Ushbu to‘plamga Samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar universiteti professor-o‘qituvchilari va olimlari, xorijiy olimlar taqdim etgan materiallar kiritilgan.
Konferensiyaning hamda mazkur nashrning muhim vazifalari taqdim etilgan mavzu doirasida eng yangi ma’lumotlar bilan tanishish, muammoli masalalarni muhokoma qilishdan iborat.
Mazkur to‘plam ushbu yo‘nalishlarda ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borayotgan professor-o‘qituvchilar, yosh olimlar, doktorantlar, mustaqil izlanuvchilar, magistrlar va iqtidorli talabalarga mo‘ljallangan.
Nashr qilingan: 2025-07-12
Maqolalar
HAR XIL ZAVOD TIPIDAGI SUR QO‘CHQORLAR AVLODIDA JUN TOLA QOPLAMINING AYRIM KO‘RSATKICHLARI
Приведены результаты проявления длина просветленной части волоса, длина волоса и плотность завитка в приплоде баранов-производителей Узбекистанский, Нуратинский, Кызылкумский, Свердловский, Сарибельский и Бухороишарифских заводских типов.
2025-05-16
МЯСНАЯ ПРОДУКТИВНОСТЬ БАРАНЧИКОВ ДАГЕСТАНСКОЙ ГОРНОЙ ПОРОДЫ И ИХ ПОМЕСЕЙ С ПОРОДОЙ ДОРПЕР
На основе проведенного опыта по промышленному скрещиванию овцематок дагестанской горной породы с баранами породы дорпер представлены показатели убоя и приведена характеристика морфологического состава туш молодняка дагестанской горной породы (ДГ) породы и её помесей дагестанская-дорпер (ДГ х Д).
2025-05-16
ДИНАМИКА ЖИВОЙ МАССЫ БАРАНЧИКОВ РАЗНОЙ КРОВНОСТИ ВЫРАЩЕННЫХ В УСЛОВИЯХ РЕСПУБЛИКИ КАЛМЫКИЯ
Приводится сравнительный анализ динамики живой массы баранчиков разной кровности. В итоге определили, что трехпородные помеси обладали наилучшими показателя прироста живой массы как в раннем возрасте, так и за весь период выращивания.
2025-05-16
МЯСНАЯ ПРОДУКТИВНОСТЬ ЧИСТОПОРОДНЫХ И ПОМЕСНЫХ БАРАНЧИКОВ ЭДИЛЬБАЕВСКОЙ ПОРОДЫ
В статье представлены данные по динамике живой массы и морфологическим показателям мяса чистопородных эдильбаевских баранчиков и ярок, помесей первого поколения, полученных от скрещивания эдильбаевских маток с баранами дорпер. Среднесуточный прирост за период от рождения до 8-месячного возраста был выше по помесным животным, по баранчикам превосходство составило 6,0%, по ярочкам 10,6% соответственно. По плодовитости превосходство помесей над сверстниками составило 8,0 % и выходу деловых ягнят 10,0 %. Доля мякоти увеличивалась с возрастом и имела явные преимущественные показатели у баранчиков опытной группы (Эд×Д). В 5-ти месячном возрасте оно равнялось 11,3%, а в 8 месяцев – 12,2% (Р≤0,05). По массе соединительной и костной ткани статистических различий между группами не наблюдали.
