах, является перспективным направлением лечения.
2025-11-20
КОЛИЧЕСТВЕННО ВИДОВОЙ СОСТАВ СОРНЫХ РАСТЕНИЙ НА ПОСЕВАХ БАКЛАДЖАНА (Solanum melongena L.)
Изучен количественно видовой состав сорных растений на посевах бакладжана в Кибрайском районе Ташкентской области. Выявлены доминантные виды сорных растений, степень засоренности и их количество на единицу площади в 1м2. Приведены латинские названия сорных растений. Указаны часто встречающиеся виды сорных растений. Изложено, что широкое применение чередования в овощеводстве создает определенные трудности при выявлении видов сорных растений, свойственных каждому виду культуры.
2025-11-20
ALLOGEN GEMAPOETIK O‘ZAK HUJAYRALAR TRANSPLANTATSIYASIDAN KEYIN BEMORLARDA RIVOJLANADIGAN GEMORRAGIK SISTIT
Gemorragik sistit (GS) allogen gematopoetik ildiz hujayralari transplantatsiyasi (allo-GIHT) o‘tkazilgan bemorlarda hayot uchun xavfli asorat hisoblanadi. GS ning potensial etiologiyasi va uning natijalarini o‘rganish bir nechta nashrlar bilan cheklangan va GS ni davolash uchun standart terapevtik yondashuv ishlab chiqilmagan.
2025-11-21
PREVENTION OF CARDIOVASCULAR DISEASE IN ARID REGIONS: THE ROLE OF CLIMATIC AND GEOGRAPHIC DETERMINANTS
Cardiovascular disease (CVD) remains one of the leading causes of morbidity and mortality across the globe. While well-established risk factors such as hypertension, obesity, and sedentary lifestyles are frequently studied, the contribution of environmental determinants; especially climate and geography has received comparatively less attention. Arid regions, characterized by persistent high temperatures, scarce vegetation, limited water resources, and low humidity, create unique physiological and lifestyle stressors that may accelerate cardiovascular risk. In these areas, dehydration, thermal strain, salt retention due to restricted water intake, and reduced access to healthcare services collectively intensify the burden of CBD. This study investigates the influence of arid climate and geographic determinants on cardiovascular health outcomes, with a focus on variations across age and sex. By identifying patterns of vulnerability such as the higher susceptibility of older adults and men. This research emphasizes the need for tailored preventive strategies adapted to environmental realities.
2025-11-21
PATIENT OUTCOMES AFTER CORONARY ANGIOPLASTY WITH STENT IMPLANTATION AND STRATEGIES FOR RECURRENCE PROPHYLAXIS: A RETROSPECTIVE COHORT STUDY FROM FERGANA
This retrospective cohort study analyzes clinical outcomes of 96 patients who underwent percutaneous coronary intervention (PCI) with stent implantation following acute myocardial infarction at the Fergana Regional Cardiology Center. Drug-eluting stents demonstrated significantly lower risks of in-stent restenosis and recurrent myocardial infarction compared with bare-metal stents. Long-term adherence to dual antiplatelet therapy and statin use markedly reduced the incidence of major adverse cardiac events. Diabetes mellitus was identified as a major prognostic factor associated with recurrence. The findings highlight the importance of personalized pharmacological prevention and patient adherence to secondary prophylaxis for improving post-PCI outcomes.
