Текущий выпуск
Том 5 № 10 (2026): Наука и технология в современном мире
«Наука и технология в современном мире» - это национальная онлайн-конференция с открытым доступом, на которой публикуются обзорные тезисы, относящиеся к различным областям. Главная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу для национальных ученых, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований. Все рукописи должны быть подготовлены на узбекском, английском или русском языках.
Опубликован: 2026-04-14
Статьи
KOEVOLYUTSIYA VA ENVIRONMENTALIZM DIALEKTIKASI
Mazkur maqolada inson va tabiat o'rtasidagi o'zaro munosabatlar Koevolyutsiya va environmentalizm konsepsiyalari asosida, dialektika metodologiyasi orqali tahlil qilinadi. Muallif inson faoliyati va atrof-muhit o'rtasidagi ikki tomonlama ta'sirni tizimli va tarixiy nuqtai nazardan ko'rib chiqadi. Tadqiqot natijalari inson va tabiat munosabatlarini barqaror rivojlanish paradigmasi asosida qayta ko'rib chiqish zarurligini ko'rsatadi.
2026-04-13
CHINGIZ AYTMATOVNING “ALVIDO, GULSARI” ASARIDA GULSARI OBRAZINING RAMZIY TALQINI
Quyidagi maqolada “Alvido, Gulsari” asari g‘oyasi va asardagi bosh obraz – Gulsari obrazining ramziy talqini va yozuvchi ushbu obrazga yuklagan badiiy-falsafiy masalalarni o‘rganib, tahlil qilamiz. Gulsari obrazi orqali kitobxonga yetkazilishi kerak bo‘lgan g‘oyani tahlil qilamiz.
2026-04-13
ИСТОРИЯ ЗАИМСТВОВАНИЯ СЛОВ ИЗ АНГЛИЙСКОГО ЯЗЫКА В КОРЕЙСКИЙ ЯЗЫК: ПРИЧИНЫ И СПОСОБ ЗАИМСТВОВАНИЯ
В данной статье анализируется процесс заимствования слов из английского языка в корейский с исторической, социолингвистической и лингвистической точек зрения. Исследование проводится на основе диахронического подхода, опирающегося на теоретические взгляды, сформированные в корейской лингвистике, а развитие английских заимствований изучается в рамках трех основных этапов. Кроме того, в статье анализируются пути проникновения английских единиц в корейский язык, указывая на устную коммуникацию, письменные источники, средства массовой информации, Интернет и поп-культуру как на важные каналы. В частности, появление феномена «конглиша» в эпоху глобализации указывает на то, что английские заимствования переосмысливаются на основе фонологической, семантической и прагматической системы корейского языка. Результаты исследования имеют важное научное значение для понимания изменений, происходящих в лексической системе корейского языка в контексте глобального влияния английского языка.
2026-04-14
МОРФОФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ОСОБЕННОСТИ ТОНКОЙ КИШКИ: АНАТОМО-ГИСТОЛОГИЧЕСКИЕ И ФИЗИОЛОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ
Тонкая кишка рассматривается как ведущий функциональный сегмент желудочно-кишечного тракта, обеспечивающий реализацию процессов ферментативного гидролиза пищевых субстратов и последующей абсорбции нутриентов. Высокая эффективность её деятельности определяется сложной многоуровневой морфологической организацией, включающей специализированную слизистую оболочку с развитым ворсинчато-микроворсинчатым аппаратом, разветвлённые сосудистые и лимфатические сети, а также интегрированную энтеральную нервную систему.
2026-04-14
ASKOMITSETLARNING UMUMIY TASNIFI, AHAMIYATI VA VAKILLARI
Ushbu mavzuda askomitsetlarning (xaltachali zamburug‘lar) umumiy tasnifi, ularning biologik xususiyatlari, tabiat va inson hayotidagi ahamiyati hamda asosiy vakillari haqida batafsil ma’lumot berilgan. Askomitsetlar zamburug‘lar dunyosining eng yirik bo‘limlaridan biri bo‘lib, ular turli ekologik sharoitlarda keng tarqalgan. Mavzuda ularning tuzilishi, ko‘payish usullari, foydali va zararli tomonlari ilmiy asosda yoritilgan.