2025-05-16
ТЕХНОЛОГИЯ ВОЗДЕЛЫВАНИЯ КОРМОВОГО СОРГО В УСЛОВИЯХ ЗКО
Maqolada jo'xori turlarining navlaridan birini etishtirish texnologiyasi – em-xashak jo'xori, Ros navi ko'rib chiqiladi. G'arbiy Qozog'iston viloyati xavfli dehqonchilik zonasida joylashgan va keskin kontinental iqlimga ega: yozda kam yog'ingarchilik bo'ladi va harorat asosan yuqori. Bunday iqlim sharoitida qurg'oqchilikka va samarali namlik etishmasligiga chidamli ekinlarni etishtirish zarurati ortib bormoqda. Bunday hosil em-xashak jo'xori hisoblanadi. Sorghum qurg'oqchilikka chidamliligidan tashqari, bu madaniyat tuproqlarga ham oddiy emas va tuproq turini va turini tanlamasdan o'sishi mumkin. Ros navi em-xashak jo'xori bilan bog'liq va bizning iqlim sharoitimizga moslashgan. Jo'xori etishtirishning asosiy sharti begona o'tlarni yo'q qilish va deyarli 4 metr chuqurlikka etadigan kuchli ildiz ekin tizimini shakllantirish uchun maqbul sharoitlarni yaratish uchun majburiy ekishdan oldin ishlov berishdir. Ekish vaqti ham hosilni etishtirishda muhim rol o'ynaydi. Ekish tuproqni 12-140 S gacha qizdirganda amalga oshiriladi, shuning uchun ekish 2023 yil 12-15 may kunlari amalga oshirildi, ekish usuli qator oralig'i bilan keng qatorli – 45 sm.vegetatsiya davri 102 kunni tashkil etdi.
2025-05-16
ПЕРЕРАБОТКА ПРОДУКТОВ ПЧЕЛОВОДСТВА В СОВРЕМЕННЫХ УСЛОВИЯХ
O'simlik materiallarini o'z ichiga olgan holda tor yo'naltirilgan funktsional maqsadlar uchun asalarichilik mahsulotlarini ishlab chiqarish asal kompozitsiyalari assortimentini kengaytirish va iste'molchiga belgilangan me'yoriy-texnik talablarga muvofiq yaratilgan yangi mahsulotlarni taklif qilish imkonini beradi.
2025-05-16
TAJRIBADAGI GOLSHTIN ZOTLI SIGIRLAR SUT MAHSULDORLIGINING TIRIK VAZNIGA BOG‘LIQLIGI
Ushbu maqolada Jizzax viloyatining Baxmal tumanidagi “Abdumalik ota vorislar” naslchilik fermer xo‘jaligining qizil-оlа gоlshtin zotli sigirlarining oziqlantirish sharoiti haqida ma’lumotlar yoritilgan.
2025-05-16
РАЗРАБАТЫВАЕТСЯ ГЕНЕТИЧЕСКИЙ ПАСПОРТ ОТЕЧЕСТВЕННОЙ ПОРОДЫ КРС УЗБЕКИСТАНА
Мақолада Ўзбекистоннинг сутдор бушуев зоти мисолида “Ноёб зотли ҳайвонларни генетик жихатдан паспортлаштириш учун молекуляр панеллар ишлаб чиқиш” мавзусидаги илмий-амалий лойиҳа доирасида амалга оширилган молекуляр-генетик тадқиқотларнинг дастлабки натижалари келтирилган.
2025-05-16
QORAKOʻL QOʻZILAR RATSIONIDA PROBIOTIK VA PREMIKSNING OZUQALAR SIFATI VA GOʻSHT MAHSULDORLIGIGA TA’SIRI
Maqolada qorakoʻl zotli qoʻzilarni oziqlantirishda ozuqa qoʻshimchasi sifatida probiotik “Baktovit” va “Novamix” premiksini qoʻllash natijalari keltirilgan. Ozuqa qoʻshimchalari bilan boyitilgan konshentrat ozuqalarning sifatini aniqlasda probiotik bilan sorbsiya qilingan ozuqa aralashmalarining sifatiga ijobiy ta’siri borligi aniqlangan. Ozuqa qoʻshimchalaridan kompleks holda foydalanish natijasida qoʻzilarning mutlaq oʻsishi 2,5 kg, kunlik oʻsishi 41 g ga oshishi va soʻyim chiqimini 3,9% ga yoqori boʻlganligi aniqlangan.
