"NAFAS OLISH JARAYONIDA KISLOROD ALMASHINUVINING AHAMIYATINI TAHLIL QILISH".

Аннотация:

Osmonda ko‘rinmay yurgan kislorodning tanamizga qanday kirishi haqida gap ochilsa, umumiy o‘rta ta`lim maktablarida biologiya darsida bu mavzu bolalarga odatda qiziq tuyiladi, chunki ular hayotda har soniya nimadir almashinayotganini uncha sezmaydi. Nafas olishda kislorodning almashishi haqida tushuntirish berilganda, o‘quvchilarda “bu oddiy narsa ekan-ku” degan fikr paydo bo‘ladi, lekin amalda uning ichki tomoni anchayin kengroq va menimcha, shuning uchun darsda buni asta-sekin ochib berish yaxshi samara beradi. Yana bir gap, shifoxonaga tushgan odamda nafas qisilganda nimalar yuz berishini misol qilib aytsangiz, bolalar darrov jonlanib ketadi. O‘qituvchi bu mavzuni dars davomida sodda misollar bilan boyitib borsa, o‘quvchilarda organizmdagi almashuvni tasavvur qilish biroz osonlashadi. Rostini aytsam, men ko‘p sinflarda bolalar kislorodning o‘pkadan qonga o‘tishini bir marta ko‘rib tushunib oladi, lekin keyingi qadamlarni eslab olishda ozgina qiynaladi. Shuning uchun dars uchun mo‘ljallangan ushbu tavsiyada aynan kundalik hayotga yaqin misollar orqali mavzuni yoritish maqsadga yaqin deb o‘ylayman. Bu mavzu nafaqat biologiya fanining asosiy bo‘lagini ochadi, balki sog‘liqni asrash borasida oddiy odatlarning qadrini ham his qildira oladi.