2025-11-24
GIPOKSIYA: RIVOJLANISH MEXANIZMLARI, TURLARI VA ODAM ORGANIZMIGA TA'SIRI
Gipoksiya - bu tana va organlardagi kislorodning yetishmasligi bilan bog'liq patologik holat bo'lib, bu normal fiziologik jarayonlarni buzadi va hujayralarning shikastlanishiga olib kelishi mumkin. Ushbu maqolada gipoksiyaning asosiy mexanizmlari, jumladan gemik gipoksiya, tsirkulyator gipoksiya va to'qima gipoksiyasi, shuningdek, ularning organizmga ta'siri ko'rib chiqiladi. Kislorod yetishmovchiligiga javoban faollashadigan kompenseratsion mexanizmlar va gipoksiyaning qondagi gemoglobin, eritrotsitlar va leykotsitlar kabi gematologik ko'rsatkichlarga ta'siri ta'riflanadi. Patofiziologik jarayonlar, jumladan oksidlanish stressi va uning diagnostika va gipoksik holatlarni davolashdagi klinik ahamiyati muhokama qilinadi. Gipoksiyaning og'irligini diagnostika qilish uchun faqatgina gaz ko'rsatkichlari emas, balki gematologik o'zgarishlarni kompleks o'rganish ham muhim. Maqolada gipoksik holatlarni diagnostikasi va davolash usullarini ishlab chiqish zarurligi ham ta'kidlanadi
2025-11-25
VITAMINLI OʻSIMLIKLAR. VITAMINLARNING KLASSIFIKATSIYASI
Vitaminlar - organizmning normal o`sishi va rivojlanishi uchun zarur bo’lgan va nisbatan oz miqdorda uchraydigan kimyoviy organik birikmalar hisoblanadi. Vitaminlar – tirik organizmda har xil biokimyoviy va fiziologik jarayonlar me’yorida o’tib turishini ta’minlaydigan moddalardir. Vitaminlarsiz odam va hayvon organizmi uzoq vaqt yashay olmaydi, ovqat tarkibida vitamin yetishmaganda gipovitaminoz, mutlaqo boʻlmaganda avitaminoz kasalligi rivojlanadi. Organizmda vitaminlarning yetishmasligi yoki umuman bo’lmay qolishining asosiy sabablari: ozuqa tarkibida vitaminlarning yetishmasligi yoki umuman bo’lmasligi, ba’zilarining esa ichak devori orqali so’rila olmay qolishi, ozuqalar tarkibida vitaminlarning (hazm qilish organlarida) sintezlanishiga halaqit qiladigan salbiy omillar, jumladan antibiotik yoki sulfanilamid preparatlari bo’lib, ularni uzluksiz qabul qilishi kiradi.
2025-11-25
ДИНАМИКА ХРОМОСОМНЫХ БОЛЕЗНЕЙ В АСПЕКТЕ МЕДИЦИНСКОЙ БИОЛОГИИ
В статье анализируется современная динамика хромосомных болезней в контексте медицинской биологии, отражающаяся в изменении частоты, структуры и факторов риска, влияющих на формирование хромосомных аномалий у человека.
2025-11-26
РОЛЬ ФИЗИОТЕРАПЕВТИЧЕСКИХ И ТРАДИЦИОННЫХ МЕТОДОВ В ПРОФИЛАКТИКЕ АСЕПТИЧЕСКОГО НЕКРОЗА ГОЛОВКИ БЕДРЕННОЙ КОСТИ
Асептический некроз головки бедренной кости (АНГБК) представляет собой тяжелое дегенеративное заболевание, ведущее к стойкой инвалидизации пациентов трудоспособного возраста. В данной обзорной статье проанализированы современные взгляды на роль физиотерапевтических и традиционных методов гимнастики в системе профилактических мероприятий при АНГБК. Особое внимание уделяется патогенетическому обоснованию применения методов, направленных на улучшение региональной гемодинамики, укрепление мышечного корсета, коррекцию биомеханических нарушений и активацию собственных репаративных возможностей организма. На основании анализа литературы делается вывод о высокой перспективности интеграции современных физиопроцедур и проверенн ых временем традиционных практик в комплексные программы для пациентов групп риска.
2025-11-27
PODAGRA KASALLIGINING KLINIK KECHISHI VA REABLITATSIYA YONDASHUVLARI
Podagra siydik kislotasi almashinuvining buzilishi natijasida organizmda urat kristallarining to‘planishi bilan kechadigan surunkali metabolik kasallikdir. Ushbu maqolada podagra kasalligining klinik kechishi, uning asosiy bosqichlari, simptomatik belgilar hamda zamonaviy reabilitatsiya yondashuvlarining samaradorligi tahlil qilinadi. Reabilitatsiya jarayonida fizioterapiya, farmakologik va dietoterapevtik usullar uyg’unlashgan holda qo‘llanilganda bemorlarning hayot sifati sezilarli darajada yaxshilanishi kuzatiladi. Tadqiqot natijalari podagra bilan og’rigan bemorlarda integratsion yondashuv orqali og’riq sindromini kamaytirish va funksional tiklanishni tezlashtirish imkonini beradi
2025-11-27
HOMILADORLIKNING UCHINCHI TRIMESTRIDA COVID-19 INFEKSIYASINING KLINIK, GORMONAL VA PERINATAL OQIBATLARI: RETROSPEKTIV TAHLIL
Ushbu retrospektiv tadqiqot homiladorlikning uchinchi trimestrida COVID-19 infeksiyasining klinik kechishi, steroid gormonlar darajasiga taʻsiri va perinatal natijalar bilan bogʻliqligini baholashga qaratilgan. Tadqiqotga jami 100 nafar homilador ayol jalb qilinib, ularning 100 nafari SARS-CoV-2 bilan kasallangan asosiy guruhni tashkil etdi. Natijalar COVID-19ning uchinchi trimestrda hatto yengil shaklda kechishi ham akusherlik xavflarni oshirishi, ogʻir kechish esa estradiol va progesteron darajasining sezilarli pasayishi bilan kechishini koʻrsatdi. Akusherlik asoratlari — temir tanqisligi kamqonligi (37,5%), muddatidan oldin tugʻruq (27,5%) va kesarcha kesish amaliyoti (47,5%) — COVID-19 bilan bogʻliq xavflarning muhim klinik koʻrsatkichlari sifatida qayd etildi. Neonatal reanimatsiya ehtiyoji 7,5%ni tashkil etdi. Olingan maʻlumotlar COVID-19 infeksiyasi homiladorlikning kech bosqichida klinik va perinatal oqibatlar xavfini sezilarli darajada oshiruvchi omil ekanligini tasdiqlaydi.
