Общественные науки в современном мире: теоретические и практические исследования

Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalar nutqini rivojlantirishning nazariy-pedagogik  asoslari tahlil qilinadi. Maktabgacha ta’lim jarayonida bolalarning nutq faoliyatini rivojlantirishga ta’sir etuvchi omillar ilmiy manbalar asosida yoritiladi,

Mazkur maqolada tarixiy roman janrida mifologik obrazlarning badiiy-estetik funksiyasi, ularning semantik va ramziy yuklamasi hamda asar kompozitsiyasidagi o‘rni tahlil qilinadi. Mifologik obrazlar orqali tarixiy voqelikning badiiy talqini, xalq ongidagi arxaik tasavvurlar va kollektiv xotira unsurlarining aks etishi yoritiladi. Shuningdek, mifologik motivlarning qahramon xarakterini shakllantirishdagi roli, ularning ideologik va estetik vazifalari ilmiy asosda ochib beriladi. Tadqiqotda folklorizm nazariyasi nuqtayi nazaridan tarixiy romanlarda mifologik qatlamlarning funksional ahamiyati aniqlanadi.

Ushbu maqola O‘rta asr Sharq mutafakkirlari, xususan, Abu Nasr Forobiy, Abu Ali Ibn Sino va Abdurauf Fitratning addiktiv axloq masalasiga oid qarashlarini tahlil qiladi. Mualliflar bekorchilik, aysh-ishrat, qimor o‘yinlari, ichkilikbozlik va isrofgarchilik kabi g‘ayriaxloqiy xatti-harakatlarni shaxsiy va ijtimoiy barqarorlikka tahdid sifatida ko‘rgan. Forobiy va Ibn Sino nazariyalarida shaxsning ma’naviy kamoloti, irodaviy barqarorligi va aql ustuvorligi addiktiv xulqni oldini olishning asosiy falsafiy mexanizmi sifatida ifodalanadi. Fitrat esa zamonaviy misollar orqali shaxsning irratsional istaklarga berilishi va ma’naviy zaiflikning ijtimoiy oqibatlarini yoritadi. Maqola sharqiy falsafiy tafakkurda shaxsning axloqiy tarbiyasi va jamiyat barqarorligi o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni ochib beradi hamda addiktiv xatti-harakatlarning oldini olishda ma’rifat, ta’lim va ichki ruhiy intilishning ahamiyatini ta’kidlaydi.

Ushbu maqolada OIV infeksiyasining tarqalishiga ta’sir etuvchi asosiy ijtimoiy-iqtisodiy omillar tahlil qilinadi. Tadqiqot rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlar kesimida olib borilib, kambag‘allik, ta’lim darajasi, gender tengsizligi, migratsiya va sog‘liqni saqlash tizimi imkoniyatlari kabi omillarning OIV xavfiga ta’siri o‘rganiladi. Shuningdek, stigma va diskriminatsiyaning kasallik profilaktikasi hamda davolash jarayonlariga salbiy ta’siri yoritiladi. Natijada, turli ijtimoiy kontekstlarda OIVning tarqalish mexanizmlari farqlanishi, ammo ayrim universal xavf omillari mavjudligi aniqlanadi. Tadqiqot natijalari OIV profilaktikasi bo‘yicha samarali ijtimoiy siyosat ishlab chiqishda muhim ahamiyat kasb etadi.

Ushbu maqolada milliy g’oya va  ma’naviy qadriyatlarni  rivojlantirishda davlat siyosatining o’rni, xalqaro va milliy mexanizmlar va hozirgi kunda yurtimizda bu sohada amalga oshirilayotgan islohatlar to‘g‘risida ma’lumot berilgan. Shuningdek, ma’naviy-ma’rifiy ishlarni takomillashtirishda normativ-huquqiy hujjatlarning ahamiyati, ularning amaliyotdagi roli hamda yoshlar tarbiyasiga ta’siri tahlil qilinadi.

