Текущий выпуск
Том 5 № 1 (2026): Наука и технология в современном мире
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya» - это национальная онлайн-конференция с открытым доступом, на которой публикуются обзорные тезисы, относящиеся к различным областям. Главная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу для национальных ученых, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований. Все рукописи должны быть подготовлены на узбекском, английском или русском языках.
Опубликован: 2026-01-05
Статьи
BEMOR YOSHINING RESTAVRATSIYA USULINI TANLASHGA TA’SIRI
Ushbu maqolada turli yosh guruhidagi bemorlarda tishlarning qattiq to‘qimalarini tiklashda restavratsiya usullarini tanlash mezonlari tahlil qilinadi. Bunda yoshga doir fiziologik o‘zgarishlar — pulpa kamerasining sklerozi, emal va dentin tuzilishidagi o‘zgarishlar hamda milk chetining retsessiyasi kabi omillarning restavratsiya chidamliligiga ta’sirini ko'rib chiqadi. Maqolada bolalar, o‘smirlar, o‘rta yoshli va keksalar uchun kompozit materiallar, keramik vkladkalar hamda ortopedik konstruksiyalarni qo‘llashning o‘ziga xos xususiyatlari yoritilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, yosh omilini hisobga olgan holda tanlangan individual yondashuv restavratsiyaning uzoq muddatli muvaffaqiyatini ta'minlaydi.
2026-01-05
RADIATSION NURLARNI KO’Z UCHUN HAVFLI TOMONLARI
Zamonaviy texnologiyalar va tibbiyotda radiatsion nurlanish (ultrabinafsha, rentgen, gamma va ko‘p spektrli elektromagnit nurlar) keng qo‘llanilmoqda. Shu bilan birga, inson organizmi, xususan ko‘z, bu nurlanishga nisbatan sezgir tuzilma hisoblanadi. Radiatsion nurlanish ko‘z to‘qimalariga, xususan, kornea, lens va retina qatlamlariga zarar yetkazishi, katarakta, retinopatiya va boshqa patologiyalar rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Ushbu annotatsiyada radiatsion nurlarning ko‘z uchun xavfli tomonlari, ularning patogenetik mexanizmi va profilaktik choralar ilmiy asosda yoritiladi.
2026-01-05
KICHIK BIZNES UCHUN PERSONALLASHTIRILGAN MARKETING XIZMATLARI
Raqamlashtirish jarayoni va onlayn-muhitda raqobatning kuchayishi sharoitida kichik tadbirkorlik sub’ektlari ikki tomonlama chaqiriqqa duch kelmoqda: bir tomondan, raqamli kanallarning murakkabligi va to‘yinganligi ortib bormoqda, ikkinchi tomondan esa moliyaviy va kadr resurslarining cheklanganligi ularga yirik kompaniyalar darajasida zamonaviy marketing instrumentlarini to‘liq qo‘llash imkonini bermaydi.
2026-01-05
ЎТКИР ЛЕЙКОЗЛИ БЕМОРЛАРДА АНТРАЦИКЛИНЛАР БИЛАН БОҒЛИҚ КАРДИОТОКСИК АСОРАТЛАР РИВОЖЛАНИШИДАГИ МОДИФИКАЦИЯ ҚИЛУВЧИ ПОЛИМОРФИЗМНИ ЎРНИ
Антрациклинли химиотерапия билан боғлиқ кардиотоксик асоратлар ўткир лейкозли беморларни даволашда муҳим клиник муаммо ҳисобланади. Кардиотоксикликнинг индивидуал даражада намоён бўлиши молекуляр-генетик омилларнинг аҳамиятини кўрсатади. Эндотелин-1 ни кодловчи EDN1 гени қон томир тонуси, эндотелиал дисфункция, яллиғланиш ва оксидатив стрессни тартибга солишда асосий роль ўйнайди.
2026-01-05
СПОСОБЫ ПЕРЕВОДА ГАСТРОНОМИЧЕСКИХ МЕТАФОР В ХУДОЖЕСТВЕННЫХ ТЕКСТАХ (НА МАТЕРИАЛЕ ФРАНЦУЗСКОГО И УЗБЕКСКОГО ЯЗЫКОВ)
Статья посвящена исследованию гастрономических метафор и особенностей их перевода в художественных текстах на материале французского и узбекского языков. Работа выполнена в рамках лингвокультурологического и когнитивного подходов и направлена на выявление национально-культурной специфики метафор, основанных на лексике пищи, вкуса и процессов приготовления. В статье анализируются основные способы передачи гастрономических метафор в переводе, включая эквивалентный перевод, калькирование, адаптацию и описательно-пояснительный способ. Особое внимание уделяется функциональной нагрузке гастрометафор, используемых для характеристики личности, оценки событий, описания межличностных отношений и когнитивных процессов.
2026-01-05
КУЛЬТУРНЫЕ И ЛЕКСИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ГАСТРОНОМИЧЕСКИХ МЕТАФОР
Статья посвящена исследованию культурных и лексических особенностей гастрономических метафор в современном языкознании на материале французского и узбекского языков. Работа выполнена в русле когнитивной лингвистики и опирается на теорию концептуальной метафоры Дж. Лакоффа и М. Джонсона. В статье рассматривается гастрономическая метафора как результат многовекового культурного и телесного опыта человека, отражающий национальные традиции питания, ценностные ориентиры и способы концептуализации действительности. Особое внимание уделяется роли гастрометафор в художественных текстах, их экспрессивному и оценочному потенциалу, а также проблемам их перевода с учётом межкультурных различий. На основе сопоставительного анализа выявляются сходства и различия в функционировании гастрономических метафор во французском и узбекском языках, показывается их связь с мировоззрением, эмоциональной сферой и культурными кодами соответствующих языковых сообществ. Делается вывод о высокой лингвокультурной значимости гастрономических метафор и их важной роли в формировании национальной языковой картины мира.
2026-01-05
MINTAQANI BARQAROR RIVOJLANTIRISHDA PAXTA-TO‘QIMACHILIK KLASTERLARINI SHAKLLANTIRISHNING IJTIMOIY-IQTISODIY ZARURIYATI
Ushbu maqolada mintaqani barqaror rivojlantirishda paxta-to‘qimachilik klasterlarini shakllantirish xususiyatlari, mavjud imkoniyatlari va uning ijtimoiy-iqtisodiy zaruriyati yoritilgan.
2026-01-05