2025-11-27
BEPUSHT AYOLLARDA OVARIAL ZAXIRA VA FERTILLIKNI TIKLASHDA MITOXONDRIAL DISFUNKSIYANI KORREKSIYALASHNING SAMARADORLIGI
mitoxondrial disfunksiyani kompleks tarzda korreksiyalash orqali ovarial zaxira, endometrial retseptivlik va fertillik koʻrsatkichlariga taʼsirini baholashga qaratildi.
2025-11-28
ОКСИДАТИВ СТРЕСС БИОМАРКЕРЛАРИ АСОСИДА ФОЛЛИКУЛОГЕНЕЗ БУЗИЛИШЛАРИНИ ЭРТА ТАШХИСЛАШ: КЛИНИК-БИОХИМИК ЁНДАШУВ
Ушбу тадқиқот оксидатив стресс биомаркерлари — ROS, MDA ва TAC — ҳамда овариал функция кўрсаткичлари ўртасидаги боғлиқликни баҳолаш ва фолликулогенезнинг эрта бузилишларини аниқлашда уларнинг диагностик қийматини белгилашга қаратилди. 2024–2025 йилларда ўтказилган проспектив тадқиқотда 90 нафар аёл қатнашди ва улар оксидатив стресс даражасига кўра уч гуруҳга ажратилди. Натижаларга кўра, оксидатив стресс юқори бўлган аёлларда AMГ даражаси сезиларли камайган, ФСГ юқори бўлган ва AФC деярли уч баробар пасайгани аниқланди. ROS ва MDA кўрсаткичлари юқори, TAC даражаси эса паст эканлиги аниқланди. Корреляцион таҳлил ROSнинг AMГ ва AФC билан кучли ва ўртача тескари алоқада, ФСГ билан эса тўғри алоқада эканини кўрсатди. ROC-анализда ROS > 30% AUC = 0,84 бўлди, AMГ < 1,1 нг/мл + ROS > 32% комбинацияси эса AUC = 0,91 ни ташкил қилди. Умуман, оксидатив стресс биомаркерлари овариал резервнинг эрта пасайиши ва фолликулогенез бузилишларини аниқлашда юқори прогностик аҳамиятга эга экани тасдиқланди.
2025-11-28
LYUTEIN FAZASINI QOʻLLAB-QUVVATLASHDA PROGESTERONNI PERORAL, VAGINAL VA INYEKSION TURLARINING SAMARADORLIGINI QIYOSIY TAHLILI
Ushbu tadqiqot yordamchi reproduktiv texnologiyalar (YORT) sikllarida lyutein fazasini qoʻllab-quvvatlashda qoʻllaniladigan progesteron turlarining — peroral (didrogesteron), vaginal (mikronlashtirilgan progesteron) va inyeksion (maslyanoy progesteron) — farmakokinetik, gormonal va klinik samaradorligini qiyosiy baxolashga qaratilgan. Prospektiv randomizatsiyalangan dizaynda 90 nafar bemor 3 guruhga ajratildi. Asosiy koʻrsatkichlar sifatida zardob P4 darajasi, implantatsiya chastotasi, klinik homiladorlik darajasi, endometrial retseptivlik va dopplerometriya koʻrsatkichlari baholandi. Natijalarga koʻra, inyeksion progesteron zardob P4 ni eng yuqori darajada ushlagan (p<0.001), vaginal shakl esa endometrial retseptivlik va implantatsiya nishonlarini yaxshilagan. Peroral didrogesteron bemorlar uchun qulayligiga qaramay, P4 darajasi pastroq kuzatildi. Umuman olganda, progesteron shaklini tanlashda farmakokinetik yondashuv va individual P4 monitoringi asosiy ahamiyatga ega ekanligi aniqlandi.
2025-11-28