Bul maqalada Tolıbay Qabulovtıń «Qıysını kelisken qosıqlar» dúrkininde lirikalıq qaharman obrazı qalay ashıp berilgenligi haqqında sóz etiledi.

Замонавий иқтисодий ислоҳотлар шароитида давлат иштирокидаги корхоналар (ДИК) фаолиятини бозор тамойиллари асосида қайта қуриш ва уларнинг капитал бозоридаги ролини ошириш стратегик аҳамиятга эга бўлган масалалардан биридир. Ўзбекистон иқтисодиётида ДИКлар ҳамон катта улушга эга бўлиб, уларнинг аксарияти йирик саноат, энергетика, транспорт ва банк соҳаларида фаолият юритади. Бироқ, ушбу корхоналарни анъанавий бошқарув усулларидан воз кечиб, уларни жаҳон молия бозорларига интеграция қилиш ва ички капитал бозорининг фаол иштирокчисига айлантириш давр талабидир. Капитал бозори нафақат молиявий ресурсларни жалб қилиш механизми, балки ДИКларда корпоратив бошқарув тизимини ислоҳ қилиш, шаффофликни таъминлаш ва рақобатбардошликни оширишнинг энг самарали воситаси ҳисобланади.

Ushbu maqola aholi soni o‘sishining mamlakat iqtisodiy rivojlanishiga ta’sirini chuqur tahlil qiladi. Unda demografik o‘zgarishlar va iqtisodiy ko‘rsatkichlar o‘rtasidagi murakkab bog‘liqlik nazariy va amaliy jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqot aholi o‘sishining mehnat resurslari, iste’mol bozori va investitsiya jarayonlariga ta’sirini baholaydi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, aholi sonining oqilona o‘sishi iqtisodiy salohiyatni oshirishga xizmat qilishi mumkin, biroq resurslar taqchilligi va infratuzilma yuklamasi kabi muammolarni ham keltirib chiqarishi mumkin. Maqola ushbu omillarni hisobga olgan holda barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlash bo‘yicha siyosiy tavsiyalar beradi.

Ushbu maqolada aliment tushunchasining huquqiy va lug‘aviy mazmuni, aliment majburiyatlarining turlari hamda ularni to‘lash tartibi tahlil qilingan. Muallif voyaga yetmagan bolalar, mehnatga layoqatsiz ota-onalar va yordamga muhtoj sobiq er-xotinlarning moddiy ta’minoti masalalarini yoritib beradi. Shuningdek, maqolada aliment miqdorini belgilashdagi kvotalar va qonun hujjatlarida ko‘rsatilgan eng kam miqdorlar bo‘yicha tahliliy ma’lumotlar keltirilgan.

В статье анализируется состояние цифровой экономики в 2026 году. Рассматривается взрывной рост ИИ-сервисов, динамика рынка электронной коммерции и проводится сравнительный анализ показателей Республики Узбекистан на фоне мировых лидеров. На основе количественных данных и отраслевых отчетов выявляются ключевые факторы развития, специфические для локального рынка.

Ushbu maqola o‘smirlarning sanogen tafakkurini rivojlantirishda sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining ahamiyatini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda SI vositalari yordamida o‘quvchilarning stressga chidamliligi, emotsional barqarorligi va motivatsiyasi monitoring qilindi, individual adaptiv mashg‘ulotlar ishlab chiqildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, SI integratsiyasi o‘smirlarning sanogen tafakkurini sezilarli darajada oshiradi, ularning psixologik barqarorligini mustahkamlaydi va ijtimoiy ko‘nikmalarini rivojlantiradi. Tadqiqot pedagoglar va psixologlar uchun innovatsion metodlar yordamida o‘smirlarni psixologik rivojlantirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar beradi.