2025-05-16
ТҰРМЫСТЫҚ ҚАЛДЫҚТАН ШЫҚҚАН МАЙДЫ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ЖОЛМЕН КӘДЕГЕ ЖАРАТУ
В статье рассматривается управление бытовыми отходами в рамках реализации «Зелёной экономики» в Республике Казахстан. Повышение эффективности управления бытовыми отходами является актуальной задачей как для всей Республики Казахстан, так и для Западно-Казахстанской области. В настоящее время в Казахстане система раздельного сбора отходов на уровне «источника» их образования не налажена должным образом. В связи с этим, проводится комплексный экономический анализ по всей стране, охватывающий раздельный сбор отходов, их вывоз, переработку и реализацию. Утилизация бытовых отходов, в частности, остаётся актуальной проблемой. В данной работе предлагается идея изготовления экологически чистого мыла путём повторного использования бытовых жировых отходов.
2025-05-16
TAKALARDA KO‘PAYISH BILAN BO‘G‘LIQ JINSIY REFLEKSLARNING NAMOYON BO‘LISHI
Mazkur maqola takalarda ko‘payish bilan bog‘liq jinsiy reflekslarning namoyon bo‘lish belgilari yoritilgan bo‘lib, mazkur belgilar repoduktiv xususiyatlarni baholashda muhim biologik ahamiyat kasb etadi. Takalardagi jinsiy reflekslar orqali kuyga kelgan urg‘ochi echkilarni aniqlash, eng oddiy va samarali usul hisoblanadi. Shuning uchun ham takalardagi jinsiy reflekslar zanjiridagi ketma-ketlikni bilish kelgusida ko‘payish jarayonlari boshqarish imkoniyatini beradi.
2025-05-16
G‘ALLANING RIVOJLANISH FAZALARI VA O‘RIM-YIG‘IMNI BOSHLASHNING MAQBUL MUDDATINI ANIQLASH
Maqolada respublikamizda don etishtirishning, o‘rim-yig‘im davrida qo`yiladigan agrotexnik talablar, bug‘doyning rivojlanish fazalari, o‘rim-yig‘im ishlarini boshlash masalalari yoritilgan.
2025-05-16
ASALARILARNING XO‘JALIKDAGI FOYDALI XUSUSIYATLARI
Maqolada mahalliy populyasiyadagi asalarilarning xo‘jalik foydali xususiyatlarini, bir minut davr ichida ularning uchish faolligi, asal qopchasining vazni va undagi qand miqdorining konsentrasiyasi kabi ma’lumotlar keltirilgan.
2025-05-16
QO‘SHIMCHA OZUQALAR ONA ASALARINING VAZNIGA VA PUSHTDORLIGIGA TA’SIRI O‘RGANISH
В результате кормления пчелиной семьи сахарным сиропом и медоперговой массой у матки показатели живой массы, плодовитости, и продуктивносты увеличивается на 10-15 %.
2025-05-16
TURLI GENOTIPGA MANSUB BO‘LGAN AVLODLARNING JUN-TOLA QOPLAMINING SIFAT VA MIQDORIY KO‘RSATKICHLARI
Turli genotipli juftlashdan olingan ko‘k rangli avlodlarning jun-tola uzunligi va jun qoplamining zichligi hamda ushbu ko‘rsatkichlarning rang tekisligi bilan bog‘liqligi o‘rganilgan va xulosalar qilingan.
2025-05-16
O‘ZBEKISTONDA QO‘YCHILIK VA ECHKIChILIKNING HOLATI VA RIVOJLANISh ISTIQBOLLARI
Mazkur maqolada Respublikamizda qo‘ychilik-echkichilik sub’ektlarining umumiy holati, qo‘y-echkining bosh sonini o‘zgarishi to‘g‘risida ma’lumotlar yoritilgan va tahlil qilingan.