2026-04-15
BOLADA SOFT SKILLS SHAKLLANISHIDA ÓYIN VA TAJRIBAVIY FAOLIYATNING OʻRNI
Mazkur tezisda maktabgacha yoshdagi bolalarda soft skills ko‘nikmalarini shakllantirishda o‘yin va tajribaviy faoliyatning ahamiyati yoritilgan. Bolalarning ijtimoiy, kommunikativ va emotsional rivojlanishida o‘yin faoliyati hamda tajriba asosidagi o‘qitishning samaradorligi tahlil qilingan. Shuningdek, innovatsion pedagogik yondashuvlar asosida soft skillsni rivojlantirishning samarali usullari ko‘rsatib berilgan.
2026-04-15
УПРАВЛЕНИЕ ИННОВАЦИОННЫМИ ПРОЦЕССАМИ В ВУЗАХ УЗБЕКИСТАНА
В статье исследуются теоретические и практические аспекты управления инновационными процессами в высших учебных заведениях Республики Узбекистан. Рассматриваются современные подходы к формированию инновационной среды, механизмы внедрения образовательных и научных инноваций, а также институциональные факторы, влияющие на эффективность инновационного развития вузов. На основе анализа выявлены основные проблемы и предложены направления совершенствования системы управления инновациями в условиях цифровизации и глобализации образования.
2026-04-16
MAHALLIY DAVLAT BOSHQARUVIDA QARORLAR SAMARADORLIGINI BAHOLASHNING EKONOMETRIK MODELLARI
Ushbu maqolada mahalliy davlat boshqaruvida qarorlar qabul qilish samaradorligini kompleks baholashga yo‘naltirilgan ekonometrik yondashuvlar takomillashtirilgan. Tadqiqot jarayonida boshqaruv qarorlariga ta’sir etuvchi asosiy ijtimoiy-iqtisodiy omillar aniqlanib, ularning o‘zaro bog‘liqligi regressiya tahlili asosida modellashtirildi. Model parametrlarini baholashda eng kichik kvadratlar usuli qo‘llanilib, ularning statistik ahamiyati Student t-mezoni hamda Fisher F-mezoni yordamida tekshirildi. Shuningdek, determinatsiya koeffitsienti orqali modellarning aniqlik darajasi baholandi. Tadqiqot natijalari mahalliy boshqaruv tizimida qaror qabul qilish jarayonini ilmiy asoslash, resurslardan samarali foydalanish va boshqaruv samaradorligini oshirish imkoniyatlarini kengaytirishini ko‘rsatadi.
2026-04-16
JAMIYATNI DEMOKRATIYALASHTIRISH JARAYONIDA OMMAVIY AXBOROT VOSITALARINING ROLI
Mazkur maqolada so‘z erkinligi tushunchasi hamda uning demokratik jamiyatdagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, ommaviy axborot vositalarining erkin faoliyat yuritishi uchun yaratilgan konstitutsiyaviy asoslar, ularning jamiyat hayotidagi roli va axborot erkinligini ta’minlash mexanizmlari yoritib beriladi. So‘z erkinligi fuqarolarning fikr bildirish huquqini kafolatlab, jamiyatda ochiqlik va shaffoflikni ta’minlashda muhim ahamiyatga ega.
2026-04-16
JAMIYATNI DEMOKRATIYALASHTIRISH JARAYONIDA OMMAVIY AXBOROT VOSITALARINING ROLI
Mazkur maqolada so‘z erkinligi tushunchasi hamda uning demokratik jamiyatdagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, ommaviy axborot vositalarining erkin faoliyat yuritishi uchun yaratilgan konstitutsiyaviy asoslar, ularning jamiyat hayotidagi roli va axborot erkinligini ta’minlash mexanizmlari yoritib beriladi. So‘z erkinligi fuqarolarning fikr bildirish huquqini kafolatlab, jamiyatda ochiqlik va shaffoflikni ta’minlashda muhim ahamiyatga ega.