Mazkur tezisda yuridik shaxslarning mol-mulk solig‘ining zamonaviy iqtisodiyotdagi tutgan o‘rni va uning fiskal hamda rag‘batlantiruvchi ahamiyati tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida ushbu soliq turining mahalliy byudjetlar barqarorligini ta’minlashdagi roli, shuningdek, korxonalarning asosiy fondlaridan samarali foydalanishga ta’siri tahlil qilingan. Tezisda ko‘chmas mulk obyektlarini soliqqa tortishda minimal qiymatning joriy etilishi natijasida yuzaga kelgan ijobiy o‘zgarishlar va soliq yukini optimallashtirish orqali investitsiyaviy muhitni yaxshilash masalalari yoritilgan.

Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf ona tili ta’limida o‘quvchilarning tinglab tushunish ko‘nikmasini rivojlantirishga qaratilgan o‘quv topshiriqlarining mazmuni va ahamiyati tahlil qilinadi. Tinglab tushunish kompetensiyasini shakllantirishda samarali topshiriqlar tizimini yaratish, ularni dars jarayoniga integratsiya qilish hamda o‘quvchilarning eshitilgan axborotni anglash, tahlil qilish va qayta ifodalash qobiliyatlarini rivojlantirish masalalari yoritilgan. Shuningdek, maqolada zamonaviy pedagogik yondashuvlar, interfaol metodlar va innovatsion texnologiyalar asosida tinglab tushunishni rivojlantiruvchi topshiriqlarni takomillashtirish yo‘llari ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot natijalari boshlang‘ich ta’lim samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.

В статье исследуется правовая природа Государственного бюджета как сложной и многогранной категории. Раскрывается его двойственный характер, проявляющийся в сочетании экономического содержания, материальной формы и правовой сущности. Особое внимание уделяется правовому аспекту Государственного бюджета, который характеризуется как нормативно-правовой акт, обладающий юридической силой закона и регулирующий бюджетные правоотношения. Обосновывается, что бюджет соединяет в себе элементы планирования и юридического регулирования, закрепляя доходы, расходы и финансовые обязательства государства. В статье делается вывод о том, что Государственный бюджет является не только экономическим явлением, но и важнейшим правовым институтом, обеспечивающим организацию финансовой деятельности государства и реализацию его функций.

Xitoyning Afg‘onistondagi iqtisodiy strategiyasi va Qo‘shtepa kanali orqali yuritayotgan siyosati — pragmatizm, xavfsizlik va diplomatik muvozanatning murakkab uyg‘unligidir. Pekin ushbu masalani “nol summali o‘yin” nuqtai nazaridan emas, balki mintaqaviy barqarorlik prizmasidan ko‘rib, iqtisodiy rivojlanish va xavfsizlik o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni taʼkidlaydi. Quyida ushbu tezisning asosiy ustunlari tahlil qilinadi.

Mazkur mavzu sotsiopragmatika doirasida ijtimoiy maqom va nutq tanlovi o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni o‘rganishga bag‘ishlangan. Unda shaxsning jamiyatdagi mavqei (yoshi, kasbi, ijtimoiy roli) uning til birliklarini tanlashiga qanday ta’sir ko‘rsatishi tahlil qilinadi. Xususan, rasmiy va norasmiy nutq shakllari, murojaat uslublari hamda tilning hurmat va yaqinlikni ifodalovchi vositalari ijtimoiy munosabatlar kontekstida yoritiladi.

Ushbu maqolada mental arifmetika metodikasining mazmuni, mohiyati va ta’lim jarayonidagi ahamiyati yoritilgan. Unda mental arifmetikaning o‘quvchilarning mantiqiy tafakkuri, tezkor fikrlashi, xotira va diqqatini rivojlantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, boshlang‘ich ta’limda abakus yordamida og‘zaki hisoblash va vizual tasavvur orqali matematik qobiliyatlarni rivojlantirish usullari bayon etiladi.

Ushbu maqolada O`zbekistonda kiberxavfsizlik qay darajada tartibga solinganligi, normativ huquqiy hujjatlar tahlili, xalqaro hujjatlar bayoni, sohalar kesimida o`tkazilgan statistika, Keys tahlili, yo`lga qo`yilgan mexanizmlar haqida ma`lumot bayon etilgan.