2025-05-16
KO‘LLARDA VA HAVZALARDA POLIKULTURA USULIDA BALIQ BOQISH
Respublikamizda bugungi kunda balikchilik soxasida juda katta isloxatlar amalga oshirilib kelinmokda. Samarqand viloyatining Paxtachi tumanidagi «Balik al Said» reproduktiv fermer xo‘jaligi xududida balikchilik soxasini intensivlashtirish bo‘yicha izlanishlar olib borilgan. Telapiya baliqlarini urug‘ini inkubatsiyada ochirib, lichinkadan 5-6 oyda 500-600 gramgacha o‘stirish.
2025-05-16
SIMMENTAL ZOTINING MAHSULDORLIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada hozirgi kunda xojaliklarda urchitilayotgan simmental zotining avlodlarini maxsuldorlik xususiyatlarini yuzaga chiqarish uchun olib borilgan ilmiy tadqiqon ishlari yorinilgan. ‘Tadqiqotlarni o‘tkazish uchun xo‘jalikka keltirilgan birinchi tug‘um yoshidagi toza zotli simmental sigirlardan 15 bosh 1-guruhga ajratilib olingan, II va III guruhlarga birinchi tug’imdagi bog’oz g’unojinlardan 15 boshlan 30 bosh qizlaridan (avlodlaridan) shakllantirilib koshimcha oziqlantirilgan.
2025-05-16
PARRANDACHILIK XO‘JALIKLARI MISOLIDA TUXUM YO‘NALISHIDAGI TOVUQ KROSSLARINING MAHSULDORLIK KO‘RSATKICHLARI
Ushbu maqolada Samarqand viloyati Oqdaryo tumanidagi “Zarafshon” parrandachilik korxonasida olib borilgan tajriba natijalari asosida “Koral” va “Lohmann-Sandy” krossi tuxum yo‘nalishidagi tovuqlarining mahsuldorlik ko‘rsatkichlari o‘rganilgan. Tovuqlarning tuxumdorligi, tuxum og‘irligi, tirik vazni, saqlanuvchanligi, ozuqa sarfi va umumiy iqtisodiy samaradorligi kabi omillar solishtirildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, “Koral” krossi tuxum soni va umumiy og‘irligi bo‘yicha yuqori ko‘rsatkichlarga ega bo‘lgan bo‘lsa, “Lohmann-Sandy” krossi tuxum og‘irligi jihatidan ustunlik qilgan.
2025-05-16
TAJRIBADAGI SIGIRLARNING EKSTERYER KO‘RSATKICHLARI
maqolada “Imnamak” ozuqaviy qoʻshimchasini gunajinlar ratsioniga qo‘shib ijobiy natijalar olingan. Tajriba Samarqand viloyati Pastdarg‘om tumanida joylashgan “K-Eldor” fermer xo‘jaligidagi golshtin zotli g‘unajinlarda olib borilgan. Tajriba natijasida qoramollarning tana o‘lchamlari hamda tana indekslariga bo‘yicha tajriba guruhidagi g‘unajinlar nazorat guruhidagi g‘unajinlarga nisbatan ustunlik qilganligi to‘g‘risida ma’lumotlar keltirilgan.
2025-05-16
DANIYA VA GERMANIYA SELEKSIYASIGA MANSUB GOLSHTIN ZOTLI SIGIRLARNING SUT MAHSULDORLIGI VA LAKTATSIYA FAOLIYATI
Sog‘in sigirlarning sut mahsuldorligi va uning xususiyati bilan bog‘liq bo‘lgan asosiy ko‘rsatkichlar hayvonlarning irsiy omili bilan bog‘liqdir. Bu ko‘rsatkichlar har bir zot bilan alohida olib boriladigan naslchilik ishi natijasida shakllanadi. Mazkur maqolada Daniya va Germaniya seleksiyasiga mansub golshtin zotli sigirlarning sut mahsuldoriligini belgilaydigan asosiy ko‘rsatkichlar va laktatsiya faoliyati to‘g‘risida ma’lumotlar keltirilgan. Tadqiqot natijalari bo‘yicha Germaniya seleksiyasiga mansub sigirlarning mahsuldorlik ko‘rsatkichlari yuqori bo‘lgan, shu jumladan: laktatsiya davomida sut sog‘imi 11,8%, sutdorlik koeffitsiyenti 6,7 %, 4% li sut miqdori 5,6%, umumiy sut yog‘i chiqimi 9,8 % va sut oqsili 10,6 %.
