O‘ZBEK TILI FONETIK TIZIMI VA UNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Abstrak:





Ushbu maqolada o‘zbek tili fonetik tizimi, uning o‘ziga xos xususiyatlari va zamonaviy fonetik tadqiqot yo‘nalishlari keng yoritilgan. O‘zbek tilidagi unli va undosh tovushlarning tizimi, ularning o‘zaro fonetik jarayonlardagi ishtiroki, shuningdek, urg‘u, intonatsiya va fonetik me’yorlarning ahamiyati tahlil qilingan. Maqolada eksperimental fonetika yondashuvi orqali tovushlarning fizik va akustik xususiyatlarini o‘rganish imkoniyatlari yoritilib, ovozli texnologiyalar — nutqni tanish, sintezlash va avtomatik tarjima tizimlarida o‘zbek tili fonetikasining o‘rni haqida ham fikr yuritilgan. Tadqiqotda zamonaviy fonetik tahlil uslublari, texnologik yondashuvlar va ularning ta’lim jarayonidagi qo‘llanishi alohida e’tiborga olingan.





##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

##submission.citations##:

Abdurahmonov G‘., Jo‘rayev O. Tilshunoslik nazariyasi asoslari. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti, 2018.

Qosimov B. Hozirgi o‘zbek adabiy tili (Fonetika va fonologiya). – Toshkent: Fan, 2019.

Rustamov A. O‘zbek tili fonetikasi va fonologiyasi. – Samarqand: SamDU nashriyoti, 2021.

Bozorov M. O‘zbek tili fonetik tizimining tarixiy shakllanishi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2020.

Yuldoshev M. Shevalarda fonetik o‘zgarishlar: nazariy va amaliy tahlil. – Farg‘ona: FDU nashriyoti, 2022.

O‘zbek tili izohli lug‘ati. – 5 jildlik. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.

Trubetskoy N.S. Grundzüge der Phonologie. – Berlin: de Gruyter, 1939 (fonologiya nazariy manbasi sifatida).

International Phonetic Association (IPA). Handbook of the International Phonetic Association. – Cambridge: Cambridge University Press, 2021.