2026-04-16
LINGUO-COGNITIVE FEATURES OF PHRASEOLOGICAL UNITS IN DRAMATIC DISCOURSE
This article investigates the linguo-cognitive features of phraseological units (PUs) as they appear in dramatic discourse, with reference to English and Uzbek drama texts. The study examines theoretical frameworks of cognitive linguistics, especially conceptual metaphor theory (Lakoff and Johnson, 1980) and frame semantics (Fillmore, 1982). Additionally, it drawn on how PUs encode cultural knowledge, cognitive structures, and emotional meaning within dramatic dialogue. The analysis reveals that phraseological units in dramatic discourse are not merely stylistic ornaments but function as conceptual tools through which characters construct, negotiate, and project meaning. Comparative observations between English and Uzbek dramatic texts highlight both universal cognitive patterns and culture-specific conceptualizations. The findings contribute to understanding of the relationship between language, cognition, and dramatic communication.
2026-04-16
MEDIA TA'LIM NAZARIYASINING PEDAGOGIKADA O‘RNI
Ushbu tezisda media ta’lim nazariyasining pedagogika tizimidagi o‘rni, uning shakllanish bosqichlari, asosiy tamoyillari va zamonaviy ta’lim jarayonidagi ahamiyati keng yoritiladi. Media ta’limning o‘quvchilarda tanqidiy fikrlash, axborotni tahlil qilish, media mahsulotlarni ongli ravishda qabul qilish va yaratish ko‘nikmalarini shakllantirishdagi roli ilmiy asosda tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada media savodxonlik tushunchasi, uning tarkibiy qismlari hamda pedagogik jarayonga integratsiyalashuvi masalalari ko‘rib chiqiladi. Zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sharoitida media ta’limning dolzarbligi, uning pedagogik innovatsiyalar bilan uyg‘unligi hamda ta’lim sifatini oshirishdagi o‘rni ochib beriladi.
2026-04-16
AXBOROTLASHGAN JAMIYAT TARAQQIYOTIDA AXBOROT OQIMINING KUCHAYISHI MUAMMOLARI
Mazkur ilmiy maqolada axborotlashgan jamiyat taraqqiyoti sharoitida axborot oqimining keskin kuchayishi bilan bog‘liq muammolar kompleks tarzda tahlil qilinadi. Axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi natijasida jamiyatda axborot almashinuvi tezlashgani, biroq bu jarayon bilan birga axborot ortiqligi, noto‘g‘ri ma’lumotlar tarqalishi, axborot xavfsizligi va inson ongiga ta’sir muammolari yuzaga kelayotgani yoritiladi. Tadqiqotda axborot oqimining ijtimoiy, psixologik va huquqiy jihatlari o‘rganilib, zamonaviy axborot makonida muvozanatni saqlash zarurati asoslab beriladi.
2026-04-16
KORONAR ARTERIALARNI KOMPYUTER TOMOGRAFIYASI
Koronar arteriyalarni kompyuter tomografiyasi (KT-koronar angiografiya) yurak qon tomir tizimi kasalliklarini erta aniqlashda zamonaviy va yuqori aniqlikka ega diagnostik usullardan biridir. Ushbu metod ko‘p kesimli kompyuter tomografiyasi yordamida koronar arteriyalarning anatomik tuzilishi, torayish darajasi va aterosklerotik blyashkalarni invaziv aralashuvsiz baholash imkonini beradi. So‘nggi yillarda xalqaro ilmiy tadqiqotlar KT-koronar angiografiyaning koronar arteriya kasalligini aniqlashdagi sezgirligi va spetsifikligi yuqori ekanligini ko‘rsatmoqda. Mazkur usul ayniqsa o‘rta xavf guruhiga kiruvchi bemorlarda diagnostika uchun samarali hisoblanadi. Shuningdek, u yurak ishemik kasalligini baholash, stenoz darajasini aniqlash va keyingi davolash taktikasini tanlashda muhim ahamiyatga ega. Zamonaviy texnologiyalar, jumladan past doza rejimlari va yuqori fazoviy aniqlik, bemorga tushadigan nurlanish miqdorini kamaytirishga yordam beradi. Shunday qilib, koronar arteriyalarni kompyuter tomografiyasi kardiologiya va radiologiya amaliyotida muhim diagnostik vosita sifatida keng qo‘llanilmoqda hamda yurak-qon tomir kasalliklarini samarali boshqarishda katta ahamiyat kasb etadi.
2026-04-16