2025-05-16
PROSPECTS FOR THE DEVELOPMENT OF THE MILK PROCESSING INDUSTRY IN THE CONTEXT OF THE IMPLEMENTATION OF THE WASTE-FREE TECHNOLOGY STRATEGY
Қалдықсыз технологиялар стратегиясын іске асыру сүт өңдеу өнеркәсібін тиімді дамыту үшін маңызды қадам болып табылады. Бұл стратегия қалдықтарды азайту, қайта өңдеу және экологиялық таза өндіріс әдістерін енгізу арқылы өндіріс процестерінің тиімділігін арттыруды көздейді. Сүт өңдеу саласында сарысу сияқты қалдықтарды пайдалы өнімдерге айналдыру, биоотын немесе биогаз өндіру мүмкіндіктерін зерттеу маңызды. Сонымен қатар, энергия үнемдеу, жаңартылатын энергия көздерін пайдалану, жылуды қалпына келтіру жүйелерін енгізу өндірістің экологиялық әсерін азайтуға мүмкіндік береді. Қалдықсыз технологиялар инновациялық шешімдер мен ғылыми зерттеулерді талап етеді, сондай-ақ мемлекеттік қолдау мен қаржылық ынталандырудың маңызы зор. Осы тәсілдер арқылы сүт өңдеу өнеркәсібі экологиялық таза, тиімді әрі тұрақты өндірістік жүйеге айнала алады.
2025-05-16
WASTE-FREE TECHNOLOGIES AND PRODUCTS FOR PROCESSING WHEY AND COTTONSEED
Sut sanoatida chiqindisiz texnologiyalardan foydalanish Qozog'iston uchun ekologik va iqtisodiy nuqtai nazardan muhim yo'nalish hisoblanadi. Ushbu texnologiyalar ishlab chiqarish chiqindilarini kamaytirish va resurslardan samaraliroq foydalanish imkonini beradi, bu esa atrof-muhitga zararni kamaytiradi va mahsulot sifatini oshiradi.
2025-05-16
ВЛИЯНИЕ УСЛОВИЙ СОДЕРЖАНИЯ НА ВЫРАЩИВАНИЕ МОЛОДНЯКА СВИНЕЙ
В основе любого прогресса промышленного предприятия является выращивание молодняка свиней в комфортных условиях, чтобы из него сформировались высокопродуктивные животные пригодные к продолжительной эксплуатации. Продуктивность ремонтных свинок влияет на экономические показатели производства свинины. От технологии содержания, подготовки к воспроизводству, уровня кормления определяется пригодность ремонтного молодняка для замены маточного стада
2025-05-16
METHODS AND EXPERIENCE OF CHEESE PRODUCTION FROM DAIRY PRODUCTS BASED ON WASTE-FREE TECHNOLOGIES
Ushbu maqolada sut sanoatida pishloq ishlab chiqarish texnologiyasi chiqindisiz texnologiyalar kontekstida ko'rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, zardob va tvorog qayta ishlash darajasini oshirish orqali ekologik va iqtisodiy samaradorlikni ta'minlaydi. Membranani filtrlash va biogaz ishlab chiqarish usullari sut ishlab chiqarishda chiqindilardan samarali foydalanish imkonini beradi. Chiqindisiz texnologiyalarni joriy etish sut mahsulotlari sifatini yaxshilaydi va ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytiradi. Kelajakda Qozog'iston sut sanoatida bunday texnologiyalardan keng foydalanish ekologik barqarorlik va iqtisodiy rivojlanishga yordam beradi.
2025-05-16