Markaziy Osiyodagi mintaqaviy hamkorlikni o'rganishning dolzarbligi paradoksal vaziyatdan kelib chiqadi: uch o'n yillik mustaqillikka qaramay va umumiy tarixiy hamda madaniy poydevorga ega bo'lishiga qaramay, mintaqa institutsionallashtirilgan hamjihatlik darajasi pastligini namoyish etadi. Shu bilan birga, 2017 yildan beri muloqot misli ko'rilmagan darajada kuchaydi, bu esa mavjud nazariy yondashuvlarni qayta ko'rib chiqishni talab qiladi.

Youth has long served as a central theme in American literature, reflecting the evolving cultural, psychological, and social dynamics of the United States. This paper examines the portrayal of youth across major works of American literature, analyzing its representation as a stage of innocence, moral development, rebellion, identity formation, and social critique. Through close reading of canonical texts such as The Adventures of Huckleberry Finn by Mark Twain, The Catcher in the Rye by J. D. Salinger, To Kill a Mockingbird by Harper Lee, and The Bell Jar by Sylvia Plath, the study demonstrates how young protagonists function as vehicles for exploring broader societal tensions. Drawing on psychological theory, particularly Erik Erikson’s concept of identity formation, this research argues that the literary representation of youth has evolved from idealized innocence to complex psychological realism. Ultimately, the portrayal of youth reflects shifting American values and serves as a powerful tool for cultural and social critique.

Zamonaviy dunyo iqtisodiyotida transport xizmatlari sektori yalpi ichki mahsulotning muhim qismini tashkil etadi va deyarli barcha iqtisodiy tarmoqlar bilan chambarchas bog‘liqdir. O‘zbekiston Respublikasida ham transport sektori iqtisodiy o‘sishning asosiy dvigatelllaridan biri hisoblanadi – 2024-yil ma‘lumotlariga ko‘ra, ushbu sohaning YaIMdagi ulushi 15,4 foizni tashkil etgan bo‘lib, sektorda 698 ming nafar kishi band bo‘lgan (1). Shu bilan birga, global miqyosda transport va logistika sohasida raqamli transformatsiya jarayoni jadal sur‘atlar bilan kechmoqda. Sun‘iy intellekt, buyumlar interneti (IoT), blokcheyn, katta ma‘lumotlar tahlili, bulutli texnologiyalar va boshqa zamonaviy raqamli vositalar transport xizmatlari samaradorligini tubdan oshirish imkoniyatini yaratmoqda (2).

Ushbu tezis "You Can't Go Home Again" romanida qahramonni tasvirlashda ramz va ramziylikning qo'llanilishini tahlil qiladi. Tadqiqotda asar bosh qahramoni Jorj Uebber orqali yozuvchi insonning o'zligini anglash jarayoni, jamiyat bilan ziddiyatlari va ichki ruhiy izlanishlarini ramziy vositalar yordamida tasvirlaydi. Romanda "uyga qaytolmaslik" g'oyasi asosiy ramz sifatida ko'rib chiqilib, u jismoniy joylashuvdan tashqari, ma'naviy o'zgarish va vaqtning qaytmasligi bilan bog'liq tushuncha sifatida yoritiladi. Shuningdek, yo'l, safar va shaxsiy tajriba kabi ramzlar qahramonning rivojlanishini ifodalaydi. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, Tomas Vulf ramziylik orqali zamonaviy jamiyatda insonning o'rni va ichki ziddiyatlarini chuqur badiiy talqin qilgan.

Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida kichik folklor janrlari orqali estetik did va axloqiy tarbiyani shakllantirish masalalari tahlil etiladi. Xalq og‘zaki ijodi namunalarining pedagogik-psixologik ahamiyati, ularning o‘quvchilar shaxsini rivojlantirishdagi o‘rni ilmiy asosda yoritilgan. Shuningdek, maqolada kichik folklor janrlaridan foydalanishning metodik jihatlari va amaliy tavsiyalari keltirilgan.